Prawo konstytucyjne

Z Wikipedii

Prawo konstytucyjne to zespół norm prawnych określających ustrojowe zasady funkcjonowania państwa, treść i sposoby zagwarantowania praw człowieka i obywatela oraz zaspokajania potrzeb społecznych, sposób tworzenia prawa, hierarchię źródeł prawa a także kompetencje i wzajemne relacje pomiędzy organami władzy państwowej.

Spis treści 1 Źródła prawa konstytucyjnego 2 Zasady naczelne Rzeczypospolitej Polskiej w świetle Konstytucji z 1997r. 2.1 Zasada państwa jako dobra wspólnego 2.2 Zasada demokratycznego państwa prawnego 2.3 Zasada suwerenności narodu 2.4 Zasada konstytucjonalizmu 2.5 Zasada podziału władz 2.6 Zasada pluralizmu politycznego 2.7 Zasada społecznej gospodarki rynkowej 3 Przypisy 4 Bibliografia 5 Zobacz też

[edytuj] Źródła prawa konstytucyjnego

Podstawowym aktami prawnym określającym ustrój państwa jest konstytucja, jej postanowienia znajdują rozwinięcie w szeregu ustaw. Najczęściej konstytucja ma postać jednego aktu prawnego, może mieć też kształt kilku aktów tej samej rangi (stan taki istniał w Polsce od września 1992 r. do wejścia w życie obecnej Konstytucji z 1997 r.). Wyjątkiem jest ustrój Wielkiej Brytanii, w której porządku prawnym, brak jest jednolitego aktu tej rangi, zaś treść konstytucji można wywieść z szeregu aktów prawnych powstałych na przestrzeni wieków (np. Wielkiej Karty Swobód z 1215 r., Act of Settlement z 1701 r.).

W demokratycznym państwie prawa przyjmuje się wymóg zgodności wszystkich aktów prawnych z konstytucją ("Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej"^[1]. Jest to wynikiem przyjętej hierarchii aktów prawnych, zgodnie z którą każda ustawa musi być zgodna z konstytucją (zasada konstytucyjności, zaś każde rozporządzenie wykonawcze nie może być sprzeczne z ustawą i konstytucją (zasada legalności). Do oceny zgodności aktów prawnych z normami wyższego rzędu powołany jest Trybunał Konstytucyjny.

Podstawowymi źródłami prawa stanowionego (zwanych inaczej aktami prawotwórczymi) w Polsce są, enumeratywnie wymienione w Konstytucji, następujące akty normatywne:

• Konstytucja
• Ustawy
• Ratyfikowane umowy międzynarodowe
• Rozporządzenia

Uchwały Rady Ministrów oraz zarządzenia Prezesa Rady Ministrów są w świetle Konstytucji traktowane jako źródła prawa wewnętrznego. Aby ustalić treść norm prawnych należy zastosować odpowiednie reguły interpretacyjne prawa. Od źródeł prawa należy odróżnić akty stosowania prawa, które mają charakter konkretno-indywidualny i są nimi np. wyroki sądowe w konkretnych sprawach lub decyzje administracyjne.

[edytuj] Zasady naczelne Rzeczypospolitej Polskiej w świetle Konstytucji z 1997r.

[edytuj] Zasada państwa jako dobra wspólnego

Art. 1

Rzeczpospolita Polska jest dobrem wspólnym wszystkich obywateli.

Znaczy to tyle, że każdy obywatel RP może korzystać ze wszystkich dostępnych instytucji państwowych, a także, że powinien dbać o ich ustawiczny rozwój; zawiera się w tym także troska o dobro ojczyzny i obowiązek jej obrony. Państwo jest tutaj rozumiane nie tylko jako instytucje, ale także jako wspólnotę obywatelską, kierowaną przez władzę, pojmowaną jako "zrzeszenie obywatelskie", której "statutem" jest właśnie Konstytucja^{[potrzebne źródło]}.

[edytuj] Zasada demokratycznego państwa prawnego

Art. 2

Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.

[edytuj] Zasada suwerenności narodu

Art. 4 ust. 1

Naród sprawuje władzę przez swoich przedstawicieli lub bezpośrednio.

Art. 4 ust. 2

Władza zwierzchnia w Rzeczypospolitej Polskiej należy do Narodu.

Co znaczy tyle, że suwerenną władzę sprawuje lud (albo Naród), piastując tę władzę poprzez fakt, że władza należy i pochodzi od Narodu, czyli, że władza może określać sposób postępowania wszystkich podległych podmiotów jedynie przy legitymizacji Narodu^{[[[Wikipedia:Weryfikowalność|potrzebne źródło]]]}.

[edytuj] Zasada konstytucjonalizmu

Art. 8 ust. 1

Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej.

Art. 8 ust. 2

Przepisy Konstytucji stosuje się bezpośrednio, chyba że Konstytucja stanowi inaczej.

Oznacza to, że właśnie konstytucja stoi najwyżej w systemie źródeł prawa, czyli jest najważniejszym aktem prawnym.

[edytuj] Zasada podziału władz

Art. 10 ust. 1

Ustrój Rzeczypospolitej Polskiej opiera się na podziale i równowadze władzy ustawodawczej, władzy wykonawczej i władzy sądowniczej.

Art. 10 ust. 2

Władzę ustawodawczą sprawują Sejm i Senat, władzę wykonawczą Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej i Rada Ministrów, a władzę sądowniczą sądy i trybunały.

Dziś mówimy o poliformizmie władz a nie o trójpodziale.

[edytuj] Zasada pluralizmu politycznego

Art. 11 ust. 1

Rzeczpospolita Polska zapewnia wolność tworzenia i działania partii politycznych. Partie polityczne zrzeszają na zasadach dobrowolności i równości obywateli polskich w celu wpływania metodami demokratycznymi na kształtowanie polityki państwa.

Art. 11 ust. 2

Finansowanie partii politycznych jest jawne.

Art. 13

Zakazane jest istnienie partii politycznych i innych organizacji odwołujących się w swych programach do totalitarnych metod i praktyk działania nazizmu, faszyzmu i komunizmu, a także tych, których program zakłada nienawiść rasową i narodowościową, stosowanie przemocy w celu zdobycia władzy lub wpływu na politykę państwa albo przewiduje utajnienie struktur lub członkostwa.

[edytuj] Zasada społecznej gospodarki rynkowej

Art. 20

Społeczna gospodarka rynkowa oparta na wolności działalności gospodarczej, własności prywatnej oraz solidarności, dialogu i współpracy partnerów społecznych stanowi podstawę ustroju gospodarczego Rzeczypospolitej Polskiej.

[edytuj] Przypisy

1. ↑ Art. 8 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483)

[edytuj] Bibliografia

• Banaszak B., Porównawcze prawo konstytucyjne współczesnych państw demokratycznych, Kraków 2004.
• Banaszak B., Prawo konstytucyjne, Warszawa 2004.
• Boć J., Konstytucje Rzeczypospolitej Polskiej oraz komentarz do Konstytucji RP z 1997 roku, Wrocław 1998.
• Garlicki L., Konstytucja RP. Komentarz, Warszawa 2003.
• Garlicki L., Polskie prawo konstytucyjne. Zarys wykładu, Warszawa 2004.
• Kruk M., Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z komentarzem, Warszawa 1997.
• Ludwikowski R. R., Prawo konstytucyjne porównawcze, Toruń 2000.
• Rost A., Instytucje polskiego prawa konstytucyjnego, Poznań 2005.
• Sagan S., Prawo konstytucyjne, Warszawa 2000.
• Sarnecki P., Prawo konstytucyjne RP, Warszawa 2005.
• Skrzydło W., Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Warszawa 1997.
• Skrzydło W., Polskie prawo konstytucyjne, Lublin 2004.
• Winczorek P., Wstęp do nauki o państwie, Warszawa 1997.
• Witkowski Z., Prawo konstytucyjne, Toruń 2006.

[edytuj] Zobacz też

• Referat z historii prawa konstytucyjnego
• Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Senat przyjął bez poprawek ustawę o emeryturach pomostowych

Senat przyjął bez poprawek ustawę o emeryturach pomostowych, zmniejszającą liczbę uprawnionych do wcześniejszego przechodzenia na emeryturę z ok. miliona osób, które obecnie mają taką możliwość, do niecałych 250 tysięcy.

Przeniosą papieski krzyż poza Żwirowisko w Oświęcimiu?

Belgijski dziennik "La Libre Belgique" obwieścił w czwartek, że dzięki mediacji tamtejszych środowisk żydowskich, "wykluwa się kompromis w sprawie oddalenia" od byłego obozu Auschwitz papieskiego krzyża, który od 1988 roku stoi na Żwirowisku, tuż za murami byłego obozu Auschwitz.

Radiowóz potrącił pieszą na pasach

Policyjny radiowóz potrącił pieszą na skrzyżowaniu al. Niepodległości z ul. Źródlaną w Częstochowie.

Czynsz, rachunki, a teraz jeszcze... opłata za psa

100 złotych miesięcznie muszą płacić mieszkańcy jednej z wspólnot mieszkaniowych w Janowie Lubelskim. Pomysł przeszedł przez głosowanie, bo większość mieszkańców psów nie posiada - donosi TOK FM

Zmasowany atak wandali na miejskie tramwaje

W środku nocy kilkunastu wandali zamalowało sprejem dwa tramwaje. Zabierali się za trzeci, ale spłoszyli ich pracownicy Miejskiego Zakładu Komunikacji. Za dokonanie tak dużych zniszczeń grozi im kara więzienia

Zakończono sprawdzanie dworców w Katowicach. Alarm był fałszywy.

O godz. 19.40 katowicka policja zakończyła przeszukiwanie dworców PKP i PKS. Na żadnym z nich bomby nie znaleziono. Żartownisiowi, który postawił na nogi całą katowicką policję, grozi kara dwóch lat pozbawienia wolności.

Ojciec Rydzyk stanie przed komisją ds. nacisków?

Ojciec Tadeusz Rydzyk może zostać wezwany przed komisję śledczą do spraw nacisków - powiedział IAR członek komisji Sebastian Karpiniuk z PO. Zaznaczył jednak, że aby doszło do przesłuchania redemptorysty, musiałyby się potwierdzić zeznania Andrzeja Leppera.

Piotr Farfał z zarządu TVP zawieszony. Zemsta za Targalskiego?

Rada nadzorcza TVP zawiesiła członka zarządu spółki Piotra Farfała. To ciąg dalszy walki między dawnymi koalicjantami: PiS, LPR i Samoobroną po zawieszeniu Krzysztofa Czabańskiego i Jerzego Targalskiego w Polskim Radiu. Farfał, były członek Młodzieży Wszechpolskiej, był w zarządzie publicznej telewizji z ramienia ugrupowania Romana Giertycha

Tusk: Fedak to bardzo dobry minister; nie ma konfliktu PSL-PO

Premier Donald Tusk zapewnił, że bardzo wysoko ocenia pracę minister pracy Jolanty Fedak. - To bardzo dzielna kobieta, bardzo dobry minister, która pracuje w warunkach wyjątkowo trudnych - ocenił. Zapewnił też, że - jeśli chodzi o emerytury dla nauczycieli - nie ma sporu w koalicji.

Napieralski do rządu: Chcemy wam pomóc

Szef SLD Grzegorz Napieralski zadeklarował w czwartek w Sejmie, że klub Lewicy jest gotowy pomóc rządowi w pracach nad "dobrymi ustawami". Jednocześnie skrytykował gabinet Donalda Tuska za niedotrzymanie obietnic wyborczych.