Powiat bielski (województwo śląskie)
Z Wikipedii
| Powiat bielski | |||||||||||
|
|||||||||||
Położenie na mapie województwa |
|||||||||||
| Województwo | śląskie | ||||||||||
| Siedziba władz powiatu | Bielsko-Biała | ||||||||||
| Starosta | Andrzej Płonka | ||||||||||
| Powierzchnia | 457,23 km² | ||||||||||
| Populacja (2005) - liczba ludności - gęstość |
149 741 327,5 osób/km² |
||||||||||
| Urbanizacja | 29,1% | ||||||||||
| Tablica rejestracyjna | SBI | ||||||||||
|
|||||||||||
|
Starostwo
ul. Piastowska 4043-300 Bielsko-Biała tel. 33 812-53-00; faks 33 822-06-72 |
|||||||||||
| Strona internetowa powiatu | |||||||||||
Powiat bielski – powiat w Polsce (województwo śląskie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Bielsko-Biała.
Położony jest w południowo-wschodniej części województwa śląskiego. Powierzchnia powiatu wynosi 457,23 km², zamieszkuje go 149 361 mieszkańców. Gęstość zaludnienia wynosi 324 mieszkańców na 1 km² (2004).
W skład powiatu wchodzą:
- gminy miejskie: Szczyrk
- gminy miejsko-wiejskie: Czechowice-Dziedzice, Wilamowice
- gminy wiejskie: Bestwina, Buczkowice, Jasienica, Jaworze, Kozy, Porąbka, Wilkowice
- miasta: Szczyrk, Czechowice-Dziedzice, Wilamowice
Spis treści |
[edytuj] Demografia
Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2005):
| Opis | Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| osób | % | osób | % | osób | % | |
| ogółem | 149 741 | 100 | 77 064 | 51,5 | 72 677 | 48,5 |
| miasto | 43 453 | 100 | 22 635 | 52,1 | 20 818 | 47,9 |
| wieś | 106 288 | 100 | 54 429 | 51,2 | 51 859 | 48,8 |
[edytuj] Ludność w latach
- 1999 - 146 299
- 2000 - 147 149
- 2001 - 147 980
- 2002 - 147 453
- 2003 - 148 249
- 2004 - 149 361
- 2006 - 150 764 (30 VI)
[edytuj] Gminy według liczby ludności
| Gmina | Liczba ludności | |
|---|---|---|
| Czechowice-Dziedzice | 43195 | |
| Jasienica | 20648 | |
| Wilamowice | 14888 | |
| Porąbka | 14636 | |
| Wilkowice | 12174 | |
| Kozy | 11373 | |
| Buczkowice | 10486 | |
| Bestwina | 10315 | |
| Jaworze | 6453 | |
| Szczyrk | 5870 | |
[edytuj] Historia powiatu bielskiego
Powiat bielski w dzisiejszej formie powstał w 1951 roku z dwóch połączonych powiatów – bielskiego i bialskiego.
[edytuj] Powiat bielski do roku 1951
Powiat bielski powstał w roku 1850 jako jedna z siedmiu podstawowych jednostek administracyjnych Śląska Austriackiego. Składał się z trzech powiatów (obwodów) sądowych - bielskiego, którego podstawą było zniesione właśnie Księstwo Bielskie[1] (17 gmin), skoczowskiego[2] (35 gmin) i strumieńskiego[3] (15 gmin), które w latach 1855-1868 stanowiły samodzielne powiaty polityczne. W 1870 roku wyłączono z terenu powiatu miasto powiatowe Bielsko, które stało się miastem wydzielonym.
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości i podziale Śląska Cieszyńskiego (rok 1920) powiat bielski znalazł się w granicach Rzeczypospolitej (województwo śląskie). W 1921 roku wyłączono z powiatu obwód sądowy skoczowski (z wyjątkiem gmin: Bielowicko, Grodziec, Łazy, Roztropice, Świętoszówka, Wieszczęta) i przyłączono do powiatu cieszyńskiego, podobnie jak trzy lata później gminy Ochaby i Pruchna. W 1938 roku do powiatu miejskiego Bielsko włączono gminę Aleksandrowice.
W czasie aneksji Górnego Śląska przez III Rzeszę we wrześniu 1939 roku obszar powiatu (Landkreis Bielitz) włączono w skład III Rzeszy (prowincja górnośląska), powiększając go jednocześnie o część powiatu bialskiego, leżącą na lewym brzegu Soły, a po utworzeniu Generalnego Gubernatorstwa (październik 1939) o część prawobrzeżną i około połowę wadowickiego, na zachód od Skawy.
Po wkroczeniu Armii Czerwonej na teren powiatu bielskiego w zimie 1945 roku i ustanowieniu tymczasowej administracji, powrócił on do przedwojennych granic i wszedł w skład województwa katowickiego. Jednocześnie podzielony został na 12 gmin zbiorowych (Bystra Śląska, Chybie, Czechowice, Dziedzice, Grodziec, Jasienica, Jaworze, Mikuszowice Śląskie, Rudzica, Strumień, Stare Bielsko, Zabrzeg) i miasto Strumień. Taki stan podziału powiatu bielskiego utrzymał się do 1951 roku.
[edytuj] Powiat bialski
Powiat bialski z siedzibą w Białej (po I wojnie światowej Biała Krakowska) istniał w latach 1855-1950. Od chwili powstania aż do 1918 roku leżał w austriackiej Galicji, będąc jedną z części obwodu wadowickiego. W latach 1867-1910 w skład powiatu wchodziły obwody sądowe: bialski, kęcki i oświęcimski (ten ostatni jest zasadniczą częścią powiatu oświęcimskiego, istniejącego w latach 1910-1931, 1951-1975 i od 1999 roku).
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w wyniku rozpadu Austro-Węgier cała Galicja, a z nią powiat bialski wszedł w skład województwa krakowskiego (utworzonego 3 grudnia 1920 roku).
W czasie II wojny światowej teren podległy starostwu w Białej wszedł w skład powiatu bielskiego (Landkreis Bielitz).
W 1945 podzielono przywrócony powiat bialski na 6 gmin zbiorowych: Biała-wieś, Bestwina, Bystra-Wilkowice, Kęty, Porąbka, Wilamowice oraz miasta: Biała Krakowska, Kęty i Wilamowice. 1 lipca 1948 Biała zostaje powiatem miejskim[4].
Historia powiatu bialskiego kończy się w roku 1951, kiedy Bielsko i Białą połączono w jeden organizm miejski, a gminy Biała, Bestwina i Bystra-Wilkowice przyłączono do powiatu bielskiego (pozostałe gminy weszły w skład powiatu oświęcimskiego i żywieckiego)[5].
[edytuj] Powiat bielski w latach 1951-1975
W dniu zjednoczenia obu powiatów prawa miejskie uzyskała gmina Czechowice, do której włączono gminę Dziedzice (obecna nazwa Czechowice-Dziedzice obowiązuje od 1958 roku). Z powiatu bielskiego wyłączono także obszar dawnego powiatu sądowego strumieńskiego.
W 1954 roku weszła w życie reforma administracyjna znosząca gminy i dzieląca powiaty na gromady i osiedla. W powiecie bielskim utworzono 27 gromad: Bestwina, Buczkowice, Bystra, Godziszka, Grodziec, Hałcnów, Iłownica, Janowice (zlikwidowana w 1959 roku), Jasienica, Jaworze, Kamienica, Kaniów, Komorowice, Kozy, Ligota, Mazańcowice, Międzyrzecze, Mikuszowice Śląskie, Mikuszowice Krakowskie, Rudzica, Rybarzowice, Stare Bielsko, Straconka, Szczyrk, Wapienica, Wilkowice i Zabrzeg. Później status osiedla uzyskały: Szczyrk (1955) i Mikuszowice Śląskie (1958).
Powiększano także obszar miasta Bielska-Białej - w 1969 roku przyłączono do niego gromady Kamienica i Mikuszowice Krakowskie oraz osiedle Mikuszowice Śląskie.
1 stycznia 1973 roku weszła w życie ustawa znosząca gromady. Powiat bielski ponownie podzielono na gminy: Buczkowice, Jasienica, Kozy, Komorowice, Ligota, Stare Bielsko, Wapienica i Wilkowice, a większą część zlikwidowanej gromady Straconka włączono do Bielska-Białej. Tego samego dnia prawa miejskie uzyskał Szczyrk.
Po reformie administracyjnej z dnia 1 czerwca 1975 roku (patrz podział administracyjny Polski 1975-1998) większość terenów powiatu włączono do nowego województwa bielskiego (poza gminami Ligota i Bestwina, włączonymi do Czechowic-Dziedzic, a wraz z nimi do województwa katowickiego).
[edytuj] Powiat bielski od 1999 roku
Reaktywowany 1 stycznia 1999 roku powiat bielski obejmuje niemal cały obszar sprzed 1975 roku. Do ważniejszych zmian terytorialnych między "starym" i "nowym" powiatem należą:
- włączenie dawnej gminy Komorowice (Komorowice Krakowskie i Śląskie, Hałcnów) oraz wsi Stare Bielsko i Wapienica do Bielska-Białej (obecnego powiatu grodzkiego) od 1 stycznia 1977 roku[6]
- włączenie niewielkich części wsi Bystra, Mazańcowice, Międzyrzecze Górne, i Pisarzowice do Bielska-Białej od 1 lipca 1990 roku[7]
- włączenie do nowego powiatu bielskiego gminy Porąbka (Porąbka, Bujaków, Czaniec, Kobiernice) i Wilamowice (Wilamowice, Dankowice, Hecznarowice, Pisarzowice, Stara Wieś, Zasole Bielańskie)[8], będących przed reformą administracyjną odpowiednio częściami powiatu żywieckiego i oświęcimskiego.
Przypisy
- ↑ Powiat sądowy bielski obejmował obszar dzisiejszych gmin: Czechowice-Dziedzice, Jaworze, większą część gminy Jasienica oraz lewobrzeżną część Bielska-Białej i Bystrej (Bystra Śląska)
- ↑ Powiat sądowy skoczowski obejmował obszar dzisiejszych gmin: Brenna, Skoczów, Ustroń, Wisła oraz części gmin: Dębowiec, Goleszów i Jasienica
- ↑ Powiat sądowy strumieński obejmował obszar dzisiejszych gmin Chybie i Strumień oraz część gminy Jasienica
- ↑ Dz. U. z 1948 r. Nr 56, poz. 336
- ↑ Dz. U. z 1950 r. Nr 58, poz. 531
- ↑ Dz. U. z 1976 r. Nr 41, poz. 245
- ↑ M.P. z 1990 r. Nr 25, poz. 197
- ↑ Dz. U. z 1998 r. Nr 96, poz. 603
[edytuj] Zobacz też
- Bielsko-Biała
- województwo bielskie
- województwo katowickie
- województwo śląskie
- powiat bialski (małopolski)
Miasta: Czechowice-Dziedzice • Szczyrk • Wilamowice
Gminy miejskie: Szczyrk
Gminy miejsko-wiejskie: Czechowice-Dziedzice • Wilamowice
Gminy wiejskie: Bestwina • Buczkowice • Jasienica • Jaworze • Kozy • Porąbka • Wilkowice
|
||||||||||
Powiaty miejskie: Bielsko • Królewska Huta (od 1934 Chorzów) • Katowice
Powiaty: bielski • cieszyński • frysztacki (od 1938) • katowicki • lubliniecki • pszczyński • rudzki (do 1924) • rybnicki • tarnogórski • świętochłowicki (do 1939)
| Zatrzymano kolumnę samochodów z L. Kaczyńskim w Gruzji |
- Kolumna samochodów z prezydentami Polski i Gruzji została ostrzelana w drodze z lotniska w Tbilisi do jednego z osiedli przy granicy z Osetią - poinformował minister Michał Kamiński z Kancelarii Prezydenta. Prezydent Lech Kaczyński jest bezpieczny - dodał. Kolumna zawróciła do Tbilisi. |
| Trzech nastolatków śmiertelnie pobiło 51-latka |
Łódzka policja zatrzymała trzech nastolatków, którzy śmiertelnie pobili 51-letniego mężczyznę. Dwóch z nich może trafić na 10 lat do więzienia. |
| Straż Graniczna rozbiła grupę przemytników |
Funkcjonariusze Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej (NOSG) rozbili grupę, zajmującą się obrotem towarami, głównie papierosami, bez polskich znaków skarbowych akcyzy. Zatrzymano trzy osoby. |
| Kurski: widziałem ministra nawalonego jak Messerschmitt |
Zdaniem Jacka Kurskiego Elżbieta Kruk padła ofiarą panującej w mediach niechęci do PiS. Na antenie Radia ZET poseł bronił swojej partyjnej koleżanki i opowiadał o ministrze rządu Donalda Tuska, który pijany przyszedł do studia telewizji Polsat. |
| Autobus wpadł do rowu, 12 rannych |
Na drodze wojewódzkiej nr 865 Jarosław - Lubaczów autobus wpadł do rowu w miejscowości Makowisko (Podkarpackie). 12 osób - uczestników wycieczki - trafiło do szpitala. Na razie nie wiadomo, jak poważne odnieśli obrażenia. |
| Zachodniopomorskie: Ok. 10 tys. osób bez prądu |
W Zachodniopmorskiem wraca zasilanie do powiatów pyrzyckiego i stargardzkiego. Usuwane są kolejne awarie stacji transformatorowych. Prace utrudnia jednak silny wiatr - poinformował rzecznik ENEA OPERATOR Paweł Oboda. Porywisty wiatr i śnieżyce uszkodziły 250 stacji transformatorowych. Ok. 10 tys. mieszkańców nie ma prądu. |
| Wyjazdowe obrady klubu PO: wraca sprawa Staroń |
Podczas wyjazdowego posiedzenia klubu PO w miejscowości Ossa k. Rawy Mazowieckiej Lidia Staroń czyniła wyrzuty kolegom, że nie wsparli jej po publikacji "Rzeczpospolitej". Gazeta napisała, że Staroń zarobiła kilkaset tysięcy zł, bo ustawa, nad którą pracowała, pozwoliła jej uwłaszczyć lokal usługowy. Donald Tusk - relacjonuje zastrzegający anonimowość uczestnik obrad - poparł Staroń, natomiast Zbigniew Chlebowski nie zabrał głosu. |
| Pierwsza ofiara mrozu. Mężczyzna znaleziony na Podkarpaciu |
45-letni mężczyzna jest najprawdopodobniej pierwszą tegoroczną ofiarą mrozów na Podkarpaciu. Policjanci wyjaśniają dokładne przyczyny śmierci mieszkańca Trzebuski. Mężczyznę znaleziono niespełna sto metrów od jego domu. Wiele wskazuje na to, że zmarł w wyniku wychłodzenia organizmu. |
| Pacelt do dymisji, dostanie nowe zadania |
Ostrowiecki poseł Platformy Obywatelskiej Zbigniew Pacelt zostanie odwołany ze stanowiska wiceministra sportu. Teraz będzie odpowiadał za przygotowania reprezentacji Polski do igrzysk w Londynie. |
| Drugie podejście PO do ustawy o mediach |
PO wraca do rozmów z lewicą o zmianach w mediach. W przyszłym tygodniu politycy Platformy maja wyłożyć na stół nowy projekt ustawy medialnej - dowiedział się "Dziennik". |

