Powiat pyrzycki

Z Wikipedii

Ten artykuł wymaga dodania linków wewnętrznych. Jeśli możesz, dodaj je teraz. Aby uzyskać taki efekt: teoria, dymu, Witolda Gombrowicza, lodowce górskie - linki tworzymy według składni: [[teoria]], [[dym]]u, [[Witold Gombrowicz|Witolda Gombrowicza]], '''[[lodowiec górski|lodowce górskie]]'''. Przed zapisaniem sprawdź, czy linki nie prowadzą do stron ujednoznaczniających.

Powiat pyrzycki
Herb powiatu Flaga powiatu
Położenie na mapie województwa
Województwo	zachodniopomorskie
Siedziba władz powiatu	Pyrzyce
Starosta	Wiktor Tołoczko
Powierzchnia	725,71 km²
Populacja (2005)  - liczba ludności  - gęstość	40 059 55,2 osób/km²
Urbanizacja	42,15%
Tablica rejestracyjna	ZPY
gminy miejskie - miejsko-wiejskie 2 wiejskie 4
Starostwo ul.Lipiańska 4 74-200 Pyrzyce tel. 91 570-07-57; faks 91 570-07-57
Strona internetowa powiatu

Powiat pyrzycki - powiat w Polsce (województwo zachodniopomorskie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Pyrzyce. Powiat położony jest na Równinie Pyrzycko-Stargardzkiej i Pojezierzu Myśliborskim. Powiat ma zdecydowanie rolniczy charakter (66-85% powierzchni gmin). W Pyrzycach znajduje się ciepłownia geotermalna z wodą o temperaturze ok. 60°C.

W skład powiatu wchodzą:

• gminy miejsko-wiejskie: Lipiany, Pyrzyce
• gminy wiejskie: Bielice, Kozielice, Przelewice, Warnice
• miasta: Lipiany, Pyrzyce

Spis treści 1 Demografia 2 Historia i zabytki 3 Położenie 4 Krajobraz 5 Kultura 6 Geotermia 7 Oświata 8 Komunikacja 9 Zobacz też 9.1 Linki zewnętrzne

[edytuj] Demografia

Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2005):

Opis	Ogółem		Kobiety		Mężczyźni
	osób	%	osób	%	osób	%
ogółem	40 059	100	20 167	50,3	19 892	49,7
miasto	16 882	100	8706	51,6	8176	48,4
wieś	23 177	100	11 461	49,4	11 716	50,6

[edytuj] Historia i zabytki

Ziemia pyrzycka to teren bardzo starego osadnictwa. Wykopaliska przeprowadzone w wielu miejscach wskazują, iż od tysięcy lat uprawiano jej żyzną ziemię. Około 12 tysięcy lat przed naszą erą przybył tutaj pierwszy człowiek. Trzynaście wieków przed naszą erą pojawiły się na tych obszarach ludy kultury łużyckiej, uznawane przez naukę za ludność prasłowiańską. Pierwszą wzmiankę o Pyrzyczanach znajdujemy u kronikarza zwanego Geografem Bawarskim. W IX wieku wymienia on nazwę szczepu Prissini. W dobie wczesnohistorycznej^{[styl do poprawy]} plemię Pyrzczan zamieszkiwało ziemie, które już w X wieku zostały włączone do tworzonego przez Mieszka, państwa polskiego. Bolesław Krzywousty w początkach XII wieku umocnił polskie panowanie na podbitych ziemiach aż po Odrę i Bałtyk. Z jego inicjatywy przeprowadzono chrystianizację Pomorza Zachodniego. W 1124 roku misja św. Ottona dotarła do Pyrzyc, gdzie wzniesiono trzy chrzcielnice w pobliżu źródełka, z którego czerpano wodę podczas chrztu. Na pamiątkę tego wydarzenia w 1824 roku zbudowano "Studzienkę" według projektu Karola Schinkela, wzorowaną na baptysterium Konstantyna Wielkiego w Rzymie "Studzienka" kilkakrotnie przebudowywana przetrwała do dziś i stanowi ciekawy obiekt historyczny. W 1263 roku, w wyniku rozwoju gospodarczego i wzrostu znaczenia handlowego powstało miasto średniowieczne. Miasto wielokrotnie musiało bronić się przed najazdami z południa i atakami niemieckimi. Z tej przyczyny Pyrzyce otoczone zostały potężnym systemem fortyfikacji, który w dużej części zachował się do naszych czasów i jest obecnie cennym dokumentem dawnych dziejów, oglądanym i podziwianym przez turystów. Obwarowania tworzyły: wały ziemne, fosa oraz mury obronne z bramami i basztami. Wał ma długość ok. 2 km. Wzdłuż niego rosną klony, kasztanowce i lipy tworząc wspaniałą promenadę pełną zieleni. Teren fosy zajmują ogródki działkowe, graniczące z murami, których wysokość dochodzi do 10 m.

W murach istniały dwie bramy: Szczecińska i Bańska. Pierwsza zwana Zegarową prawie całkowicie zniszczona, natomiast doskonale zachowana Brama Bańska, o kwadratowej podstawie, ścianach ozdobionych wnękami i zwieńczona Zębatym murem jest ozdobą tej części miasta. Wspaniale prezentują się górujące nad miastem baszty. Lekko pochylona Baszta Sowia, Baszta Lodowa i Baszta Prochowa. Baszta Pijacka, zrujnowana i odbudowana, służyła jako izba wytrzeźwień. W centrum dawnego grodu wznosi się Katedra św. Maurycego jeden z najpiękniejszych zabytków architektury na Pomorzu Zachodnim. Budowę rozpoczęto w XIII wieku, obecny stan pochodzi z XV wieku. Nieopodal znajduje się równie wiekowa kaplica św. Ducha, w której mieści się biblioteka.

Drugim miastem w powiecie pyrzyckim pamiętającym^{[styl do poprawy]} czasy średniowiecza są Lipiany. To bardzo stare osiedle, położone na przesmyku pomiędzy dwoma jeziorami połączonymi strugą. Wody otaczają miasto z trzech stron, dojście jest tylko od strony zachodniej. W Lipianach zachowało się wiele zabytków. Przede wszystkim sam układ ulic przetrwał do naszych czasów od średniowiecza. W rynku wznosi się klasyczny ratusz z XVIII wieku. Obok znajduje się studzienka przedstawiająca kupców i rycerzy pijących lipiańskie piwo. Miasto słynęło niegdyś z produkcji piwa o nazwie "zaczynaj". Na środku rynku rośnie potężny, stary dąb nazywany "dębem piwowarów". Na wzgórzu wznosi się kościół z początków XIII wieku. Przed wiekami całe Lipiany były otoczone murami miejskimi z bramami i basztami, które w znacznej części zachowały się do dziś. Wśród zabytków powiatu pyrzyckiego wiele jest przykładów architektury sakralnej. W każdej prawie miejscowości znaleźć można zabytkowy kościół. Są to najczęściej budowle wzniesione z granitowych ciosów w stylu gotyckim. Do wartych obejrzenia należą kościoły w Mechowie, Letninie, Barnimiu, Żabowie. Najcenniejszym jednak obiektem tego typu jest kościół parafialny w Brzesku. Obecnie jest to Sanktuarium Maryjne. Kościół ten wyróżnia się wyjątkową architekturą w skali całego kraju. Zbudowany w XIII wieku z ciosów granitowych. Później dobudowano wieżę. We wnętrzu ołtarz i ambona z początków XVII wieku. Bardzo ciekawy jest rzeźbiony i polichromowany strop z szyszkowymi konsolami zwisającymi ze środka sklepienia wykonany przez artystę ludowego.

[edytuj] Położenie

Obszar powiatu pyrzyckiego zajmuje południowo-zachodnią część województwa zachodniopomorskiego o powierzchni 726 km. Pod względem przyrodniczym jest to teren niezwykle ciekawy, o zróżnicowanej budowie geologicznej i rzeźbie powierzchni, a w związku z tym zróżnicowanym występowaniu wód powierzchniowych i gruntowych oraz gleb i zespołów roślinnych. Charakterystyczną cechą powiatu pyrzyckiego jest duże bogactwo typów krajobrazu. Obejmuje on okolice jeziora Miedwie, rzeki Płoni i jeziora Płoń oraz Pojezierza Barlineckiego pomiędzy Tetyniem a Jesionowym. Przez powiat przebiega 15 południk długości geograficznej wschodniej. Południk ten służy za podstawę do obliczania czasu strefy środkowoeuropejskiej. Przez południowe krańce powiatu przebiega 53 równoleżnik szerokości geograficznej północnej.

[edytuj] Krajobraz

Największą rzeką powiatu jest rzeka Płonia przepływająca jeziora Płoń i Miedwie. Rzeźba powierzchni rozwinęła się w granicach 96 m, taka jest bowiem różnica wysokości między najniżej położonymi terenami wokół jeziora Miedwie, wyniesionego 14 m n.p.m., a najwyższymi pagórkami morenowymi w okolicy Krzemlina i Jesionowa dochodzącymi do 110 m wysokości n.p.m. Występuje tu gęsta sieć rzek i strumieni, liczne jeziora oraz podmokłe i torfowiska. Obszar powiatu odwadniają dwie większe rzeki uchodzące do Odry: Płoń i rzeka Myśla. Występujące na Ziemi Pyrzyckiej jeziora należą do jezior polodowcowych. Największym jeziorem jest Miedwie (36,8 km), piąte co do wielkości jezioro w Polsce. Dno jeziora sięga 28 m poniżej poziomu morza, w związku z tym jest kryptodepresją. Duża głębokość sprawia, że żyją tu ciekawe gatunki ryb, jak sieja miedwieńska i gatunki rzadkich raczków spotykanych jedynie w odległych wodach skandynawskich i jeziorach alpejskich. Drugim co do wielkości w powiecie jest jezioro Płoń, zajmujące płaskie obniżenie na dnie Niziny Pyrzyckiej o głębokości ok. 4 m. Jezioro ma również kształt rynny o długości około 7 km i szerokości 1,5 km. Podobnym jeziorem jest Będgoszcz. Linia brzegowa jest tu dobrze rozwinięta, a powierzchnia wody urozmaicona drobnymi wyspami. Ciekawy kompleks jeziorny stanowią jeziora: Chłop, Będzin i Wądół w okolicy Lipan. Są to jeziora rynnowe moreny czołowej. Linia brzegowa jest silnie rozwinięta, zarysowująca szereg półwyspów i wysp, a zbiorniki wodne posiadają liczne przewężenia, płycizny i progi. Mają stosunkowo duże głębokości i czyste wody chętnie odwiedzane przez wędkarzy.

[edytuj] Kultura

Na terenie powiatu podtrzymywana jest kultura ludowa. Istnieje wiele ludowych zespołów artystycznych. Uświetniają one swoimi występami imprezy kulturalne organizowane w powiecie i poza nim. Biorą udział w przeglądach i konkursach również o zasięgu międzynarodowym. Najbardziej znany w kraju i za granicą jest "Zespół Pieśni i Tańca Ziemi Pyrzyckiej". Oprócz należy wymienić zespoły: "Nieborowianka" z Nieborowa, "Bandoska" z Mielęcna "Nadzieja" z Mechowa, "Kresowianka" z Letnina, "Chrapowiacy" ze Starego Chrapowa. W maju lub czerwcu każdego roku w Pyrzycach odbywają się Pyrzyckie Spotkania z Folklorem. Jest to impreza mająca na celu popularyzację regionalnych tradycji ludowych. Obecnie ma ona zasięg międzynarodowy i stanowi święto kultury ludowej różnych narodów. Uczestniczą w nim najlepsze zespoły folklorystyczne z Polski, Europy, Azji oraz Ameryki. Patronat nad spotkaniami sprawuje Międzynarodowe Stowarzyszenie Organizatorów Festiwali Folklorystycznych i Sztuki Ludowej - CIOFF z siedzibą w Kanadzie.

[edytuj] Geotermia

W Pyrzycach istniejące niegdyś kotłownie węglowe emitowały do atmosfery 241 ton popiołów, 660 ton dwutlenku siarki, 100 ton tlenku węgla, 38 ton tlenków azotu rocznie. W 1988 r. powstał pomysł, aby kilkadziesiąt małych kotłowni zastąpić jedną wielką. Na szczęście skończyło się na planach. W roku 1991, po zapoznaniu się z funkcjonowaniem ciepłowni geotermalnej w Thied w Danii, a następnie po rozpoznaniu lokalnych warunków geologicznych zapadły decyzje. Na głębokości 1600 m w rejonie Pyrzyc znajdują się zasoby wód termalnych, które można wykorzystać do ogrzewania całego miasta. W roku 1992 przystąpiono do prac. W dniu 9 grudnia 1996 roku odbyła się oficjalna uroczystość otwarcia pierwszej w Polsce ciepłowni geotermalnej. Zanieczyszczenia zmalały do niewyobrażalnego minimum: 0,057 ton popiołów, 0,074 ton dwutlenku siarki, 0,53 ton tlenku węgla, 2 tlenków azotu rocznie. Obecnie "Geotermia Pyrzyce" jest nowoczesnym przedsiębiorstwem ze znakomitą kadrą i znakomitymi warunkami rozwoju, dzięki posiadanej nadwyżce energii cieplnej i wolnym gruntom wokół ciepłowni może zaproponować inwestorom: uruchomienie szklarni oraz przetwórni, suszarni lub innej produkcji rolnej, możliwość budowy kompleksu wodno-rekreacyjnego z wykorzystaniem leczniczych właściwości solanki.

[edytuj] Oświata

Na terenie powiatu są 23 szkoły podstawowe oraz 6 gimnazjów.

Szkoły specjalne i placówki opiekuńczo-wychowawcze:

1. Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w Pyrzycach, w którego skład wchodzi:
   • Podstawowa Szkoła Specjalna,
   • Gimnazjum Specjalne,
   • Internat.
2. Dom Dziecka w Czernicach.
3. Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Pyrzycach.
4. Stowarzyszenie na Rzecz Osób z Upośledzeniem Umysłowym, które zorganizowało w Nowielinie:
   • Warsztaty Terapii Zajęciowej,
   • Ośrodek Rehabilitacyjno-Wychowawczy.

Szkolnictwo ponadpodstawowe

W powiecie pyrzyckim funkcjonują dwa zespoły średnich szkół publicznych.

1. Zespół Szkół w Pyrzycach
   • Liceum Ogólnokształcące,
   • Zasadnicza Szkoła Wielozawodowa,
   • Podstawowe Studium Zawodowe,
   • Ośrodek Stały Wojewódzkiego Ośrodka Doskonalenia Zawodowego.
2. Zespół Szkół Rolnicze Centrum Kształcenia Ustawicznego:
   • Technikum Mechanizacji Rolnictwa 5-letnie,
   • Technikum Mechanizacji Rolnictwa 3-letnie,
   • Technikum Rolnicze,
   • Technikum Technologi Żywności,
   • Liceum Samochodowe,
   • Zasadnicze Szkoły Zawodowe (trzy specjalności).

W powiecie są cztery szkoły niepubliczne, pierwsze dwie to szkoły parafii rzymskokatolickiej św. Ottona:

• Katolickie Wieczorowe Liceum Ogólnokształcące,
• Policealne Studium Zawodowe,
• Prywatne Zaoczne Liceum Ogólnokształcące,
• Prywatne Policealne Studium Zawodowe.

[edytuj] Komunikacja

Ta sekcja wymaga dopracowania zgodnie z zaleceniami edycyjnymi. Należy w niej poprawić: zmiana numerów dróg - jakby co to wszystkie art. DW w zach.pom. są utworzone. Po wyeliminowaniu wskazanych powyżej niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu.

• Linie kolejowe:
  • nieczynne, istniejące: Stargard Szczeciński – Kostrzyn (przez Warnice-Dębicę, Pyrzyce i Lipiany), Pyrzyce – Wriezen (przez Kozielice) oraz Gryfino – Pyrzyce (przez Bielice-Parsów).
  • nieczynne, nieistniejące: Pyrzyce – Płońsko Pyrzyckie (przez Przelewice Pyrzyckie).
• Drogi:
  • krajowa: 3: Świnoujście – Jakuszyce (przez Pyrzyce i Lipiany).
  • wojewódzkie: 122: Pyrzyce – Krajnik Dolny, 144: Pyrzyce – Nowogard (przez Warnice), 153: Pyrzyce – Piasecznik oraz 154: Lipiany – Barlinek.

[edytuj] Zobacz też

• herb powiatu pyrzyckiego
• podział administracyjny województwa zachodniopomorskiego

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Dane o powiatach i gminach (Regioset)
• Pyrzyce.pl

Trzech nastolatków śmiertelnie pobiło 51-latka

Łódzka policja zatrzymała trzech nastolatków, którzy śmiertelnie pobili 51-letniego mężczyznę. Dwóch z nich może trafić na 10 lat do więzienia.

Straż Graniczna rozbiła grupę przemytników

Funkcjonariusze Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej (NOSG) rozbili grupę, zajmującą się obrotem towarami, głównie papierosami, bez polskich znaków skarbowych akcyzy. Zatrzymano trzy osoby.

Kurski: widziałem ministra nawalonego jak Messerschmitt

Zdaniem Jacka Kurskiego Elżbieta Kruk padła ofiarą panującej w mediach niechęci do PiS. Na antenie Radia ZET poseł bronił swojej partyjnej koleżanki i opowiadał o ministrze rządu Donalda Tuska, który pijany przyszedł do studia telewizji Polsat.

Autobus wpadł do rowu, 12 rannych

Na drodze wojewódzkiej nr 865 Jarosław - Lubaczów autobus wpadł do rowu w miejscowości Makowisko (Podkarpackie). 12 osób - uczestników wycieczki - trafiło do szpitala. Na razie nie wiadomo, jak poważne odnieśli obrażenia.

Zachodniopomorskie: Ok. 10 tys. osób bez prądu

W Zachodniopmorskiem wraca zasilanie do powiatów pyrzyckiego i stargardzkiego. Usuwane są kolejne awarie stacji transformatorowych. Prace utrudnia jednak silny wiatr - poinformował rzecznik ENEA OPERATOR Paweł Oboda. Porywisty wiatr i śnieżyce uszkodziły 250 stacji transformatorowych. Ok. 10 tys. mieszkańców nie ma prądu.

Wyjazdowe obrady klubu PO: wraca sprawa Staroń

Podczas wyjazdowego posiedzenia klubu PO w miejscowości Ossa k. Rawy Mazowieckiej Lidia Staroń czyniła wyrzuty kolegom, że nie wsparli jej po publikacji "Rzeczpospolitej". Gazeta napisała, że Staroń zarobiła kilkaset tysięcy zł, bo ustawa, nad którą pracowała, pozwoliła jej uwłaszczyć lokal usługowy. Donald Tusk - relacjonuje zastrzegający anonimowość uczestnik obrad - poparł Staroń, natomiast Zbigniew Chlebowski nie zabrał głosu.

Pierwsza ofiara mrozu. Mężczyzna znaleziony na Podkarpaciu

45-letni mężczyzna jest najprawdopodobniej pierwszą tegoroczną ofiarą mrozów na Podkarpaciu. Policjanci wyjaśniają dokładne przyczyny śmierci mieszkańca Trzebuski. Mężczyznę znaleziono niespełna sto metrów od jego domu. Wiele wskazuje na to, że zmarł w wyniku wychłodzenia organizmu.

Pacelt do dymisji, dostanie nowe zadania

Ostrowiecki poseł Platformy Obywatelskiej Zbigniew Pacelt zostanie odwołany ze stanowiska wiceministra sportu. Teraz będzie odpowiadał za przygotowania reprezentacji Polski do igrzysk w Londynie.

Drugie podejście PO do ustawy o mediach

PO wraca do rozmów z lewicą o zmianach w mediach. W przyszłym tygodniu politycy Platformy maja wyłożyć na stół nowy projekt ustawy medialnej - dowiedział się "Dziennik".

PiS zaniepokojone sprawą posłów Sejmu Litwy z Kartą Polaka

PiS jest zaniepokojone sprawą posłów litewskiego Sejmu posiadających Kartę Polaka. Dwóm z trzech posłów AWPL grozi utrata mandatu litewskiego posła z powodu przyjęcia przez nich Karty, co budzi na Litwie kontrowersje.