Partie polityczne w Polsce Ludowej
Z Wikipedii
| Ten artykuł wymaga dopracowania zgodnie z zaleceniami edycyjnymi. Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu w sekcji Dopracować Po wyeliminowaniu wskazanych powyżej niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu. |
| Polska Rzeczpospolita Ludowa |
|
Ten artykuł jest częścią serii: |
Partie polityczne w Polsce Ludowej. W 1946 roku partie lewicowe (PPR, PPS, SD i SL) utworzyły tzw. Blok Demokratyczny, mający na celu przeprowadzenie referendum i eliminację PSL. W związku ze sfałszowaniem wyborów w 1947 roku znaczenie opozycji w Sejmie zostało mocno osłabione. Zawiązał się system partii hegemonicznej z PPR na czele. 15 grudnia 1948 roku ze zjednoczenia PPS i PPR powstało PZPR. Od 27 listopada do 29 listopada 1949 roku następowało zjednoczenie ruchu ludowego, powstanie ZSL.
Ostatecznie w PRL ukształtował się system partii hegemonicznej z PZPR jako partią kierowniczą i stronnictwami sojuszniczymi ZSL i SD.
Spis treści |
[edytuj] Polska Zjednoczona Partia Robotnicza
Polska Zjednoczona Partia Robotnicza (PZPR) powstała 15 grudnia 1948 roku na Kongresie Zjednoczeniowym PPR i PPS. Najwyższym ogniwem w strukturze partii była podstawowa organizacja partyjna, a najwyższą władzą Zjazd, który zwoływany był przez Komitet Centralny co 5 lat - w okresie pomiędzy zjazdami najwyższą władzą był KC z I sekretarzem na czele.
I sekretarze KC:
- B. Bierut - 21.12.1948 – 09.03.1956
- E. Ochab - 20.03.1956 – 21.10.1956
- W. Gomułka - 21.10.1956 – 20.12.1970
- E. Gierek - 20.12.1970 – 05.09.1980
- S. Kania - 05.09.1980 – 18.10.1981
- W. Jaruzelski - 18.10.1981 – 29.07.1989
- M. F. Rakowski - 29.07.1989 – 28.01.1990
PZPR określała się mianem partii marksistowsko–leninowskiej, kontynuującej rewolucyjne tradycje I Proletariatu, SDKPiL, PPS – Lewicy, KPP i PPR.
Spadające poparcie było wynikiem autokratycznych metod sprawowania władzy i stłumienia NSZZ "Solidarność" w czasie stanu wojennego. Wybory parlamentarne w czerwcu 1989 roku przyniosły klęskę PZPR w rywalizacji z kandydatami KO "Solidarność". W momencie rezygnacji W. Jaruzelskiego z funkcji I sekretarza PZPR (zasiadł na stanowisku prezydenta RP), wielu członków kierownictwa partii odeszło ze sprawowanych stanowisk, a wśród członków partii pogłębiał się kryzys związany z klęską w wyborach. Znikomy skutek przyniosły próby zreformowania partii przez Ruch 8 Lipca.
Pod koniec stycznia 1990 roku odbywa się XI Zjazd PZPR, który był ostatnim kongresem partii, 30 stycznia 1990 roku PZPR została rozwiązana, a w jej miejsce utworzono trzy partie:
- Związek Komunistów Polskich Proletariat, do którego weszli komunistyczni działacze,
- Socjaldemokrację Rzeczypospolitej Polskiej, do której weszli działacze skrzydła reformatorskiego PZPR,
- Polską Unię Socjaldemokratyczną, do której weszli politycy lewicowi odcinający się od tradycji PZPR.
[edytuj] Zjednoczone Stronnictwo Ludowe
Zjednoczone Stronnictwo Ludowe (ZSL) istniało w latach 1949-1989. Weszło do niego 90% kół i 75% członków SL (250 tys.) oraz 63% kół i 58% członków PSL (25 tys.). Na Kongresie ZSL uchwalono Deklarację Ideowo–Programową, w której funkcja polityczna chłopów ograniczona została do roli czynnika, który popiera klasę robotniczą, a samo ZSL uznano za ugrupowanie wspierające PZPR. W latach 70. następuje przyspieszenie unifikacji programowej ZSL z PZPR, po decyzji kierownictwa chłopskiego stronnictwa o przyjęciu programów wytyczonych przez PZPR a programy ZSL. W obradach „okrągłego stołu” Stronnictwo wzięło udział jako uczestnik dotychczasowej koalicji. 17 sierpnia 1989 roku ZSL wraz z Obywatelskim Klubem Parlamentarnym i Stronnictwem Demokratycznym utworzyło koalicję rządową powołując rząd Tadeusza Mazowieckiego. W dniach 27-29 listopada 1989 roku odbył się Kongres Stronnictwa, w trakcie którego podjęto decyzję o rozwiązaniu ZSL i powołaniu Polskiego Stronnictwa Ludowego – Odrodzenie.
[edytuj] Stronnictwo Demokratyczne
Stronnictwo Demokratyczne (SD) powstało w 1939 roku z połączenia Klubów Demokratycznych jako reprezentacja środowiska inteligenckiego. W 1945 roku weszło w skład tzw. bloku Stronnictw Ludowych obok PPR, PPS, SL i SP. Od 1947 roku SD działało jak tzw. „partia sojusznicza”, gdyż uznawała i akceptowała hegemoniczną pozycję PZPR, równocześnie partia była „łącznikiem” ze środowiskiem inteligencji i rzemieślników”. W 1950 roku do SD dołączyła część rozwiązanego Stronnictwa Pracy. W latach 80. SD proponowało wprowadzenie m.in. Trybunału Stanu, Trybunału Konstytucyjnego, jak również przywrócenie instytucji prezydenta. W wyborach parlamentarnych w czerwcu 1989 roku SD zdobyło 27 mandatów poselskich, a w wyborach parlamentarnych z 19 września 1993 tylko jeden.
[edytuj] Bibliografia
- L. Podhorodecki, Historia Polski 1796-1999
- W. Roszkowski, Historia Polski 1914-1994
[edytuj] Zobacz też
| Marcinkiewicz na Platformie do Strasburga |
Były premier Kazimierz Marcinkiewicz na pierwszym miejscu warszawskiej listy PO do Parlamentu Europejskiego. Taki wariant rozważają liderzy partii - dowiedziała się „Gazeta” |
| Dalajlama w Polsce |
Dziś początek wizyty XIV Dalajlamy, duchowego i politycznego przywódcy Tybetańczyków, laureata Pokojowej Nagrody Nobla i jednego z największych żyjących autorytetów moralnych. |
| Człowiek, mnich, dalajlama |
Dla Zachodu XIV Dalajlama Tenzjin Gjaco jest laureatem Pokojowej Nagrody Nobla, współczesnym Gandhim, moralnym autorytetem konsekwentnie głoszącym ideę miłości, szacunku i odpowiedzialności za wszystkie żywe istoty i za całą Ziemię. |
| "Żeby móc tak mówić, trzeba być nieskazitelnym bohaterem" |
- Żeby używać takich słów, trzeba mieć autorytet, który mają postacie pomnikowe. Trzeba być nieskazitelnym bohaterem - tak Radosław Sikorski skomentował wypowiedź prezesa PiS. Jarosław Kaczyński stwierdził dziś, że "13-letnie dziewczynki wytrzymywały tortury gestapo, a Niesiołowski sypał". |
| Lech Wałęsa o UE: Ja, rewolucjonista trochę tu porozrabiam |
W Brukseli odbyło się dziś pierwsze spotkanie grupy refleksji w sprawie przyszłości Unii Europejskiej. Uczestniczący w nim Lech Wałęsa zapowiedział, że jako "stary rewolucjonista" będzie zadawał prowokacyjne pytania i "jeśli go nie wyrzucą, to trochę porozrabia". |
| Dalajlama: Uczę się polskiej determinacji i siły woli |
Określenie "Polska" towarzyszy mi od dzieciństwa; kiedy tylko tu jestem uczę się polskiej determinacji i siły woli - mówił w wywiadzie dla radiowej "Jedynki" Dalajlama XIV. Jutro duchowy przywódca Tybetańczyków przyjeżdża do Polski. |
| Bondaryk: Otrzymałem od PTC ok. 450 tys. zł |
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Krzysztof Bondaryk wydał w czwartek oświadczenie. Poinformował w nim, że wysokość uzyskanych przez niego świadczeń od spółki PTC z tytułu zakazu konkurencji, nagrody rocznej i ekwiwalentu za urlop wyniosła ok. 450 tys. zł. |
| Klich: Jutro decyzja w sprawie unikających poboru |
- Jutro będzie wydana odpowiednia decyzja, która rozwiąże ten problem - odpowiedział minister obrony Bogdan Klich na pytanie co, w związku z zakończeniem poboru do wojska stanie się z osobami unikającymi służby wojskowej. |
| Radni PO chcą zmienić nazwę pl. Defilad |
Skansen PRL-u w centrum Warszawy ma szansę zmienić nazwę na bardziej romantyczną. Radni Platformy Obywatelskiej chcą przemianować pl. Defilad na pl. Fryderyka Chopina. Klub PiS jest tym pomysłem zachwycony. |
| Zuchwały napad na bank |
Dwóch mężczyzn w kominiarkach w środku dnia sterroryzowało kasjerkę banku i uciekło z pieniędzmi. |

