Powiat ustrzycki
Z Wikipedii
| Powiat ustrzycki (1952-1972) | |||||||||||
| Województwo | rzeszowskie | ||||||||||
| Siedziba władz powiatu | Ustrzyki Dolne | ||||||||||
| Powierzchnia | 1187 km² | ||||||||||
| Populacja (1971) - liczba ludności - gęstość |
18 000 15 osób/km² |
||||||||||
| Urbanizacja | 23,81% | ||||||||||
|
|||||||||||
|
Starostwo
|
|||||||||||
Powiat ustrzycki – powiat istniejący w latach 1952-1972 na terenie obecnego bieszczadzkiego (woj. podkarpackie). Jego ośrodkiem administracyjnym były Ustrzyki Dolne.
[edytuj] Geneza
Powiat ustrzycki powstał w ramach umowy o zamianie odcinków terytoriów państwowych zawartej 15 lutego 1951 pomiędzy PRL i Związkiem Radzieckim (powiat istniał również przejściowo w drugiej połowie XIX wieku). W zamian za bogatą w węgiel kamienny Sokalszczyznę, Polska otrzymała tereny po prawej stronie Sanu na terenie Bieszczadów, na wschód od linii prostej na odcinku Smolnik-Liskowate, o łącznej powierzchni 480 km². Proces ten wiązał się ze skomplikowanym przesiedlaniem ludności z odstąpionych terenów powiatu hrubieszowskiego na Lubelszczyźnie (miast Sokal, Bełz, Krystynopol, Waręż, Uhnów) na opustoszone ziemie nad Strwiążem (tzw. Akcja H-T).
[edytuj] 1952-1972
Odstąpione tereny ZSRR podzielono na jedno miasto i sześć gmin:
- miasto Ustrzyki Dolne[1]
- gmina Czarna - siedziba w Czarnej - miejscowości: Bystre, Czarna, Lipie, Michniowiec, Rabe z przysiółkiem Zadwórze, Sokołowa Wola, Żołobek
- gmina Szewczenko - siedziba w Szewczenku (od 1957 Lutowiska) - miejscowości: Chmiel, Dwerniczek, Krywka, Smolnik, Skorodne, Szewczenko (Lutowiska), Żurawin
- gmina Łobozew - siedziba w Łobozewie - miejscowości: Daszówka, Telesznica Oszwarowa, Telesznica Sanna oraz gromady Łobozew i Ustianowa
- gmina Jasień - siedziba w Jasieniu (obecnie dzielnica Ustrzyk Dolnych) - miejscowości: Bandrów Narodowy, Brzegi Dolne, Hoszowczyk, Hoszów, Jałowe, Jasień, Łodyna, Moczary, Równia, Stebnik, Strwiążyk
- gmina Polana - siedziba w Polanie - miejscowości: Chrewt, Paniszczów, Polana, Rosochate, Rosolin, Serednie Małe, Sokole, Wydrne
- gmina Krościenko - siedziba w Krościenku - miejscowości: Krościenko, Liskowate
Do nowo nabytych terenów tworzących powiat ustrzycki, z obszarów polskich dołączono:
- gminę Wojtkowa - (siedziba w Wojtkowej) z pow. przemyskiego
- gminę Ropienka - (siedziba w Ropience) z pow. leskiego
oraz:
- gminę Stuposiany - (siedziba w Stuposianach) z pow. leskiego; równocześnie zniesioną przez włączenie do gminy Szewczenko
- gminę Tarnawa Niżna - (siedziba Tarnawa Niżna) z pow. leskiego; równocześnie zniesioną przez włączenie do gminy Szewczenko
- gminę Zatwarnica - (siedziba w Zatwarnicy) z pow. leskiego; równocześnie zniesioną przez włączenie do gminy Polana
- gromady Arłamów, Jamna Dolna, Jamna Górna i Trójca, wyłączone z gminy Rybotycze z pow. przemyskiego; jednocześnie wcielone w gminę Wojtkowa
- gromady Łobozew i Ustianowa, wyłączone z gminy gminy Olszanica z pow. leskiego; jednocześnie wcielone w gminę Łobozew
Rozporządzenie weszło w życie z dniem 1 stycznia 1952 roku.
[edytuj] 1972-1975
Przygotowania do reformy administracyjnej (1975), wprowadzającej w PRL 49 województw, zarezultowały utworzeniem 1 listopada 1972 roku eksperymentalnego powiatu bieszczadzkiego [2]. Powiat został złożony z powiatów ustrzyckiego, leskiego i większej części sanockiego. Był to największy powiat w Polsce o powierzchni 2909 km². Siedzibą powiatu, mimo protestów większych Ustrzyk Dolnych, zostało Lesko.
[edytuj] 1975-1999
Powiat bieszczadzki przetrwał dokładnie dwa i pół roku. Po reformie administracyjnej w 1975 roku całe terytorium powiatu znalazło się w województwie krośnieńskim.
[edytuj] 1999-2007
W związku z nową reformą administracyjną w 1999 roku, powiatu ustrzyckiego nie przywrócono, lecz raz jeszcze powstał powiat bieszczadzki (w woj. podkarpackim), tym razem z siedzibą w Ustrzykach Dolnych. Obejmował on w przybliżeniu łączne tereny powiatu ustrzyckiego i leskiego z lat 1952-1972. O nowych granicach nie przetrwał on jednak długo, bo już w 2002 roku gwoli protestów zbuntowanego Leska i jego okolic, z zachodniej części powiatu bieszczadzkiego utworzono powiat leski (wyłączone gminy to Lesko, Baligród, Cisna, Olszanica i Solina). Znacznie zmniejszony powiat, o niemal identycznym wykresie granic co powiat ustrzycki sprzed 1972 roku, zachował jednak nazwę powiat bieszczadzki oraz siedzibę starostwa w Ustrzykach Dolnych.
Przypisy
- ↑ Ustrzyki Dolne otrzymały prawa miejskie w 1727 roku. Po II wojnie światowej miasto znalazło się w ZSRR, gdzie zostało pozbawione praw miejskich. Po powrocie do Polski w 1951 roku pozostało miastem (oficjalnie od 1 stycznia 1952). W Dzienniku Ustaw z roku 1951, nr 65, poz. 448 mówi się o utworzeniu miasta, nie o nadaniu statusu miasta, co oznacza że owa doraźna utrata praw miejskich nie została uwzględniona.
- ↑ Dz. U. z 1972 r. Nr 43, poz. 273
[edytuj] Źródła
[edytuj] Zobacz też
- podział administracyjny Polski 1957-1975
- powiat bieszczadzki
- powiat bieszczadzki (województwo rzeszowskie)
- umowa o zamianie granic (1951)
| Zatrzymano kolumnę samochodów z L. Kaczyńskim w Gruzji |
- Kolumna samochodów z prezydentami Polski i Gruzji została ostrzelana w drodze z lotniska w Tbilisi do jednego z osiedli przy granicy z Osetią - poinformował minister Michał Kamiński z Kancelarii Prezydenta. Prezydent Lech Kaczyński jest bezpieczny - dodał. Kolumna zawróciła do Tbilisi. |
| Trzech nastolatków śmiertelnie pobiło 51-latka |
Łódzka policja zatrzymała trzech nastolatków, którzy śmiertelnie pobili 51-letniego mężczyznę. Dwóch z nich może trafić na 10 lat do więzienia. |
| Straż Graniczna rozbiła grupę przemytników |
Funkcjonariusze Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej (NOSG) rozbili grupę, zajmującą się obrotem towarami, głównie papierosami, bez polskich znaków skarbowych akcyzy. Zatrzymano trzy osoby. |
| Kurski: widziałem ministra nawalonego jak Messerschmitt |
Zdaniem Jacka Kurskiego Elżbieta Kruk padła ofiarą panującej w mediach niechęci do PiS. Na antenie Radia ZET poseł bronił swojej partyjnej koleżanki i opowiadał o ministrze rządu Donalda Tuska, który pijany przyszedł do studia telewizji Polsat. |
| Autobus wpadł do rowu, 12 rannych |
Na drodze wojewódzkiej nr 865 Jarosław - Lubaczów autobus wpadł do rowu w miejscowości Makowisko (Podkarpackie). 12 osób - uczestników wycieczki - trafiło do szpitala. Na razie nie wiadomo, jak poważne odnieśli obrażenia. |
| Zachodniopomorskie: Ok. 10 tys. osób bez prądu |
W Zachodniopmorskiem wraca zasilanie do powiatów pyrzyckiego i stargardzkiego. Usuwane są kolejne awarie stacji transformatorowych. Prace utrudnia jednak silny wiatr - poinformował rzecznik ENEA OPERATOR Paweł Oboda. Porywisty wiatr i śnieżyce uszkodziły 250 stacji transformatorowych. Ok. 10 tys. mieszkańców nie ma prądu. |
| Wyjazdowe obrady klubu PO: wraca sprawa Staroń |
Podczas wyjazdowego posiedzenia klubu PO w miejscowości Ossa k. Rawy Mazowieckiej Lidia Staroń czyniła wyrzuty kolegom, że nie wsparli jej po publikacji "Rzeczpospolitej". Gazeta napisała, że Staroń zarobiła kilkaset tysięcy zł, bo ustawa, nad którą pracowała, pozwoliła jej uwłaszczyć lokal usługowy. Donald Tusk - relacjonuje zastrzegający anonimowość uczestnik obrad - poparł Staroń, natomiast Zbigniew Chlebowski nie zabrał głosu. |
| Pierwsza ofiara mrozu. Mężczyzna znaleziony na Podkarpaciu |
45-letni mężczyzna jest najprawdopodobniej pierwszą tegoroczną ofiarą mrozów na Podkarpaciu. Policjanci wyjaśniają dokładne przyczyny śmierci mieszkańca Trzebuski. Mężczyznę znaleziono niespełna sto metrów od jego domu. Wiele wskazuje na to, że zmarł w wyniku wychłodzenia organizmu. |
| Pacelt do dymisji, dostanie nowe zadania |
Ostrowiecki poseł Platformy Obywatelskiej Zbigniew Pacelt zostanie odwołany ze stanowiska wiceministra sportu. Teraz będzie odpowiadał za przygotowania reprezentacji Polski do igrzysk w Londynie. |
| Drugie podejście PO do ustawy o mediach |
PO wraca do rozmów z lewicą o zmianach w mediach. W przyszłym tygodniu politycy Platformy maja wyłożyć na stół nowy projekt ustawy medialnej - dowiedział się "Dziennik". |
