Potas
Z Wikipedii
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Dane ogólne | |||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nazwa, symbol, l.a.* | Potas, K, 19 | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Własności metaliczne | metal alkaliczny | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Grupa, okres, blok | 1 (IA), 4, s | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Gęstość, twardość | 856 kg/m3, 0,4 | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Wygląd |  |
||||||||||||||||||||||||||||||
| Kolor | srebrzystobiały | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Własności atomowe | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Masa atomowa | 39,0983 u | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Promień atomowy (obl.) | 220 (243) pm | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Promień kowalencyjny | 196 pm | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Promień van der Waalsa | 275 pm | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Konfiguracja elektronowa | [Ar]4s1 | ||||||||||||||||||||||||||||||
| e- na poziom energetyczny | 2, 8, 8, 1 | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Stopień utlenienia | 1 | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Własności kwasowe tlenków | silnie zasadowe | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Struktura krystaliczna | regularna przestrzennie centrowana |
||||||||||||||||||||||||||||||
| Własności fizyczne | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Stan skupienia | stały | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Temperatura topnienia | 336,53 K (63,38 °C) | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Temperatura wrzenia | 1032 K (759°C) | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Objętość molowa | 45,94×10-6 m³/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Ciepło parowania | 79,87 kJ/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Ciepło topnienia | 2,334 kJ/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Ciśnienie pary nasyconej | 1,06×10-4 Pa | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Prędkość dźwięku | 2000 m/s (293,15 K) | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Pozostałe dane | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Elektroujemność | 0,82 (Pauling) 0,91 (Allred) |
||||||||||||||||||||||||||||||
| Ciepło właściwe | 757 J/(kg*K) | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Przewodność właściwa | 13,9×106 S/m | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Przewodność cieplna | 102,4 W/(m*K) | ||||||||||||||||||||||||||||||
| I Potencjał jonizacyjny | 418,8 kJ/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||
| II Potencjał jonizacyjny | 3052 kJ/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||
| III Potencjał jonizacyjny | 4420 kJ/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||
| IV Potencjał jonizacyjny | 5878 kJ/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||
| V Potencjał jonizacyjny | 7975 kJ/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||
| VI Potencjał jonizacyjny | 9590 kJ/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||
| VII Potencjał jonizacyjny | 11343 kJ/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||
| VIII Potencjał jonizacyjny | 14944 kJ/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||
| IX Potencjał jonizacyjny | 16963,7 kJ/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||
| X Potencjał jonizacyjny | 48610 kJ/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||
|
Najbardziej stabilne izotopy* |
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
Tam, gdzie nie jest zaznaczone inaczej, |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| *Wyjaśnienie skrótów: l.a.=liczba atomowa wyst.=występowanie w przyrodzie, o.p.r.=okres połowicznego rozpadu, s.r.=sposób rozpadu, e.r.=energia rozpadu, p.r.=produkt rozpadu |
|||||||||||||||||||||||||||||||
Potas (K, łac. kalium) - pierwiastek chemiczny z grupy metali alkalicznych w układzie okresowym.
Spis treści |
[edytuj] Odkrycie
Został odkryty i wyodrębniony w 1807 r. przez sir H. Davy'ego. Jako pierwszy polską nazwę - potas - zaproponował Filip Walter.
[edytuj] Występowanie
Główne minerały to sylwin, sylwinit, karnalit, kainit, langbeinit i różne glinokrzemiany.
Trwałe izotopy to 39K oraz 41K. Ważnym nietrwałym izotopem jest 40K, z którego, zależnie od sposobu przemiany, powstaje 40Ar lub 40Ca.
[edytuj] Charakterystyka
Potas jest bardzo miękkim metalem, można go kroić nożem. Jest bardzo aktywnym pierwiastkiem, potencjał standardowy układu K+/K wynosi -2.93 V. W kontakcie z wodą i kwasami zapala się i często wybucha. Reaguje z alkoholami, wypierając z nich wodór, przy czym tworzą się alkoholany. O ile jego powierzchnia nie jest spasywowana (na powietrzu pokrywa się warstwą nadtlenku K2O2), w kontakcie z powietrzem, może się zapalić. Przechowuje się go w nafcie lub oleju parafinowym (najlepiej pod warstwą argonu).
Ważne związki potasu to tlenek potasu, nadtlenek potasu, wodorotlenek potasu, będący bardzo silną zasadą oraz wiele soli. Prawie wszystkie sole potasu są dobrze rozpuszczalne w wodzie. Do trudno rozpuszczalnych soli potasu należą: chloran(VII) (KClO4), heksachloroplatynian(IV) (K2[PtCl6]) oraz wodorowinian (KHC4H4O6).
Potas tworzy także wodorek. Pierwiastek spalany w nadmiarze tlenu tworzy żółty ponadtlenek KO2, a w ozonie pomarańczowy ozonek KO3. Ważnym odczynnikiem chemicznym jest nadmanganian potasu.
Kationy K+ należą do V grupy kationów i barwią płomień na kolor różowo-fioletowy.
[edytuj] Znaczenie biologiczne
- Bierze udział w przewodzeniu impulsów przez neuron
- Podwyższa stopień uwodnienia koloidów komórkowych
- Aktywator wielu enzymów
Niedobór u człowieka:
- Osłabienie organizmu
- Zmniejszenie kurczliwości mięśnia sercowego
- Osłabienie mięśni szkieletowych i gładkich
Niedobór u roślin:
Kationy potasu są głównymi jonami wewnątrzkomórkowymi i są konieczne do utrzymania potencjału czynnościowego błon komórkowych (patrz: znaczenie biologiczne pierwiastków).
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Bibliografia
[edytuj] Źródła drukowane
- Jerzy Minczewski, Zygmunt Marczenko Chemia analityczna - 1 podstawy teoretyczne i analiza jakościowa (Wydawnictwo Naukowe PWN) Warszawa 2001 ISBN 83-01-13499-2
(Ac) aktyn · (Am) ameryk · (Sb) antymon · (Ar) argon · (As) arsen · (At) astat · (N) azot · (Ba) bar · (Bk) berkel · (Be) beryl · (Bi) bizmut · (Bh) bohr · (B) bor · (Br) brom · (Ce) cer · (Cs) cez · (Cl) chlor · (Cr) chrom · (Sn) cyna · (Zn) cynk · (Zr) cyrkon · (Ds) darmsztadt · (Db) dubn · (Dy) dysproz · (Es) einstein · (Er) erb · (Eu) europ · (Fm) ferm · (F) fluor · (P) fosfor · (Fr) frans · (Gd) gadolin · (Ga) gal · (Ge) german · (Al) glin · (Hf) hafn · (Hs) has · (He) hel · (Ho) holm · (In) ind · (Ir) iryd · (Yb) iterb · (Y) itr · (I) jod · (Cd) kadm · (Cf) kaliforn · (Cm) kiur · (Co) kobalt · (Kr) krypton · (Si) krzem · (Xe) ksenon · (La) lantan · (Li) lit · (Lr) lorens · (Lu) lutet · (Mg) magnez · (Mn) mangan · (Mt) meitner · (Md) mendelew · (Cu) miedź · (Mo) molibden · (Nd) neodym · (Ne) neon · (Np) neptun · (Ni) nikiel · (Nb) niob · (No) nobel · (Pb) ołów · (Os) osm · (Pd) pallad · (Pt) platyna · (Pu) pluton · (Po) polon · (K) potas · (Pr) prazeodym · (Pm) promet · (Pa) protaktyn · (Ra) rad · (Rn) radon · (Re) ren · (Rh) rod · (Rg) roentgen · (Hg) rtęć · (Rb) rubid · (Ru) ruten · (Rf) rutherford · (Sm) samar · (Sg) seaborg · (Se) selen · (S) siarka · (Sc) skand · (Na) sód · (Ag) srebro · (Sr) stront · (Tl) tal · (Ta) tantal · (Tc) technet · (Te) tellur · (Tb) terb · (O) tlen · (Th) tor · (Tm) tul · (Ti) tytan · (Uub) ununbium · (Uuh) ununhexium · (Uuo) ununoctium · (Uup) ununpentium · (Uuq) ununquadium · (Uut) ununtrium · (U) uran · (V) wanad · (Ca) wapń · (C) węgiel · (H) wodór · (W) wolfram · (Au) złoto · (Fe) żelazo
Pierwiastki niezsyntezowane: (Uus) ununseptium · (Uue) ununennium · (Ubn) unbinilium · (Ubu) unbiunium · (Ubb) unbibium · (Ubt) unbitrium · (Ubq) unbiquadium · (Ubp) unbipentium · (Ubh) unbihexium
| Wyjazdowe obrady klubu PO: wraca sprawa Staroń |
Podczas wyjazdowego posiedzenia klubu PO w miejscowości Ossa k. Rawy Mazowieckiej Lidia Staroń czyniła wyrzuty kolegom, że nie wsparli jej po publikacji "Rzeczpospolitej". Gazeta napisała, że Staroń zarobiła kilkaset tysięcy zł, bo ustawa, nad którą pracowała, pozwoliła jej uwłaszczyć lokal usługowy. Donald Tusk - relacjonuje zastrzegający anonimowość uczestnik obrad - poparł Staroń, natomiast Zbigniew Chlebowski nie zabrał głosu. |
| Pierwsza ofiara mrozu. Mężczyzna znaleziony na Podkarpaciu |
45-letni mężczyzna jest najprawdopodobniej pierwszą tegoroczną ofiarą mrozów na Podkarpaciu. Policjanci wyjaśniają dokładne przyczyny śmierci mieszkańca Trzebuski. Mężczyznę znaleziono niespełna sto metrów od jego domu. Wiele wskazuje na to, że zmarł w wyniku wychłodzenia organizmu. |
| Pacelt do dymisji, dostanie nowe zadania |
Ostrowiecki poseł Platformy Obywatelskiej Zbigniew Pacelt zostanie odwołany ze stanowiska wiceministra sportu. Teraz będzie odpowiadał za przygotowania reprezentacji Polski do igrzysk w Londynie. |
| Osiedlowy zespół ukradł sprzęt Acid Drinkers |
Policjanci odzyskali sprzęt muzyczny należący do zespołu Acid Drinkers. Złodziejami okazali się 17-letni Jakub K. i 18-letni Paweł K., członkowie osiedlowego zespołu z Ełku. Za kradzież odpowiedzą przed sądem. Grozi im nawet pięć lat więzienia. |
| Pijany policjant spowodował kolizję |
26-letni pijany policjant spowodował w sobotę w Elblągu kolizję. Funkcjonariusz, który miał w wydychanym powietrzu 2,5 promila alkoholu, straci pracę. Czeka go także sprawa karna - poinformowała Justyna Grzeczka z elbląskiej policji. |
| Drugie podejście PO do ustawy o mediach |
PO wraca do rozmów z lewicą o zmianach w mediach. W przyszłym tygodniu politycy Platformy maja wyłożyć na stół nowy projekt ustawy medialnej - dowiedział się "Dziennik". |
| PiS zaniepokojone sprawą posłów Sejmu Litwy z Kartą Polaka |
PiS jest zaniepokojone sprawą posłów litewskiego Sejmu posiadających Kartę Polaka. Dwóm z trzech posłów AWPL grozi utrata mandatu litewskiego posła z powodu przyjęcia przez nich Karty, co budzi na Litwie kontrowersje. |
| Ojciec, gdy wypił, znęcał się nad córką |
Ojciec nadużywał alkoholu. Gdy był pijany, bił córkę drewnianą listewką. Dziewczynka opowiedziała o tym opiekunce ze świetlicy osiedlowej. Ta o sprawie zawiadomiła policję. 47-letniego Arkadiusza L. zatrzymano. Miał prawie promil alkoholu we krwi. Został aresztowany na trzy miesiące. |
| Kaczyński: Pokażemy inne przypadki pijanych posłów w Sejmie |
- PiS nie będzie podejmował żadnych decyzji w sprawie Elżbiety Kruk - powiedział Jarosław Kaczyński. Posłanka w czasie wczorajszych porannych głosowań w Sejmie chwiała się na nogach i niewyraźnie mówiła. |
| Zawieje i zamiecie na południu, dużo śniegu na północy |
Zawieje i zamiecie śnieżne mogą nękać aż do jutrzejszego popołudnia całe południe Polski. na północy, nad Bałtykiem pada i ma padać śnieg. Jak zapowiada Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej w ciągu doby może tam spaść nawet 20 centymetrów śniegu. |
