Rożnów (województwo małopolskie)

Z Wikipedii

Współrzędne: 49°46′32″N 20°42′06″E / 49.77556, 20.70167

Rożnów
Województwo	małopolskie
Powiat	nowosądecki
Gmina	Gródek nad Dunajcem
Powierzchnia	17,35 km²
Położenie	49° 46' 32'' N 20° 42' 06'' E
Ludność (2003)  • liczba ludności  • gęstość	1700 97,98 os./km²
Strefa numeracyjna (do 2005)	18
Kod pocztowy	33-316
Tablice rejestracyjne	KNS
Położenie na mapie Polski Rożnów
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Rożnów – wieś sołecka w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Gródek nad Dunajcem. W latach 1975-1998 miejscowość położona była w województwie nowosądeckim. Wieś liczy ponad 1900 mieszkańców (2007).

Spis treści 1 Położenie 2 Historia 3 Zabytki 4 Parafia 5 Turystyka 6 Gospodarka 7 Sport 8 Linki zewnętrzne 9 Przypisy

[edytuj] Położenie

Rożnów położony jest na terenie Pogórza Rożnowskiego, nad Jeziorem Rożnowskim, które biorą swoje nazwy właśnie od tej miejscowości.

[edytuj] Historia

Znaczenie historyczne wsi datuje się od XIII wieku. Rożnów był własnością kolejnych możnych rodów: w XIII wieku Gryfitowie zbudowali tu strażnicę, która 100 lat później wciąż pozostawała w posiadaniu Rożenów (h. Gryf). Piotr Rożen około 1350-1370 roku przebudował ją na zamek. Była to kamienna budowla w stylu gotyckim, na planie czworoboku zbliżonym do prostokąta o wymiarach 44x20 m. Około 1426 roku zamek znalazł się we władaniu sławnego rycerza Zawiszy Czarnego, który poślubił córkę Piotra Rożena ^[1]. Zamek ten został zburzony podczas najazdu Macieja Korwina w roku 1474.

Kolejnym właścicielem jest ród Wydżgów, a następnie w drugiej połowie XV wieku wieś przechodzi w ręce Tarnowskich. Jan Tarnowski rozpoczął budowę drugiej twierdzy, dlatego w XVII wieku zamek został opuszczony i popadł w ruinę. Nowa budowla, wzniesiona w stylu renesansowym około roku 1568, była jedną z pierwszych w Polsce warowni o nowożytnej fortyfikacji obronnej. Uległa zniszczeniu w XVIII wieku, do dnia dzisiejszego przetrwał beluard oraz mur obronny z bramą wjazdową.

Ostatnimi właścicielami wsi od 1745 roku byli Stadniccy.

[edytuj] Zabytki

• Drewniany kościół ufundowany w 1661 r. przez Jana Wielopolskiego. Nie posiada wieży, a tylko sygnaturkę wyrastającą pośrodku korpusu. Skrzydła głównego ołtarza stoją rozmontowane na posadzce – na ich miejscu znajduje się rzeźbiona w drewnie, nieco ludowa w charakterze grupa Ukrzyżowania. W bocznym ołtarzu przechowywany jest obraz Matki Boskiej, niegdyś podobno wiszący w kaplicy zamkowej Zawiszy Czarnego.
• Ruiny murowanego zamku wzniesionego u schyłku XIV wieku przez Piotra Rożena w zakolu Dunajca. Tutaj odbył się słynny ślub Zawiszy Czarnego z córką Piotra Rożena.
• Beluard oraz mur obronny z bramą wjazdową z XVI wieku.
• Klasycystyczny dwór Stadnickich z XIX wieku.
• 5 km na północ od wsi znajdują się zamek Gierałtów w Tropiu.

[edytuj] Parafia

We wsi znajduje się kościół parafialny pw. św. Wojciecha.

Kościół ten został wybudowany w 1661 r. w szlacheckich dobrach kasztelana wojnickiego Jana Wielopolskiego, na terenie bardzo wówczas rozległej parafii Tropie. Znajduje się na wyniosłym grzbiecie górskim nad Jeziorem Rożnowskim. Zbudowano go w prawie w sąsiedztwie zamku legendarnego Zawiszy Czarnego, w miejscu, gdzie dotąd stała kaplica św. Wojciecha (później odbudowano ją poniżej cmentarza).

Po roku od powstania kościoła ustanowiono parafię, wydzieloną z parafii Tropie. Erygował ją biskup M. Oborski.

ARCHITEKTURA. Kościół jest drewniany, konstrukcji zrębowej, szalowany, kryty blachą. Jednonawowy z węższym prezbiterium, zamkniętym trójbocznie, po bokach którego dwie przybudówki zakrystyjne. Przy nawie kruchty dostawione od wschodu i północy. Dachy dwuspadowe z wieżyczką na sygnaturkę nad nawą, baniastą z latarnią. Wnętrze nakryte pozornym sklepieniem kolebkowym, z płaskimi odcinkami stropowymi w nawie, wspartymi na czterech słupach. Na ścianie nad chórem muzycznym zachowane fragmenty polichromii późnorenesansowej z 1688 r.

WYPOSAŻENIE WNĘTRZA. W prezbiterium tuż po powstaniu kościoła ustawiono duży krzyż wraz z towarzyszącymi Jezusowi postaciami stojącej Maryi, Jana i klęczącej Marii Magdaleny. Aby przejść dookoła krzyża, trzeba przejść przez dwie bramki; na tej po prawej znajduje się postać św. Michała Archanioła walczącego z szatanem, a na tej po lewej - postać anioła Stróża, prowadzącego dziecko.

W nawie głównej znajdują się dwa dawne ołtarze. Po prawej - ołtarz Matki Boskiej Bolesnej, bolejącej po zagubieniu Jezusa. Ludzie cierpiący lubią w tym miejscu przynosić do Maryi swoje bóle i prosić Matkę Jezusa o wstawiennictwo. Pierwsze świadectwo Jej cudownej interwencji dał szlachcic Stanisław Krzesz z Męciny. Na ścianie kościoła, bardziej na prawo, widzimy jego podobiznę; wpatrzony w obraz Matki Bożej dziękuje za cudowne wyzdrowienie w 1691 r. Jako wotum dziękczynne wybudował kościół w Chomranicach, poświęcony imieniu Maryi.

Obok konfesjonału stoi kamienna chrzcielnica, także nieomal pamiętająca czasy powstania kościoła i parafii. Nad konfesjonałem zaś obraz św. Jana Nepomucena, tego, który miał ponieść śmierć męczeńska w obronie tajemnicy spowiedzi; został zrzucony z mostu do Wełtawy w czeskiej Pradze.

Natomiast w ołtarzu po lewej ręce znajduje się obraz św. Wojciecha, patrona Rożnowa jeszcze z czasów sprzed budowy kościoła. W jednej ręce trzyma palmę, znak zwycięzcy w męczeństwie. W drugiej ręce - pastorał biskupi i włócznię, którą go przebito.

W zabytkowym konfesjonale, który także nieomal pamięta początek kościoła i parafii, widzimy napis po łacinie: "Omnia videt Deus", czyli 'Bóg widzi wszystko'.

Bardziej na lewo, na ścianie, zauważamy zabytkowy obraz św. Antoniego z lilią. Ludzie widzą w nim patrona od rzeczy zgubionych. Ale on chyba wolałby, aby naśladowano jego miłosierdzie wobec ubogich. Dlatego w kościołach znajdujemy skarbonki św. Antoniego, przeznaczone na pomoc dla ubogich.

Dzwonnica wolnostojąca, zbudowana około połowy XIX w., w formie trzech filarów nakrytych dachem gontowym, między którymi zawieszone dzwony. Najstarszy z nich odlany został w 1661 r. przez Macieja Urlicha w Preszowie.

[edytuj] Turystyka

Jest to miejscowość atrakcyjna turystycznie, z wieloma zabytkami architektury. Znajduje się tutaj kąpielisko oraz przystań jachtowa. Rożnów stanowi dobrą bazę turystyczną z dużą liczbą miejsc noclegowych. Skałki rożnowskie umożliwiają uprawianie wspinaczki.

[edytuj] Gospodarka

Zlokalizowana jest tutaj zapora wodna, która jest częścią Elektrowni Rożnów, wybudowanej w latach 1938 - 1941.

[edytuj] Sport

We wsi od 2003 roku działa Gminny KS "Zawisza" Rożnów, występujący w nowosądeckiej klasie B (grupa I).

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Rożnów, Jezioro Rożnowskie
• Mapy: Autopilot • Google Maps • Szukacz • Targeo • Zumi

• Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi

Przypisy

Hall: obniżenie wieku szkolnego pomoże... rodzicom

Minister edukacji narodowej Katarzyna Hall uważa, że obniżenie wieku szkolnego jest korzystne dla rodziców.

Stasiak: Zróbmy sobie sami gazoport

Szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego uważa, dla zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego Polski niezbędna jest budowa gazoportu. Władysław Stasiak, który był gościem Sygnałów Dnia jest zdania, że Sejm powinien przyjąć specjalną ustawę, która pozwoli na przyspieszenie budowy terminala.

Jak były komisarz Warszawy zarobił 6 milionów złotych

PRZEGLĄD PRASY. W ciągu trzech lat z drugorzędnej funkcji sekretarza Warszawy został prezesem Ciechu i milionerem - "Dziennik" opisuje karierę byłego komisarza stolicy za rządów PiS Mirosława Kochalskiego.

"Nasz Dziennik": Miasto może zbankrutować

Upadek zakładów i gwałtowny wzrost bezrobocia w Stalowej Woli i okolicach - takie skutki w ocenie "Naszego Dziennika" przyniesie drastyczna podwyżka cen prądu dla zakładów przemysłowych działających w tamtejszej Specjalnej Strefie Ekonomicznej.

Będą namawiać emigrantów do powrotu

Władze Szczecina jadą dziś z misją specjalną do Wielkiej Brytanii. Przez weekend będą namawiać emigrantów z Polski, by osiedlili się na Pomorzu. Na podobną akcję zdecydowało się w sumie 12 polskich miast - pisze "Metro".

Prezydent wbija klin między Tuska i Pawlaka

Problemy w koalicji. PO przekłada głosowanie nad prezydenckim wetem do ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, bo PSL bierze stronę Lecha Kaczyńskiego

Mniejszy klub PiS

Poseł Andrzej Walkowiak opuścił klub PiS i przeszedł do założonego przez b. posłów PiS koła Polska XXI.

Sześciolatki do szkoły? Stop!

Sześciolatki pójdą obowiązkowo do szkół dopiero w 2012 r. A miały już w 2009 r. MEN się upiera, że to lifting reformy

Wywozili dopalacze

Z centralnego magazynu firmy zaopatrującej sklepy z tzw. dopalaczami próbowano wczoraj wywieźć cały towar. Interweniowała policja.

BBN krytykuje zmiany w armii

Mam nadzieję, że prezydent zaakceptuje mój projekt reformy dowodzenia siłami zbrojnym - mówił wczoraj minister obrony Bogdan Klich. - Ten projekt to głupota - odpowiada Witold Waszczykowski z prezydenckiego BBN.