Powiat tyski
Z Wikipedii
| Powiat tyski | |||||||||||
| Województwo | katowickie | ||||||||||
| Siedziba władz powiatu | Tychy | ||||||||||
| Powierzchnia | 449 km² | ||||||||||
| Populacja (1973) - liczba ludności - gęstość |
143 200 319 osób/km² |
||||||||||
|
|||||||||||
|
Starostwo
|
|||||||||||
Powiat tyski – dawny powiat istniejący w latach 1954–1975 w woj. katowickim (początkowo jako stalinogrodzkie) i 1999-2001 w woj. śląskim; obecnie pod nazwą powiat bieruńsko-lędziński. Jego ośrodkiem administracyjnym były Tychy.
Spis treści |
[edytuj] Utworzenie powiatu
Powiat tyski został powołany dnia 1 października 1954 roku w województwie stalinogrodzkim, jako jeden z pierwszych powiatów utworzonych tuż po wprowadzeniu gromad w miejsce dotychczasowych gmin (29 września 1954) jako podstawowych jednostek administracyjnych PRL. Na powiat tyski złożyły się 4 miasta i 23 gromady, które wyłączono z powiatu pszczyńskiego w tymże województwie (w praktyce gromady te należały do powiatu pszczyńskiego przez zaledwie dwa dni) [1]:
- miasta: Bieruń Stary, Łaziska Górne, Mikołów i Tychy
- gromady: Bieruń Nowy, Borowa Wieś, Chełm, Dziećkowice, Gardawice, Goławiec, Gostyń, Hołdunów, Imielin, Jaśkowice, Kostuchna, Kosztowy, Lędziny, Łaziska Średnie, Mokre, Murcki, Ornontowice, Orzesze, Podlesie, Urbanowice, Wesoła, Woszczyce i Wyry
[edytuj] Zmiany wewnętrzne
1 stycznia 1956 roku z powiatu tyskiego wyłączono miasto Tychy i utworzono w nim powiat miejski [2]. Tychy były jednak w dalszym ciągu siedzibą powiatu tyskiego. 20 grudnia 1956 roku przywrócono województwu stalinogrodzkiemu jego pierwotną nazwę województwo katowickie [3].
W latach 1954-1957 osiem gromad uzyskało prawa osiedla: Kostuchna, Łaziska Średnie, Murcki, Wesoła (już 13 listopada 1954) [4], Hołdunów, Orzesze (1956) [5], Imielin i Lędziny (1957) [6].
W kolejnych latach sześć z ośmiu osiedli uzyskało prawa miejskie i zostało przekształcone w miasta: Orzesze, Wesoła (1962) [7], Lędziny (1966) [8], Imielin, Kostuchna i Murcki (1967) [9].
[edytuj] Reformy w latach 70. i łączenie jednostek
Po zniesieniu gromad i osiedli oraz reaktywacji gmin z dniem 1 stycznia 1973 roku powiat tyski podzielono na 9 miast i 7 gmin [10] :
- miasta: Bieruń Stary, Imielin, Kostuchna, Lędziny, Łaziska Górne, Mikołów, Murcki, Orzesze i Wesoła
- gminy: Bieruń Stary, Gardawice, Imielin, Kostuchna, Mokre, Wesoła i Wyry
27 maja 1975 roku, a więc pięć dni przed reformą likwidującą powiaty, odbyła się wielka akcja przyłączania jednostek administracyjnych do większych sąsiednich ośrodków miejskich. Spośród 16 jednostek powiatu tyskiego aż 13 utaciło tego dnia suwerenność [11]:
- do Tychów [12]:
- miasta: Bieruń Stary, Imielin i Lędziny
- gminy: Bieruń Stary, Imielin i Wyry
- do Katowic [12]:
- do Mysłowic [12]:
- do Mikołowa [13]:
- gmina: Mokre
- do Orzesza [13]:
- gmina: Gardawice
Po tak obszernej komasacji powiat tyski od 27 maja do 31 maja 1975 roku składał się jedynie z enklaw miejskich: Łaziska Górne, Mikołów i Orzesze.
Po reformie administracyjnej obowiązującej od 1 czerwca 1975 roku skrawki terytorium zniesionego powiatu tyskiego włączono do nowego (mniejszego) województwa katowickiego [14].
[edytuj] Odtwarzanie jednostek i reforma 1999
2 kwietnia 1991 roku prawa miejskie odzyskały Bieruń i Lędziny, przywrócono też gminę Wyry [15]. Nieco później, 30 grudnia 1994 roku status miasta odzyskał Imielin, odtworzono także dawną gminę Chełm Śląski (do 1954 gmina w powiecie pszczyńskim a w latach 1954-1973 już jako gromada w powiecie tyskim) [16].
Wraz z kolejną reformą administracyjną przywrócono 1 stycznia 1999 roku w województwie śląskim powiat tyski o obszarze mocno okrojonym w porównaniu z tym z początku 1975 roku [17]. Był to najmniejszy pod względem powierzchni i ludności powiat ziemski w województwie śląskim oraz najmniejszy pod względem powierzchni powiat ziemski w Polsce. Przyczyniło się do tego równoczesne utworzenie (po raz pierwszy) powiatu mikołowskiego oraz fakt że spora część dawnych terenów powiatu tyskiego pozostawała w dalszym ciągu w obrębie Tychów, Katowic i Mysłowic. Na powiat złożyły się:
- 3 gminy miejskie (miasta): Bieruń, Imielin i Lędziny
- 2 gminy miejskie: Bojszowy i Chełm Śląski
Gmina Bojszowy istniała do 1954 roku w powiecie pszczyńskim, następnie została reaktywowana 1 stycznia 1973 roku w tymże powiecie lecz została zniesiona 1 lutego 1977 roku przez włączenie do gminy Pszczyna oraz do Tychów [18]. 2 lutego 1991 roku gminę reaktywowano w województwie katowickim [15]. Tak więc z dniem 1 stycznia 1999 roku gmina Bojszowy po raz pierwszy należała do powiatu tyskiego. Tychy stały się ponownie siedzibą starostwa, lecz nie wchodziły w skład powiatu, stanowiąc miasto na prawach powiatu.
[edytuj] Przemianowanie
1 stycznia 2002 roku zmieniono nazwę powiatu tyskiego na powiat bieruńsko-lędziński z jednoczesnym przeniesieniem siedziby władz powiatowych z Tychów do Bierunia [19].
Przypisy
- ↑ Dz. U. z 1954 r. Nr 49, poz. 246
- ↑ Dz. U. z 1955 r. Nr 44, poz. 291
- ↑ Dz. U. z 1956 r. Nr 58, poz. 269
- ↑ Dz. U. z 1954 r. Nr 49, poz. 253
- ↑ Dz. U. z 1955 r. Nr 45, poz. 299
- ↑ Dz. U. z 1957 r. Nr 8, poz. 31
- ↑ Dz. U. z 1962 r. Nr 41, poz. 188
- ↑ Dz. U. z 1965 r. Nr 54, poz. 334
- ↑ Dz. U. z 1966 r. Nr 52, poz. 318
- ↑ Polska - Zarys encyklopedyczny. PWN, 1974
- ↑ Dz. U. z 1975 r. Nr 15, poz. 87
- ↑ 12,0 12,1 12,2 Dz. U. z 1975 r. Nr 15, poz. 87
- ↑ 13,0 13,1 Dz. U. z 1975 r. Nr 15, poz. 88
- ↑ Dz. U. z 1975 r. Nr 17, poz. 92
- ↑ 15,0 15,1 Dz. U. z 1991 r. Nr 2, poz. 8
- ↑ Dz. U. z 1994 r. Nr 132, poz. 671
- ↑ Dz. U. z 1998 r. Nr 103, poz. 652
- ↑ Dz. U. z 1977 r. Nr 3, poz. 14
- ↑ Dz. U. z 2001 r. Nr 62, poz. 631
[edytuj] Zobacz też
- Podział administracyjny Polski 1999 >
- Podział administracyjny Polski 1957-1975
- Podział administracyjny Polski 1950-1957
- Powiaty w Polsce od 1945
| Zatrzymano kolumnę samochodów z L. Kaczyńskim w Gruzji |
- Kolumna samochodów z prezydentami Polski i Gruzji została ostrzelana w drodze z lotniska w Tbilisi do jednego z osiedli przy granicy z Osetią - poinformował minister Michał Kamiński z Kancelarii Prezydenta. Prezydent Lech Kaczyński jest bezpieczny - dodał. Kolumna zawróciła do Tbilisi. |
| Trzech nastolatków śmiertelnie pobiło 51-latka |
Łódzka policja zatrzymała trzech nastolatków, którzy śmiertelnie pobili 51-letniego mężczyznę. Dwóch z nich może trafić na 10 lat do więzienia. |
| Straż Graniczna rozbiła grupę przemytników |
Funkcjonariusze Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej (NOSG) rozbili grupę, zajmującą się obrotem towarami, głównie papierosami, bez polskich znaków skarbowych akcyzy. Zatrzymano trzy osoby. |
| Kurski: widziałem ministra nawalonego jak Messerschmitt |
Zdaniem Jacka Kurskiego Elżbieta Kruk padła ofiarą panującej w mediach niechęci do PiS. Na antenie Radia ZET poseł bronił swojej partyjnej koleżanki i opowiadał o ministrze rządu Donalda Tuska, który pijany przyszedł do studia telewizji Polsat. |
| Autobus wpadł do rowu, 12 rannych |
Na drodze wojewódzkiej nr 865 Jarosław - Lubaczów autobus wpadł do rowu w miejscowości Makowisko (Podkarpackie). 12 osób - uczestników wycieczki - trafiło do szpitala. Na razie nie wiadomo, jak poważne odnieśli obrażenia. |
| Zachodniopomorskie: Ok. 10 tys. osób bez prądu |
W Zachodniopmorskiem wraca zasilanie do powiatów pyrzyckiego i stargardzkiego. Usuwane są kolejne awarie stacji transformatorowych. Prace utrudnia jednak silny wiatr - poinformował rzecznik ENEA OPERATOR Paweł Oboda. Porywisty wiatr i śnieżyce uszkodziły 250 stacji transformatorowych. Ok. 10 tys. mieszkańców nie ma prądu. |
| Wyjazdowe obrady klubu PO: wraca sprawa Staroń |
Podczas wyjazdowego posiedzenia klubu PO w miejscowości Ossa k. Rawy Mazowieckiej Lidia Staroń czyniła wyrzuty kolegom, że nie wsparli jej po publikacji "Rzeczpospolitej". Gazeta napisała, że Staroń zarobiła kilkaset tysięcy zł, bo ustawa, nad którą pracowała, pozwoliła jej uwłaszczyć lokal usługowy. Donald Tusk - relacjonuje zastrzegający anonimowość uczestnik obrad - poparł Staroń, natomiast Zbigniew Chlebowski nie zabrał głosu. |
| Pierwsza ofiara mrozu. Mężczyzna znaleziony na Podkarpaciu |
45-letni mężczyzna jest najprawdopodobniej pierwszą tegoroczną ofiarą mrozów na Podkarpaciu. Policjanci wyjaśniają dokładne przyczyny śmierci mieszkańca Trzebuski. Mężczyznę znaleziono niespełna sto metrów od jego domu. Wiele wskazuje na to, że zmarł w wyniku wychłodzenia organizmu. |
| Pacelt do dymisji, dostanie nowe zadania |
Ostrowiecki poseł Platformy Obywatelskiej Zbigniew Pacelt zostanie odwołany ze stanowiska wiceministra sportu. Teraz będzie odpowiadał za przygotowania reprezentacji Polski do igrzysk w Londynie. |
| Drugie podejście PO do ustawy o mediach |
PO wraca do rozmów z lewicą o zmianach w mediach. W przyszłym tygodniu politycy Platformy maja wyłożyć na stół nowy projekt ustawy medialnej - dowiedział się "Dziennik". |
