Partia Socjaldemokratyczna (Portugalia)
Z Wikipedii
| Partido Social Democrata | |
|---|---|
| Przywódca | Manuela Ferreira Leite |
| Skrót | PSD |
| Data założenia | 1974 |
| Ideologia | Centroprawica, Konserwatyzm |
| Afiliacja międzynarodowa | Międzynarodowa Unia Demokratów Europejska Partia Ludowa |
| Barwy | pomarańczowe |
| Strona internetowa | www.psd.pt |
| Portugalia |
|
Ten artykuł jest częścią serii: |
Partia Socjaldemokratyczna (PSD, port. Partido Social Democrata) - portugalska partia centrowo-prawicowa, członek Europejskiej Partii Ludowej; ugrupowanie rządziło w Portugalii od marca 2002 r. Po przegranych wyborach z 20 lutego 2005 r. w opozycji.
Nazwa ugrupowania jest myląca i nie odnosi się do lewicowej ideologii socjaldemokracji. Ugrupowanie to zostało założone jako centrolewicowe, obecnie jest to partia centroprawicowa. Opuściła ona Międzynarodówkę Liberalną w 1996 roku a jej przedstawiciele w Parlamencie Europejskim od późnych lat 90. zasiadają w Europejskiej Partii Ludowej, wraz z konserwatystami i chadekami z wielu krajów europejskich. Wcześniej PSD należała do Partii Europejskich Liberałów, Demokratów i Reformatorów. Członek PSD, José Manuel Durão Barroso od 1 listopada 2004 jest obecnym przewodniczącym Komisji Europejskiej.
Partia wydaje własny tygodnik, Povo Livre.
Spis treści |
[edytuj] Historia
PSD powstała po rewolucji goździków, 6 maja 1974 roku, kiedy to Francisco Sá Carneiro, Francisco Pinto Balsemão i Joaquim Magalhães Mota publicznie ogłosili utworzenie ugrupowania nazywanego wówczas PPD - Ludowa Partia Demokratyczna (Partido Popular Democrático). Pierwszy numer partyjnej gazety Povo Livre został wydany 13 sierpnia 1974. Pierwsze spotkanie członków PPD miało natomiast miejsce w "Pavilhão dos Desportos" w Lizbonie, 25 października, a miesiąc później odbył się pierwszy oficjalny kongres partyjny.
17 stycznia 1975 roku, 6300 podpisów zostało wysłanych do Sądu Najwyższego w celu zarejestrowania partii. Stało się to 8 dni później.
[edytuj] W rządzie i w opozycji
PSD brała udział w wielu gabinetach, które rządziły Portugalią po rozpoczęciu procesu demokratyzacji. W tym czasie powstawały instytucje demokratyczne. W 1979 roku PSD utworzyła koalicję wyborczą, znaną jako Sojusz Demokratyczny (AD), wraz z Centrum Socjalno-Demokratycznym (teraz jest to Partia Ludowa) i innymi, mniejszymi prawicowymi partiami. AD zwyciężyła w wyborach parlamentarnych w końcu 1979 roku, a lider PSD, Francisco Sá Carneiro, został premierem. Koalicja zwiększyła swój stan posiadania w parlamencie w wyniku wyborów w 1980 roku, ale pasmo sukcesów zakończyła śmierć premiera Sá Carneiro w katastrofie lotniczej 4 grudnia 1980 r. Francisco Pinto Balsemão przejął przywództwo zarówno w PSD, jak i w AD, zostając także premierem. Nie miał jednak charyzmy swojego poprzednika i nie potrafił przyciągnąć do partii masowego poparcia.
AD zostało rozwiązane w 1983 roku, a w wyborach parlamentarnych w tym roku, PSD przegrała z Partią Socjalistyczną. Jednak socjalistom brakowało sporo głosów do osiągnięcia większości, uformowali więc wielką koalicję, znaną jako Blok Centrowy, w skład której weszła także PSD. Wielu prawicowych członków partii, włączając w to Aníbala Cavaco Silvę, sprzeciwiało się takiej polityce kierownictwa. Kiedy więc Cavaco Silva został liderem partii 2 lipca 1985 r., wyprowadził PSD z koalicji z socjalistami.
Partia odniosła zwycięstwo w wyborach z 1985 r., jednak nie uzyskała ona większości bezwzględnej głosów. Pomimo tego Cavaco Silva został premierem. Zmniejszenie podatków przez jego rząd i liberalizacja gospodarcza zapewniły Portugalii kilka lat wzrostu ekonomicznego. Przedterminowe wybory, które odbyły się w 1987 r., zapewniły PSD zwycięstwo. Partia uzyskała 50.2% głosów, co dało jej 148 na 250 miejsc w parlamencie. Po raz pierwszy jedna partia portugalska uzyskała większość bezwzględną w wyborach parlamentarnych i dzięki temu mogła sprawować sama rządy. Kolejne wybory - w 1991 roku PSD wygrała prawie tak samo łatwo, jednak rosnące bezrobocie spowodowało spadek popularności Cavaco Silvy. Partia przegrała wybory w 1995 i 1999 roku. Powrót do rządu miał miejsce w 2002 roku, jednak te zwycięstwo nie okazało się zupełnym, ponieważ partia musiała dobrać sobie koalicjanta, aby uzyskać większość w parlamencie. Została nim Partia Ludowa. Barroso został premierem, jednak później zrezygnował z tej funkcji, aby objąć stanowisko szefa Komisji Europejskiej. Jego miejsce zajął Pedro Santana Lopes.
Podczas wyborów z 20 lutego 2005, Santana Lopes poprowadził partię do największej porażki od czasu 1983 roku. PSD utraciła 12% głosów, zdobyła tylko 72 mandaty, tracąc 30. Jej rywalka - Partia Socjalistyczna, uzyskała absolutną większość parlamentarną. PSD wydaje się być skazana na pozostawanie w opozycji co najmniej do 2009 roku.
Pocieszające dla PSD może być natomiast to, iż jej kandydat, były premier Aníbal Cavaco Silva, zwyciężył w wyborach prezydenckich w 2006 roku.
[edytuj] Liderzy
- Francisco Sá Carneiro (1974-1978 1 1978-1980)
- António Sousa Franco (1978)
- José Menéres Pimentel (1978)
- Francisco Pinto Balsemão (1981-1983)
- Nuno Rodrigues dos Santos (1983-1984)
- Carlos Mota Pinto (1984-1985)
- Aníbal Cavaco Silva (1985-1995)
- Fernando Nogueira (1995-1996)
- Marcelo Rebelo de Sousa (1996-1999)
- José Manuel Durão Barroso (1999-2004)
- Pedro Santana Lopes (2004-2005)
- Luís Marques Mendes (2005-2007)
- Luís Filipe Menezes (2007-2008)
- Manuela Ferreira Leite (2008-nadal)
[edytuj] Linki zewnętrzne
Reprezentowane w Zgromadzeniu Republiki (230): PS (121) • PSD (75) • PCP-PEV (14) • CDS/PP (12) • BE (8)
| Marcinkiewicz na Platformie do Strasburga |
Były premier Kazimierz Marcinkiewicz na pierwszym miejscu warszawskiej listy PO do Parlamentu Europejskiego. Taki wariant rozważają liderzy partii - dowiedziała się „Gazeta” |
| Dalajlama w Polsce |
Dziś początek wizyty XIV Dalajlamy, duchowego i politycznego przywódcy Tybetańczyków, laureata Pokojowej Nagrody Nobla i jednego z największych żyjących autorytetów moralnych. |
| Człowiek, mnich, dalajlama |
Dla Zachodu XIV Dalajlama Tenzjin Gjaco jest laureatem Pokojowej Nagrody Nobla, współczesnym Gandhim, moralnym autorytetem konsekwentnie głoszącym ideę miłości, szacunku i odpowiedzialności za wszystkie żywe istoty i za całą Ziemię. |
| "Żeby móc tak mówić, trzeba być nieskazitelnym bohaterem" |
- Żeby używać takich słów, trzeba mieć autorytet, który mają postacie pomnikowe. Trzeba być nieskazitelnym bohaterem - tak Radosław Sikorski skomentował wypowiedź prezesa PiS. Jarosław Kaczyński stwierdził dziś, że "13-letnie dziewczynki wytrzymywały tortury gestapo, a Niesiołowski sypał". |
| Lech Wałęsa o UE: Ja, rewolucjonista trochę tu porozrabiam |
W Brukseli odbyło się dziś pierwsze spotkanie grupy refleksji w sprawie przyszłości Unii Europejskiej. Uczestniczący w nim Lech Wałęsa zapowiedział, że jako "stary rewolucjonista" będzie zadawał prowokacyjne pytania i "jeśli go nie wyrzucą, to trochę porozrabia". |
| Dalajlama: Uczę się polskiej determinacji i siły woli |
Określenie "Polska" towarzyszy mi od dzieciństwa; kiedy tylko tu jestem uczę się polskiej determinacji i siły woli - mówił w wywiadzie dla radiowej "Jedynki" Dalajlama XIV. Jutro duchowy przywódca Tybetańczyków przyjeżdża do Polski. |
| Bondaryk: Otrzymałem od PTC ok. 450 tys. zł |
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Krzysztof Bondaryk wydał w czwartek oświadczenie. Poinformował w nim, że wysokość uzyskanych przez niego świadczeń od spółki PTC z tytułu zakazu konkurencji, nagrody rocznej i ekwiwalentu za urlop wyniosła ok. 450 tys. zł. |
| Klich: Jutro decyzja w sprawie unikających poboru |
- Jutro będzie wydana odpowiednia decyzja, która rozwiąże ten problem - odpowiedział minister obrony Bogdan Klich na pytanie co, w związku z zakończeniem poboru do wojska stanie się z osobami unikającymi służby wojskowej. |
| Radni PO chcą zmienić nazwę pl. Defilad |
Skansen PRL-u w centrum Warszawy ma szansę zmienić nazwę na bardziej romantyczną. Radni Platformy Obywatelskiej chcą przemianować pl. Defilad na pl. Fryderyka Chopina. Klub PiS jest tym pomysłem zachwycony. |
| Zuchwały napad na bank |
Dwóch mężczyzn w kominiarkach w środku dnia sterroryzowało kasjerkę banku i uciekło z pieniędzmi. |

