Orlean

Z Wikipedii

Współrzędne: 47°54' N 1°54' E47.9 1.9 (Orlean)

Orlean
Herb gminy Orlean
Państwo	Francja
Region	Centre
Departament	Loiret
Położenie	47° 54' N 1° 54' E
Powierzchnia	27.48 km²
Ludność (1999)  • liczba ludności  • gęstość	113 126 4 117 os./km²
Kod pocztowy	45000
Kod INSEE	45234
Położenie na mapie Francji Orlean

Orlean (fr. Orléans) - miasto i gmina w środkowej Francji, położone nad Loarą. Stolica regionu Centre i departamentu Loiret. Ważny ośrodek przemysłowy i usługowy. Według danych na rok 1999 gminę zamieszkiwało 113 126 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 4 117 osób/km².

Miasto położone jest nad Loarą w miejscu, gdzie zmienia ona swój kierunek z północno-zachodniego na południowo-zachodni i gdzie wpadają do niej dwa dopływy. Orlean szczególnie związany jest z postacią Joanny d'Arc, która tutaj odparła atak wojsk angielskich. Dziś miasto otoczone jest przez mniejsze miejscowości (m.in. Chapelle-Saint-Mesmin, Fleury-les-Aubrais, Olivet, Saint-Jean-de-la-Ruelle), które wraz z Orleanem tworzą jedną aglomerację (tzw. Agglomération Orléans Val de Loire, w skrócie AgglO), liczącą 271 017 mieszkańców (2008).

Spis treści 1 Historia 2 Transport i komunikacja 3 Zabytki, muzea 3.1 Katedra św. Krzyża 3.2 Hôtel Groslot 3.3 Dom Joanny d'Arc 3.4 Muzeum Sztuk Pięknych 3.5 Hôtel Cabu (Muzeum Historyczne i Archeologiczne) 3.6 Hôtel des Créneaux 3.7 Place du Martroi 4 Sport 5 Miasta partnerskie 6 Przypisy 7 Bibliografia, źródła 8 Linki zewnętrzne

[edytuj] Historia

W starożytności miasto nosiło nazwę Cenabum i było ośrodkiem celtyckiego plemienia Karnutów. Podbite przez Rzymian, w 52 p.n.e. stało się miejscem wybuchu powstania antyrzymskiego, w wyniku czego zburzył je Cezar. W III wieku odbudował je cesarz Aurelian i nazwał Civitas Aureliani. Z nazwy tej, po przekształceniach fonetycznych i uproszczeniach, wziął się dzisiejszy Orlean.

W 472 roku Święty Monitor został 12. biskupem Orleanu. W 498 miasto zdobył Chlodwig I, władca Franków. Stało się ono miejscem koronacji królów: Karola Łysego (848) i Roberta II Pobożnego (987).

Podczas wojny stuletniej, w październiku 1428, wojska angielskie rozpoczęły oblężenie miasta. 17-letnia wówczas Joanna d'Arc przybyła obleganym z pomocą, prowadząc armie francuską. 29 kwietnia 1429 wkroczyła do Orleanu. Zamieszkała w domu Jacques'a Bouchera (dziś - po rekonstrukcji - mieści się w nim muzeum-dom Joanny d'Arc). W wyniku toczonych walk 8 maja 1429 miasto zostało wyzwolone. Na pamiątkę tego wydarzenia co roku 8 maja obchodzone jest święto (tzw. fêtes johanniques).

Podczas wojen religijnych miasto stało po stronie hugenotów. W 1594 roku zostało włączone do Korony francuskiej. W wiekach XVII i XVIII miał miejsce szczególny rozwój gospodarczy Orleanu.

Podczas II wojny światowej, w czerwcu 1940, około 17 ha zabudowy miasta zostało zniszczone wskutek bombardowania przez wojska niemieckie. W latach 1950-1970 trwała odbudowa miasta. Wówczas też (1959) założono na południowych przedmieściach dzielnicę Orléans-la-Source, na której terenie ulokowano uniwersytet wraz z miasteczkiem uniwersyteckim i Parc Floral (Park Kwiatowy).

[edytuj] Transport i komunikacja

Orlean jest węzłem drogowym i kolejowym. W centrum miasta, w pobliżu centrum handlowego Place d'Arc znajduje się dworzec kolejowy SNCF i dworzec autobusowy. Komunikację miejską w całej aglomeracji zapewnia SEMTAO (Société d'exploitation des transports de l'agglomération orléanaise) poprzez sieć autobusów i jedną linię tramwajową. Linia A tramwaju (północ-południe) otwarta została w 2000 roku; linia B (wschód-zachód) jest w planach. Od 2007 roku w mieście wprowadzany jest system wypożyczania rowerów Vélo'+.

[edytuj] Zabytki, muzea

[edytuj] Katedra św. Krzyża

Katedra Świętego Krzyża (Cathédrale Sainte-Croix) znajduje się na placu św. Krzyża; fasadą zwrócona jest ku ulicy Joanny d'Arc. Po jej bokach usytuowane są: Muzeum Sztuk Pięknych i budynki urzędów regionu Centre.

Zanim powstała katedra, na jej miejscu stały dwa kościoły: pierwszy (IV-V w.) spalił się w 989 roku, drugi (XI-XII) także uległ zniszczeniu^[1]. W 1287 roku rozpoczęto wznoszenie gotyckiej budowli, jednak jej również nie było dane długo istnieć: z końcem XVI wieku zburzyli ją hugenoci. Aż do 1829 roku trwała jej odbudowa, w wyniku czego w budowli, obok elementów wzorowanych na gotyckich, pojawiły się także motywy klasyczne.

[edytuj] Hôtel Groslot

Hôtel Groslot to renesansowa rezydencja, wznosząca się przy placu de l'Etape, w pobliżu katedry i merostwa. Niegdyś prywatna rezydencja, potem siedziba merostwa, dziś jest udostępniany zwiedzającym i pełni funkcje reprezentacyjne. Budynek został wzniesiony w latach 1549-1555 dla Jakuba Groslot, miejscowego sędziego, prawdopodobnie według projektu Jacques'a Androuet du Cerceau Starszego. W rezydencji gościli królowie Francji; tu zmarł Franciszek II w 1560 roku. W połowie XIX wieku budynek został odrestaurowany. Przed budynkiem stoi pomnik Joanny d'Arc, wyrzeźbiony przez Marię Orleańską.

[edytuj] Dom Joanny d'Arc

Dom Joanny d'Arc (Maison de Jeanne d'Arc) znajduje się przy placu de Gaulle'a 3. Ten budynek z szachulcową elewacją powstał w XV wieku dla skarbnika księcia Orleanu, Jacques'a Bouchera^[2]. Od 29 kwietnia do 8 maja 1429 mieszkała tu Joanna d'Arc. Dom został zrekonstruowany w XX wieku i dziś służy jako muzeum tej bohaterki, prezentując makiety i pamiątki z nią związane.

[edytuj] Muzeum Sztuk Pięknych

Muzeum Sztuk Pięknych (Musée des Beaux-Arts) zostało założone w 1825 roku i początkowo mieściło się w Hôtel des Créneaux. W 1986 roku przeniesiono je do obecnego, nowego gmachu przy placu Świętego Krzyża. Kolekcja obejmuje obrazy, rysunki, grafiki, rzeźby i rzemiosło od średniowiecza do współczesności. Wśród nich są m.in. Święty Tomasz Velasqueza, Autoportret Jeana Chardina, Święto Gloanec Paula Gauguina, obrazy Correggia, Philippe'a de Champaigne, braci Le Nain, Antoine'a Watteau, François Bouchera.

[edytuj] Hôtel Cabu (Muzeum Historyczne i Archeologiczne)

Ta renesansowa budowla została wzniesiona w 1548 roku przez Jacques'a du Cerceau starszego dla adwokata Filipa Cabu. W 1549 roku miała tu mieszkać Diana de Poitiers. Od 1862 w budynku mieści się Muzeum Historyczne i Archeologiczne Orleanii {Musée historique et archéologique de l'Orléanais), prezentujące kolekcję brązów galo-rzymskich, odkrytych w 1861 roku w Neuvy-en-Sullias, wyroby rzemiosła, grafikę ludową i inne.

[edytuj] Hôtel des Créneaux

Hôtel des Créneaux (ul. Sainte Catherine) został wniesiony w latach 1503-1513, łącząc w sobie elementy renesansowe i gotyckie. Do 1790 był tu ratusz, potem Muzeum Sztuk Pięknych, a dziś konserwatorium.

[edytuj] Place du Martroi

Place du Martroi to plac usytuowany w centrum miasta, otoczony przez budynki wznoszone od XVIII wieku po czasy współczesne. Po środku wznosi się pomnik konny Joanny d'Arc z brązu, na wysokim cokole zdobionym reliefami ze scenami z życia bohaterki. Posąg wykonał w 1855 Denis Foyatier, a płaskorzeźby Vital-Gabriel w 1885.

[edytuj] Sport

W Orleanie znajduje się duży bulodrom do gry w pétanque. Odbywają się tam turnieje; m. in. Puchar Świata Juniorów.

[edytuj] Miasta partnerskie

• Dundee, Szkocja
• Treviso, Włochy
• Münster, Niemcy
• Kristiansand, Norwegia
• Wichita, USA
• Tarragona, Hiszpania
• Saint-Flour, Francja
• Utsunomiya, Japonia
• Lugoj, Rumunia
• Kraków, Polska
• Parakou, Benin

Przypisy

[edytuj] Bibliografia, źródła

• Dolina Loary, red. Jack Tresidder, Warszawa: Wydawnictwo Wiedza i Życie, 1998, ISBN 83-7184-976-1.
• Zamki nad Loarą, Bielsko-Biała: Wydawnictwo Pascal, 2001, ISBN 83-7304-001-3.
• Źródło danych: Insee

[edytuj] Linki zewnętrzne

• (fr) Strona oficjalna miasta
• Mapy i zdjęcia satelitarne: 47°55' N 1°54' E
  • Zdjęcie satelitarne: Google maps
  • Mapa: MSN World Atlas

Wyjazdowe obrady klubu PO: wraca sprawa Staroń

Podczas wyjazdowego posiedzenia klubu PO w miejscowości Ossa k. Rawy Mazowieckiej Lidia Staroń czyniła wyrzuty kolegom, że nie wsparli jej po publikacji "Rzeczpospolitej". Gazeta napisała, że Staroń zarobiła kilkaset tysięcy zł, bo ustawa, nad którą pracowała, pozwoliła jej uwłaszczyć lokal usługowy. Donald Tusk - relacjonuje zastrzegający anonimowość uczestnik obrad - poparł Staroń, natomiast Zbigniew Chlebowski nie zabrał głosu.

Pierwsza ofiara mrozu. Mężczyzna znaleziony na Podkarpaciu

45-letni mężczyzna jest najprawdopodobniej pierwszą tegoroczną ofiarą mrozów na Podkarpaciu. Policjanci wyjaśniają dokładne przyczyny śmierci mieszkańca Trzebuski. Mężczyznę znaleziono niespełna sto metrów od jego domu. Wiele wskazuje na to, że zmarł w wyniku wychłodzenia organizmu.

Pacelt do dymisji, dostanie nowe zadania

Ostrowiecki poseł Platformy Obywatelskiej Zbigniew Pacelt zostanie odwołany ze stanowiska wiceministra sportu. Teraz będzie odpowiadał za przygotowania reprezentacji Polski do igrzysk w Londynie.

Osiedlowy zespół ukradł sprzęt Acid Drinkers

Policjanci odzyskali sprzęt muzyczny należący do zespołu Acid Drinkers. Złodziejami okazali się 17-letni Jakub K. i 18-letni Paweł K., członkowie osiedlowego zespołu z Ełku. Za kradzież odpowiedzą przed sądem. Grozi im nawet pięć lat więzienia.

Pijany policjant spowodował kolizję

26-letni pijany policjant spowodował w sobotę w Elblągu kolizję. Funkcjonariusz, który miał w wydychanym powietrzu 2,5 promila alkoholu, straci pracę. Czeka go także sprawa karna - poinformowała Justyna Grzeczka z elbląskiej policji.

Drugie podejście PO do ustawy o mediach

PO wraca do rozmów z lewicą o zmianach w mediach. W przyszłym tygodniu politycy Platformy maja wyłożyć na stół nowy projekt ustawy medialnej - dowiedział się "Dziennik".

PiS zaniepokojone sprawą posłów Sejmu Litwy z Kartą Polaka

PiS jest zaniepokojone sprawą posłów litewskiego Sejmu posiadających Kartę Polaka. Dwóm z trzech posłów AWPL grozi utrata mandatu litewskiego posła z powodu przyjęcia przez nich Karty, co budzi na Litwie kontrowersje.

Ojciec, gdy wypił, znęcał się nad córką

Ojciec nadużywał alkoholu. Gdy był pijany, bił córkę drewnianą listewką. Dziewczynka opowiedziała o tym opiekunce ze świetlicy osiedlowej. Ta o sprawie zawiadomiła policję. 47-letniego Arkadiusza L. zatrzymano. Miał prawie promil alkoholu we krwi. Został aresztowany na trzy miesiące.

Kaczyński: Pokażemy inne przypadki pijanych posłów w Sejmie

- PiS nie będzie podejmował żadnych decyzji w sprawie Elżbiety Kruk - powiedział Jarosław Kaczyński. Posłanka w czasie wczorajszych porannych głosowań w Sejmie chwiała się na nogach i niewyraźnie mówiła.

Zima przyszła wcześnie - Polska pod śniegiem

Śnieg spadł niemal w całym kraju. Po nocnych opadach na Warmii i Mazurach panują trudne warunki jazdy. Pomimo bezustannej pracy 40 pługów i piaskarek drogi pozostają niebezpieczne. Jak zapowiada Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej w ciągu doby nad Bałtykiem może spaść nawet 20 centymetrów śniegu.