Rada Społeczno-Gospodarcza przy Sejmie PRL

Z Wikipedii

Ten artykuł wymaga dodania linków wewnętrznych. Jeśli możesz, dodaj je teraz. Aby uzyskać taki efekt: teoria, dymu, Witolda Gombrowicza, lodowce górskie - linki tworzymy według składni: [[teoria]], [[dym]]u, [[Witold Gombrowicz|Witolda Gombrowicza]], '''[[lodowiec górski|lodowce górskie]]'''. Przed zapisaniem sprawdź, czy linki nie prowadzą do stron ujednoznaczniających.

Polska Rzeczpospolita Ludowa

Ten artykuł jest częścią serii: Ustrój i polityka PRL Ustrój polityczny Konstytucja Sejm Rada Społeczno-Gospodarcza Trybunał Konstytucyjny Rada Państwa Przewodniczący Rząd Premier Podział administracyjny 1944-46 Podział administracyjny 1944-50 Podział administracyjny 1950-57 Podział administracyjny 1957-75 Podział administracyjny 1975-98 Rada Narodowa Partie polityczne Prezydent PRL Wikiprojekt Polityka

Rada Społeczno-Gospodarcza przy Sejmie PRL

Ciało doradcze i opiniodawcze Sejmu PRL powołane na mocy uchwały Sejmu PRL VIII kadencji 26 marca 1982 r., które istniało do zakończenia IX kadencji Sejmu PRL w 1989 w obliczu powołania Senatu PRL I kadencji.

Rada liczyła 150 członków (do 1985 - jedynie 120), powoływanych przez Sejm, na okres jego kadencji spośród przedstawicieli załóg przedsiębiorstw, pracowników PGR członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych, zrzeszeń rolników indywidualnych, organizacji spółdzielczych, rzemieślniczych, związków zawodowych oraz stowarzyszeń twórczych i naukowych. W efekcie członkami Rady zostały osoby reprezentujące bardzo różne środowiska - od działączy katolickich, przez przedsiębiorców, naukowców i rolników po pracowników państwowych przedsiębiorstw. Żaden z członków Rady nie był jednocześnie posłem, z wyjątkiem jej przewodniczącego, powoływanego przez Sejm. Pracami Rady kierował przewodniczący, 4 wiceprzewodniczących oraz sekretarz.

Przewodniczący Rady:

• 1982-1984 prof. Jan Szczepański (bezp., poseł na Sejm PRL; socjolog, b. wiceprezes PAN)
• 1984-1985 prof. Zbigniew Gertych (PZPR, wicemarszałek Sejmu PRL, agrotechnik, ekonomista, członek PAN)
• 1985-1988 Mieczysław F. Rakowski (PZPR, wicemarszałek Sejmu PRL, b. wicepremier i redaktor naczelny "Polityki")
• 1988-1989 prof. Tadeusz Porębski (PZPR, wicemarszałek Sejmu PRL, mechanik ciała stałego, b. rektor Politechniki Wrocławskiej)

Rada była ciałem opiniodawczym i doradczym Sejmu PRL. Swoje zadania realizowała poprzez uchwalenie przesyłanych nasepnie do Prezydium Sejmu opinii i wniosków, a także podejmowanie własnych inicjatyw oraz zwracanie się do Najwyższej Izby Kontroli i członków rządu o udzielenie informacji, wyjaśnień oraz przygotowanie niezbędnych materiałów do prac Rady. Problemy, którymi Rada miała się zająć były jej przedstawiane przez Sejm, Prezydium Sejmu oraz poszczególne komisje sejmowe.

Rada została powłana na fali przemian spowodowanych wydarzeniami roku 1980. Pomysł powołania Rady-Społeczno Gospodarczej przy Sejmie PRL, narodził się w trakcie prowadzonej w okresie 1980-81 dyskusji nad koniecznymi reformami gospodarczymi oraz zmianami politycznymi. Rozważano m.in. przywrócenie zlikwidowanej po II wojnie światowej instytucji Senatu. Ostatecznie koncepcję powołania organu konsultacyjnego przy Sejmie PRL przedstawiła w początku 1981 r. Komisja ds. Reformy Gospodarczej wraz z kilkoma wariantami jej realizacji w projekcie "Podstawowe Założenia Reformy Gospodarczej". Koncepcja Rady Społeczno-Gospodarczej została zatwierdzona przez IX Nadzwyczajny Zjazd PZPR w 1981 roku, natomiast VII plenum KC PZPR zobowiązało w tym samym roku Klub Poselski PZPR do wniesienia do laski marszałkowskiej projektu uchwały o powołaniu Rady Społeczno-Gospodarczej.

Utworzenie Rady jako ciała doradczego wiązało się z lansowanym przez ekipę gen. W. Jaruzelskiego hasłem szeroko zakrojonych konsultacji społecznych i wzmocnieniu organów przedstawicielskich. Rada w swojej działalności krytykowała bardzo wiele inicjatyw rządowych, nie mniej jednak zasadniczo popierała przeprowadzane w latach 80. reformy, szczególnie te o charakterze gospodarczym.

Rolą Rady było opiniowanie na wniosek Sejmu, Prezydium Sejmu oraz komisji sejmowych projektów ustaw oraz problemów stanowiących przedmiot prac Sejmu. Sejm nie miał obowiązku stosować się do zaleceń Rady (często Sejm uchwalał ustawy sprzeczne z opiniami Rady), ani nie musiał zasięgać jej opinii w kwestii każdego projektu ustawy (przykładem było niezasięgnięcie opinii Rady ws. kontrowersyjnej ustawy o związkach zawodowych z 8 X 1982 r.). Rada cieszyła się dość dużą samodzielnością i swobodą wydawanych opinii. Rolą Rady nie była jednak fachowa, naukowa konsultacja projetków ustaw, bo taką rolę pełnił Zespół Doradców Naukowych przy Sejmie PRL, ale - jak określił to pierwszy przewodniczący Rady, Jan Szczepański - "ustalenie, jakie skutki dla rodziny, gospodarstwa domowego, miejsca pracy będą miały podejmowane ustawy", a także "próba wytłumaczenia w prostym języku o co właściwie w danej ustawie chodzi". Podkreślano także rolę Rady w zwiększeniu roli społeczeństwa w procesie stanowienia prawa - J. Szczepański twierdził, że Rada "spowoduje przekazywanie bezpośredniej opinii wszystkich klas i warstw społecznych do pracy nad formułowaniem ustaw", zaś poseł Marian Żołnierczyk z PZPR, który przedstawiał w Sejmie uzasadnienie projektu uchwały o powałaniu Rady, że Rada "jako wyraziciel bezpośrednich wytwórców pogłebi związki ludowego parlamentu z szerokimi rzeszami ludu pracującego".

[edytuj] Źródła

• Kallas M., Lityński A.: Historia ustroju i prawa Polski Ludowej.
• Rakowski M. F.: Jak to się stało.
• Mołdawa T.: Ludzie władzy 1944-1991.

Prezydent wbija klin między Tuska i Pawlaka

Problemy w koalicji. PO przekłada głosowanie nad prezydenckim wetem do ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, bo PSL bierze stronę Lecha Kaczyńskiego

Mniejszy klub PiS

Poseł Andrzej Walkowiak opuścił klub PiS i przeszedł do założonego przez b. posłów PiS koła Polska XXI.

Sześciolatki do szkoły? Stop!

Sześciolatki pójdą obowiązkowo do szkół dopiero w 2012 r. A miały już w 2009 r. MEN się upiera, że to lifting reformy

Wywozili dopalacze

Z centralnego magazynu firmy zaopatrującej sklepy z tzw. dopalaczami próbowano wczoraj wywieźć cały towar. Interweniowała policja.

Jedzie Trójka do prezesa

Radiowa ”Jedynka” już nie chce jeździć do Jarosława Kaczyńskiego nagrywać wywiadów. Zaprosiła prezesa do rozmowy na żywo. A tego prezes nie lubi

BBN krytykuje zmiany w armii

Mam nadzieję, że prezydent zaakceptuje mój projekt reformy dowodzenia siłami zbrojnym - mówił wczoraj minister obrony Bogdan Klich. - Ten projekt to głupota - odpowiada Witold Waszczykowski z prezydenckiego BBN.

Nuncjusz Kowalczyk nadal lustrowany

Abp Józef Kowalczyk przekazał oficerowi wywiadu informację o różnicy zdań hierarchów na temat pielgrzymki Jana Pawła II do Polski w 1983 r. - twierdzi wczorajsza „Rzeczpospolita”.

Akta Pruszkowa na ulicy

Ponad cztery tysiące dokumentów z trzech prokuratur - w Pruszkowie, Warszawie i Rzeszowie - leżało na chodniku w podwarszawskim Komorowie.

Pożar kamienicy przy ulicy Struga 32

Około 30 osób ewakuowano z dwóch budynków przy radomskiej ulicy Struga. Przyczyną pożaru był prawdopodobnie wybuch butli z gazem.

Skoczył do Wisły. Zmarł z wyziębienia

Policjanci i strażacy wyciągnęli z Wisły mężczyznę, który skoczył z Mostu Łazienkowskiego. Wyziębiony, w ciężkim stanie odwieziony został do szpitala. Zmarł po godzinie 21.