Przełęcz Dukielska
Z Wikipedii
Współrzędne: 49°24'60" N 21°41'44" E
Przełęcz Dukielska (500 m n.p.m.) – najniżej położona przełęcz w głównym grzbiecie Karpat. Znajduje się w centralnej części Beskidu Niskiego nad wsią Barwinek.
Przełęcz Dukielska od najdawniejszych czasów stanowiła bardzo wygodny punkt do przekraczania głównego grzbietu Karpat. Choć niektóre źródła wspominają o biegnących przez tę przełęcz drogach handlowych już w starożytności, powiedzieć z całą pewnością można, że już w XIV w. n.e. wiódł tędy trakt handlowy z Polski na Węgry i dalej – na Bałkany. Konkurował on z traktem wiodącym przez nieodległą Przełęcz Beskid nad Czeremchą. Jednak tamta przełęcz, mimo iż wyższa o 81 m, z powodzeniem opierała się tej konkurencji. Wszystko to za sprawą młak na samej Przełęczy Dukielskiej i często wiejących tu fenów, które bardzo utrudniały komunikację szczególnie wiosną i jesienią. Ostateczne uregulowanie drogi przez Przełęcz Dukielską i budowę wygodnego traktu wykonano na początku XIX w. Przypieczętowało to ostatecznie los drogi przez przełęcz Beskid i przyczyniło się do rozwoju miast leżących na trakcie dukielskim.
Przez przełęcz, która już od czasów państwa Wiślan była niemal nieprzerwanie południową granicą Polski (poza okresami gdy Polska znikała z map), niejednokrotnie wkraczały na jej terytorium obce wojska. Od 1471 r. w czasie zatargów Kazimierza Jagiellończyka z Maciejem Korwinem przez przełęcz wędrowały wojska węgierskie. W 1619 r. lisowczycy szli tędy na pomoc powstańcom węgierskim. W 1657 r. przełęcz przekroczyły wojska Rakoczego. W czasie konfederacji barskiej nieopodal przełęczy na wzgórzu zwanym dziś Szańce istniał konfederacki obóz warowny. 14 maja 1772 przekroczył przełęcz austriacki korpus preszowskiej straży przedniej gen. Esterhazego wkraczający na ziemie I zaboru.
W 1914, w czasie I wojny światowej, na przełęczy toczyły się ciężkie walki. Jednak największą bitwę w historii Przełęczy Dukielskiej rozegrano we wrześniu i październiku 1944 w czasie bitwy o Przełęcz Dukielską, gdzie poległo około 90 tys. żołnierzy Armii Czerwonej, głównie powstańców Słowackich i Ukraińców.
Na przełęczy do roku 2007 działało całodobowe przejście graniczne Barwinek-Vyšný Komárnik na międzynarodowej trasie E371.
Poprzednią (patrząc od zachodu) przełęczą w granicznym grzbiecie Karpat jest Przełęcz Mazgalica, a następną - Przełęcz Beskid nad Czeremchą.
Piesze szlaki turystyczne:
Baranie (754 m n.p.m.) – Barwinek – Przełęcz Dukielska (500 m n.p.m.) – Czeremcha – Jasiel – Kanasiówka (823 m n.p.m.)
Przełęcz Dukielska - Zyndranowa
[edytuj] Bibliografia
- Andrusikiewicz J., Boje o Przełęcz Dukielską (w:) „Wierchy” t. 37, Kraków 1968
- Daszkiewicz A., Ruch oporu w regionie Beskidu Niskiego 1939 -1944, Warszawa 1975
- Grzywacz-Świtalski Ł., Z walk na Podkarpaciu, Warszawa 1971
- Kazimierczak S., Żołnierz losu nie wybierał, Warszawa 1982
- Krosno – studia z dziejów miasta i regionu, T.I- III, red. J. Garbarcik, Kraków 1995
- Luboński P., Operacja dukielsko-preszowska (w:) Magury’ 83, Warszawa 1983
- Michalak J., Dukla i okolice, Krosno 1996
- Moskalenko K., Uderzenie za uderzeniem, Warszawa 1974
[edytuj] Zobacz też
| Chronić polski majątek w czasie kryzysu |
Zanosi się na wielką wyprzedaż majątku narodowego - uważa Aleksandra Natalii-Świat z PiS, wiceprzewodnicząca sejmowej komisji finansów publicznych. |
| Proces dr G. kontra "Fakt" bez Ziobry: poseł został ukarany |
Zbigniew Ziobro bez usprawiedliwienia nie stawił się na procesie cywilnym dr. Mirosława G. z "Faktem" (za tekst pt. "Doktor śmierć"). Sąd Okręgowy w Warszawie wymierzył mu 300 zł grzywny. |
| Polak i Brytyjczyk wywołali burdę na pokładzie samolotu |
26-letni Polak i 24-letni Brytyjczyk wywołali burdę na pokładzie nocnego samolotu rejsowego linii Wizzair do Gdańska. Kapitan samolotu zgłosił zakłócenie porządku publicznego na pokładzie. Obaj kompletnie pijani pasażerowie zostali w kajdankach wyprowadzeni z samolotu. |
| Członkowie PiS opuszczą komisję Palikota |
Prawo i Sprawiedliwość mówi "dość" poczynaniom Janusza Palikota. Paweł Poncyliusz zapowiedział w radiu TOK FM, że wraz z członkami PiS zamierzają w tym tygodniu opuścić sejmową komisję "Przyjazne Państwo", której przewodniczy Palikot. |
| Protest w Koninie: Negocjatorzy próbują nawiązać kontakt z ekologami |
11 ekologów Greenpeace z 5 krajów wspina się na 150-metrowy komin zespołu elektrowni Pątnów-Adamów-Konin w Koninie(Wielkopolska). Na miejscu jest już grupa negocjatorów policyjnych, którzy starają się z nimi skontaktować. |
| TV Puls rezygnuje z redakcji katolickiej |
PRZEGLĄD PRASY. W telewizji Puls nie ma już redakcji katolickiej - informuje "Dziennik". Dziennikarze ją tworzący i dwadzieścia innych osób dostało wypowiedzenia. Dariusz Dąbski, prezes Pulsu, zapewnia jednak, że programy katolickie będą i z anteny na pewno nie znikną. |
| Lech Kaczyński doktorem honoris causa uniwersytetu w Ułan Bator |
Prezydent Lech Kaczyński otrzymał tytuł doktora honoris causa Mongolskiego Uniwersytetu Państwowego. Uroczystość na uniwersytecie jest ostatnim punktem oficjalnej wizyty polskiego prezydenta w stolicy Mongolii - Ułan Bator. |
| Za co nagradza Kochanowski |
Z okazji Międzynarodowego Dnia Praw Człowieka rzecznik praw obywatelskich dr Janusz Kochanowski uhonoruje swoją nagrodą zwolennika m.in. kary śmierci dla nieletnich i umysłowo upośledzonych |
| Władze Katowic nie chcą u siebie Czeczenów |
300 Czeczenów zostanie rozwiezionych po Polsce, w tym 50 ciężarnych kobiet i 125 dzieci. Władze Katowic chcą zlikwidować ośrodek dla cudzoziemców |
| Wojna PiS i przystawek o media publiczne |
Krzysztof Czabański za Andrzeja Urbańskiego? O takim wariancie huczy w telewizji. |
