Peryhelium

Z Wikipedii

Peryhelium, perihelium (zlatynizowany wyraz pochodzenia greckiego, od gr. peri, przy i helios, Słońce) – punkt na orbicie ciała niebieskiego obiegającego Słońce, znajdujący się w miejscu największego zbliżenia obu ciał. Przeciwieństwem peryhelium jest aphelium. W odniesieniu do orbity okołoziemskiej stosuje się odpowiednio perygeum i apogeum, zaś w ogólnym przypadku, np. orbit wokół gwiazd – perycentrum i apocentrum.

W przypadku ciał poruszających się wokół Słońca po stabilnej orbicie eliptycznej, peryhelium jest przekraczane w regularnych odstępach czasu, co okres orbitalny. Dla orbity kołowej punkt peryhelium jest nieokreślony, co w praktyce oznacza, że dla orbit o znikomym mimośrodzie jego wyznaczenie jest obarczone znacznym błędem. Ciała poruszające ję po orbitach otwartych (parabola, hiperbola) przekraczają peryhelium tylko raz. Moment przejścia przez peryhelium jest jednym z elementów (parametrów) orbity.

W rzeczywistości orbity nie pozostają zupełnie stałe, lecz zmieniają się, głównie ze względu na oddziaływanie z innymi ciałami Układu Słonecznego, zmienia się również położenie peryhelium. Zmiany te wydawały się być doskonale objaśniane przez obliczenia perturbacji bazujące na teorii Newtona, jednak dokładne pomiary położenia peryhelium Merkurego wykazały niewyjaśnioną (na gruncie XIX-wiecznej wiedzy) rozbieżność około 43"/wiek. Różnica ta, choć niewielka w porównaniu z 5026"/wiek wynikających ze zmiany układu współrzędnych wynikającej z precesji osi Ziemi, oraz z 531"/wiek wynikających z perturbacji wywieranych przez inne planety, była jednak niepodważalna i domagała się wyjaśnienia. Podejrzewano nawet istnienie planety krążącej wewnątrz orbity Merkurego, nazwanej Wulkanem, jednak nie udawało się jej zaobserwować, mimo wysiłków podejmowanych m.in. podczas zaćmień Słońca. Odpowiedź przyniosło dopiero sformułowanie przez Einsteina Ogólnej Teorii Względności (OTW) i zastosowanie jej jako dokładniejszego opisu oddziaływania grawitacyjnego Merkury–Słońce. Był to jeden z pierwszych testów teorii względności i wciąż pozostaje ważnym testem alternatywnych teorii grawitacji. Poprawka wynikająca z dokładniejszego opisu OTW jest mierzalna także w przypadku innych obiektów Układu Słonecznego, jednak jej wartość szybko maleje m.in. wraz ze wzrostem odległości od Słońca i dla Ziemi wynosi niespełna 4"/wiek.

Dystans między obiegającymi się ciałami w czasie, gdy przechodzą one przez peryhelium można wyznaczyć z zależności:

,

gdzie:

• q – odległość w peryhelium,
• a – półoś wielka orbity,
• e – mimośród orbity.

Przechodząc przez peryhelium Ziemia znajduje się w odległości 147 mln km od Słońca, tj. 2,5 mln km bliżej niż średnia odległość pomiędzy tymi ciałami. Ma to miejsce zazwyczaj pomiędzy 2 a 4 stycznia i co roku przypada w nieco innym momencie.

Zobacz też: perycentrum, astronomia, podstawowe zagadnienia z zakresu astronomii

Wstydliwa choroba medyków

- Ojciec szef, syn podwładny? To dobre w prywatnej firmie, a nie w szkole wyższej - mówią profesorowie Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. Publiczna uczelnia nie tylko przyznaje, że ma problem z nepotyzmem, ale i zapowiada, że będzie z nim walczyć.

Obywatelu, wytnij swój las!

Ponad 60-metrowe graffiti namawiające do wycinania beskidzkich lasów świerkowych malowali w Warszawie w weekend ekolodzy. Beskidom grozi katastrofa ekologiczna

„Więzienia CIA” mogły być przykrywką?

Kiejkuty są najmniej odpowiednim miejscem do zachowania tajemnicy. Standardowo satelita szpiegowski robi tam co 15 godzin zdjęcie. Tak szczegółowe, że widać na nim, jakiej rasy jest pies przy budzie

Lewicowcy, łączcie się

SLD chce jednej lewicowej listy do europarlamentu i referendum w sprawie tarczy antyrakietowej

Koalicja działa, a Sawicki nie chce konkurować z Pawlakiem

- Nie jesteśmy już zaczadzeni PSL-em jak na początku, gdy myśleliśmy: Ale oni się zmienili, są tacy nowocześni. Okazało się, że tak bardzo się nie zmienili. Ale koalicja trwa.

Radę ludowcy widzą ogromną

PSL zgłosi własny projekt ustawy o RTV. Zostanie przedstawiony teraz, bo forsowana przez PO zmiana ustawy o mediach publicznych padła w lipcu po prezydenckim wecie.

„Orliki” dla poszkodowanych

Przebaczamy i prosimy o przebaczenie

Polacy i Niemcy muszą sobie nawzajem przebaczyć - mówił do Polaków i Niemców, byłych więźniów obozu w Potulicach pastor Klaus Zimmermann

Biskup mu ufa, więc dalej będzie uczył

Matki specjalnie posyłają dzieci do szkoły, w której religii uczy ksiądz Roman K. Karta nauczyciela dopuszcza zawieszenie nauczyciela, który ma prokuratorskie zarzuty, ale duchowy przywódca byłych betanek zwolniony nie będzie

MSZ: przestrzegamy naród niemiecki przed rewizjonizmem Steinbach

Przestrzegamy zaprzyjaźniony naród niemiecki przed rewizjonizmem, głoszonym przez szefową Związku Wypędzonych (BdV) Eriką Steinbach - w ten sposób rzecznik MSZ Piotr Paszkowski skomentował sobotnie wystąpienie Steinbach.