Powieść detektywistyczna

Z Wikipedii

Powieść detektywistyczna - gatunek powieści kryminalnej, popularny głównie dzięki twórczości Agaty Christie. Tematyką powieści detektywistycznej jest śledztwo zmierzające do wykrycia sprawcy zbrodni opisanej na początku utworu.

Spis treści 1 Prekursorzy 2 Cechy gatunku 2.1 Świat przedstawiony 2.2 Bohater 2.3 Fabuła 3 Reguły pisania powieści detektywistycznej 4 Zobacz też 5 Przypisy

[edytuj] Prekursorzy

Za pierwszego pisarza lub prekursora gatunku uważa się Edgara Allana Poe, autora głośnego Zabójstwa przy Rue Morgue. W powieści tej bohater - detektyw wypowiada znamienne słowa: Śledztwo będzie dla nas rozrywką. Zdanie to można uznać za najkrótszą definicję powieści detektywistycznej. Za prawzór gatunku uważa się mityczną historię Edypa, z jej odwróconą fabułą, sięgającą coraz głębiej wstecz.

[edytuj] Cechy gatunku

[edytuj] Świat przedstawiony

• zamknięty - zarówno w sensie liczby poszlak, osób podejrzanych, jak i przestrzennie (np. Dziesięciu małych Murzynków Agaty Christie - grupa osób uwięziona na wyspie odciętej od świata),
• świat jednoznaczny moralnie - śledztwo ujawni prawdę, sama zaś zbrodnia jest złem,

[edytuj] Bohater

• najczęściej detektyw - amator (Panna Marple), który stoi na straży moralności lub prywatny detektyw (Herkules Poirot, Sherlock Holmes),

[edytuj] Fabuła

• odwrócony porządek fabuły, sięgającej coraz głębiej wstecz (w ostatnim rozdziale dowiadujemy się, co tak naprawdę się stało),
• liczne retrospekcje,
• dominata fabularna: nacisk położony na śledztwo, sama zbrodnia jest higieniczna, opisana zdawkowo,
• metoda prowadzenia narracji: dedukcyjna; Zagadka jest skomplikowana, gdyż taką ją uczyniono. Ale zastanowimy się nad nią^[1] - stwierdza detektyw A. Christie. Detektyw nie szuka śladów za wszelką cenę, lecz siada wygodnie w fotelu i myśli.

Wydarzenia opisane przez narratora mają podwójne dno. Czytelnik zdaje sobie sprawę z tego, że coś jest przed nim skrywane . Taka technika, zwana także czynem aktualizującym, sprawia, że odbiorca ciekaw jest zakończenia, a w trakcie czytania stara się owo zakończenie przewidzieć. Cel autor osiąga dając pewne wskazówki dotyczące rozwiązania, ale robi to w taki sposób, że czytelnik uważa je za mylące lub nieistotne.

[edytuj] Reguły pisania powieści detektywistycznej

S. S. van Dine w roku 1928 napisał dla "American Magazine" artykuł poświęcony tematyce detektywistycznej^[2]. Esej miał przybliżyć sam gatunek, jak i być drogowskazem dla niedoświadczonych pisarzy. 20 przykazań autora powieści detektywistycznej stworzonych przez van Dine'a to:

• należy tak rozmieścić wskazówki w fabule, by czytelnik odkrywał je razem z detektywem
• sztuczki wykorzystane przez przestępcę muszą mylić ich obu
• powieść nie może zawierać wątku miłosnego z udziałem detektywa
• detektyw nie może okazać się winowajcą
• przestępca może być zdemaskowany wyłącznie dzięki dedukcji
• tylko detektyw może rozwiązać zagadkę
• motywem przewodnim powieści musi być morderstwo
• detektyw rozwiązując zagadkę może opierać się tylko na metodach naturalistycznych
• może być tylko 1 detektyw
• przestępca musi być postacią wyrazistą, która odgrywa istotną rolę w powieści
• przestępcą nie może być służący lub osoba niskiego pochodzenia
• bez względu na liczbę ofiar, morderca może być tylko jeden
• przestępca nie może należeć do mafii, tajnego stowarzyszenia itp.
• morderstwo musi zostać popełnione w realistyczny sposób, a metody dochodzenia prawdy mają być racjonalne i oparte na naukowych przesłankach
• rozwiązanie tajemnicy powinno być cały czas "na widoku", lecz niedopowiedziane, tak, by czytelnik po przeczytaniu książki miał świadomość, że był w stanie sam rozwiązać zagadkę
• unikać dygresji, psychicznej analizy bohaterów itp.
• przestępca musi być amatorem
• morderstwo musi być zaplanowane
• motywem zbrodni powinna być uraza osbista
• dyskwalifikujące dla pisarza są np. niedopałek papierosa pasuje do cygaretki przestępcy, odnalezienie odcisków palców mordercy itp.

Również A. Christie wypowiadała się na temat sztuki pisania dobrych powieści detektywistycznych. W swojej autobiografii napisała: Istota dobrego kryminału polega przecież na tym, że jego [morderstwa - przyp.] sprawcą musi być ktoś oczywisty, a przy tym z tego czy innego powodu okaże się, że nie jest wcale taki oczywisty, bo nie mógł chyba popełnić tego morderstwa. A jednak je popełnił^[3].

[edytuj] Zobacz też

przegląd zagadnień z zakresu literatury

powieść kryminalna

[edytuj] Przypisy

1. ↑ A. Christie, Morderstwo w Orient Expressie, Wyd. Hachette, 2000, s. 190.
2. ↑ Gazetka z płytą DVD, z serii Klasyka kryminału - Columbo, Wyd. Oxford Educational, nr 8, s. 11.
3. ↑ A. Christie, Autobiografia tom II, Wyd. Hachette, 2004, s. 47.

Trzech nastolatków śmiertelnie pobiło 51-latka

Łódzka policja zatrzymała trzech nastolatków, którzy śmiertelnie pobili 51-letniego mężczyznę. Dwóch z nich może trafić na 10 lat do więzienia.

Straż Graniczna rozbiła grupę przemytników

Funkcjonariusze Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej (NOSG) rozbili grupę, zajmującą się obrotem towarami, głównie papierosami, bez polskich znaków skarbowych akcyzy. Zatrzymano trzy osoby.

Kurski: widziałem ministra nawalonego jak Messerschmitt

Zdaniem Jacka Kurskiego Elżbieta Kruk padła ofiarą panującej w mediach niechęci do PiS. Na antenie Radia ZET poseł bronił swojej partyjnej koleżanki i opowiadał o ministrze rządu Donalda Tuska, który pijany przyszedł do studia telewizji Polsat.

Autobus wpadł do rowu, 12 rannych

Na drodze wojewódzkiej nr 865 Jarosław - Lubaczów autobus wpadł do rowu w miejscowości Makowisko (Podkarpackie). 12 osób - uczestników wycieczki - trafiło do szpitala. Na razie nie wiadomo, jak poważne odnieśli obrażenia.

Zachodniopomorskie: Ok. 10 tys. osób bez prądu

W Zachodniopmorskiem wraca zasilanie do powiatów pyrzyckiego i stargardzkiego. Usuwane są kolejne awarie stacji transformatorowych. Prace utrudnia jednak silny wiatr - poinformował rzecznik ENEA OPERATOR Paweł Oboda. Porywisty wiatr i śnieżyce uszkodziły 250 stacji transformatorowych. Ok. 10 tys. mieszkańców nie ma prądu.

Wyjazdowe obrady klubu PO: wraca sprawa Staroń

Podczas wyjazdowego posiedzenia klubu PO w miejscowości Ossa k. Rawy Mazowieckiej Lidia Staroń czyniła wyrzuty kolegom, że nie wsparli jej po publikacji "Rzeczpospolitej". Gazeta napisała, że Staroń zarobiła kilkaset tysięcy zł, bo ustawa, nad którą pracowała, pozwoliła jej uwłaszczyć lokal usługowy. Donald Tusk - relacjonuje zastrzegający anonimowość uczestnik obrad - poparł Staroń, natomiast Zbigniew Chlebowski nie zabrał głosu.

Pierwsza ofiara mrozu. Mężczyzna znaleziony na Podkarpaciu

45-letni mężczyzna jest najprawdopodobniej pierwszą tegoroczną ofiarą mrozów na Podkarpaciu. Policjanci wyjaśniają dokładne przyczyny śmierci mieszkańca Trzebuski. Mężczyznę znaleziono niespełna sto metrów od jego domu. Wiele wskazuje na to, że zmarł w wyniku wychłodzenia organizmu.

Pacelt do dymisji, dostanie nowe zadania

Ostrowiecki poseł Platformy Obywatelskiej Zbigniew Pacelt zostanie odwołany ze stanowiska wiceministra sportu. Teraz będzie odpowiadał za przygotowania reprezentacji Polski do igrzysk w Londynie.

Drugie podejście PO do ustawy o mediach

PO wraca do rozmów z lewicą o zmianach w mediach. W przyszłym tygodniu politycy Platformy maja wyłożyć na stół nowy projekt ustawy medialnej - dowiedział się "Dziennik".

PiS zaniepokojone sprawą posłów Sejmu Litwy z Kartą Polaka

PiS jest zaniepokojone sprawą posłów litewskiego Sejmu posiadających Kartę Polaka. Dwóm z trzech posłów AWPL grozi utrata mandatu litewskiego posła z powodu przyjęcia przez nich Karty, co budzi na Litwie kontrowersje.