Rodzimowierstwo słowiańskie

Z Wikipedii

Rodzimowierstwo słowiańskie - system wierzeń etnicznych odwołujących się do tradycji przedchrześcijańskich, głównie wspólnoty słowiańskiej (czasem bowiem z elementami opartymi na rodowodzie celtyckim, germańskim, pruskim - dawnych plemion zamieszkujących obecne tereny Polski, dla których wspólnym mianownikiem była świętość natury). Zespół poglądów opartych na mitologii słowiańskiej i wierzeniach lokalnej społeczności.

Spis treści 1 Historia rodzimowierstwa w Polsce 2 Główne założenia wyznaniowe 3 Rytuały 4 Zobacz też 5 Linki zewnętrzne

[edytuj] Historia rodzimowierstwa w Polsce

Rodzimowierswo Słowiańskie opiera się głownie na religii funkcjonującej wśród Słowian przed chrystianizacją, choć pewne odłamy R. czerpią także inspiracje zarówno z póznijszych elementach wierzeń trwających w folklorze ludowym w opozycji do oficjalnego chrześcijaństwa, jak również z wcześniejszego dorobku pozostałych, dawnych kultur etnicznych, tworzących korzenie tradycji słowiańskiej na długo przed pojawieniem się tegoż chrześcijaństwa. Za prekursora rodzimowierstwa w Polsce po okresie wieków średnich całkowicie zdominowanym przez chrześcijaństwo (a także prekursora etnografii, archeologii, szeroko zakrojonych badań nad etnosem słowiańskim) uznać można Zoriana Chodakowskiego. W pracy "O Sławiańszczyźnie przed chrześcijaństwem" z 1818 r. zarysował propozycje odrodzenia duchowego narodu poprzez oparcie się na kulturze ludowej i odnalezienie w niej elementów z czasów przedchrześcijańskich. Myśl Chodakowskiego wpłynęła na przedstawicieli romantyzmu, w znacznej mierze kształtując ich podejście do ludowości. Autorzy tacy, jak Mickiewicz czy Słowacki, w swoich dziełach czerpali z tradycji ludowej i nawiązywali do zwyczajów i mitologii słowiańskiej. Od tego momentu coraz częściej powracać zaczęły do świadomości Polaków pojęcia wywodzące się z tzw. kultury pogańskiej. Drugim ważnym momentem dla Rodzimowierstwa był okres międzywojenny, kiedy to powstały i prężnie działały organizacje o charakterze rodzimowierczym: Zadruga, Lechickie Koło Czcicieli Światowida oraz środowisko skupione wokół pisma Demiurg. Po II wojnie światowej rodzimowierstwo zaczęło rozwijać się jeszcze dynamiczniej, gdyż represje na tle wyznaniowym władz PRL skupiły się głównie na Kościele katolickim. Upadek PRL i powstanie III Rzeczypospolitej oraz związane z tym poszerzenie swobód obywatelskich spowodowało dalszy rozwój rodzimowierstwa - powstało szereg nowych organizacji, stowarzyszeń i grup wyznaniowych, np. Rodzimy Kościół Polski, Polski Kościół Słowiański, Stowarzyszenie na rzecz Tradycji i Kultury "Niklot", Rodzima Wiara (zarejestrowane jako Zrzeszenie Rodzimej Wiary) i.in.

Mimo całkowitej w średniowieczu dominacji chrześcijaństwa na poziomie państwowym i politycznym, dawne wierzenia pogańskie były zawsze obecne na szczeblu społecznym i ludowym. Wprowadzone nowe zwyczaje przemieszały się tradycjami i przetrwały w takiej formie do dziś (głównie na wsiach). Nowoczesne metody naukowe i odkrycia umożliwiają jeszcze dokładniejsze próby rekonstrukcji szczegółów dawnej wiary. Pewne schematy myślenia są w ludowości wciąż jeszcze dobrze identyfikowalne. Skarbnica ludowości jest dla współczesnych rodzimowierców bardzo ważnym źródłem wiedzy o dawnych wierzeniach.

[edytuj] Główne założenia wyznaniowe

Rodzimowierstwo zazwyczaj klasyfikuje się jako politeizm, panteizm (czasem panenteizm) lub henoteizm. W rzeczywistości rodzimowierstwo słowiańskie czerpie w różnych proporcjach ze wszystkich wyżej wymienionych systemów.

Rodzimowiercy słowiańscy wierzą, że:

• Istnieje Metawszechświat - nieskończony, nieograniczony i wieczny, zawierający w sobie wszystko co znane i nieznane człowiekowi, w tym wszystkie możliwe, potencjalne wszechświaty; zbiór wszelkich możliwych wszechświatów. Jest jedynym, samowystarczalnym i samoistnym bytem absolutnym. Nic nie istnieje poza Metawszechświatem i nic nie może wyjść poza jego obszar.
• W przypadkach utożsamiających Metawszechświat z Bogiem Najwyższym jest on zazwyczaj Bogiem bezosobowym lub nie podlegającym w pełni ludzkiemu poznaniu, reprezentowanym przez szereg Bóstw stanowiących poszczególne aspekty natury lub poprzez te aspekty natury przejawiający swe istnienie, np.: Perun - Bóg burzy, wojny, Rod - Bóg losu, Mokosz - Bogini ziemi, itd.
• Głównym czynnikiem sprawczym jest determinizm zdarzeń oraz boska siła stwórcza sterująca procesami przypadkowości (demiurg). Człowiek jako część Boga Najwyższego-Metawszechświata ma realny wpływ na pewną część rzeczywistości, otaczającego go świata. Może poprzez prace zmieniać siebie i swoje otoczenie oraz do pewnego stopnia wyjednywać u Bogów zmianę kształtów ścieżek zdarzeń, jednak musi szanować prawa natury.
• Każdy może wyznawać Boga / Bogów / Boginie, najbliższych swojemu pojmowaniu i rozumieniu, lub którym w danej chwili powierza swój los. Rodzimowiercy słowiańscy nie zastrzegają też sobie prawa, do posiadania monopolu na prawdę. Uznają pluralizm religijny.
• Nie istnieje grzech, szczególnie w rozumieniu chrześcijańskim (a co za tym idzie jego potencjalne odpuszczenie w tym sensie, nie jest możliwe ani też do czegokolwiek potrzebne), a co najwyżej czyny moralnie naganne (w rodzimowierstwe istotny jest stosunek czynów prawych do niegodnych), przy czym podstawowa zasada "czyń co chcesz, bylebyś przy tym nie krzywdził innych" wyklucza grzech jako możliwość szkodzenia samemu sobie. W szczególności wina nie może też być odziedziczona po przodkach (choć po rodzicach dziedziczyć można np. dolę), przez co w R. nie występuje konieczność dążenia do osiągnięcia zbawienia, powszechnego np. w większości monoteistycznych systemów wyznaniowych. Wynika to z odmiennego w rodzimowierstwie słowiańskim podejścia do norm religijnych i wartości określanych jako tzw. nakazy Boskie. Czyn, który nie mieści się w ramach dopuszczalnych norm moralnych, podlega ogólnemu potępieniu i może wpływać negatywnie na ścieżkę losu. Czyn, czy postawa zgodna z normami, podlega ocenie społecznej i stanowi element chwały i pamięci przyszłych pokoleń. Za swoje czyny każdy odpowiada przed Bogami, sumieniem i prawem stanowionym.
• Śmierć jest kresem istnienia w dotychczasowej postaci (ciała ale nie pamięci o nim - póki pamiętamy, póty żyjemy), jest progiem za którym zaczyna się nieznane, za który wiedza ludzka sięga w bardzo ograniczonym zakresie. Ostatecznym celem wędrówki wel zmarłych jest zazwyczaj święta kraina wiecznej pamięci o nich: Nawia.
• Dobro i zło traktuje się jako abstrakty dwóch przeciwstawnych zespołów zachowań, przy czym ich wzajemny stosunek i charakter są zależne od warunków w jakich występują. Nie ma niczego, co jest z definicji złe lub dobre (pojęcia subiektywne). Dobro i zło wzajemnie się przenikają, dążąc do równowagi; stanowią dwie strony tego samego medalu. Głównym wyznacznikiem charakteru zachowań jest ich bezpośredni wpływ na odczucia człowieka, w skali jednostki zwanego szczęściem, w skali społeczeństwa eudajmonią. Dobro jest kierunkiem wyznaczającym wszelkie działania rodzimowiercy słowiańskiego, przy czym dobro jednostki nie zawsze jest dobrem społecznym i odwrotnie.
• Wszystko jest dozwolone, pod warunkiem, że nie szkodzi się innym (z zastrzeżeniem nadrzędności wspólnoty społecznej).
• Rodzimowierca dąży do zaspokojenia własnej i ogólnej potrzeby szczęścia, które jest dla człowieka jedynym prawdziwym motorem rozwoju i celem życia. Szczęście rozumiane jako element dobra, przetrwania i rozwoju osiągane jest w procesie zrównoważonego rozwoju zgodnego z naturą i jej prawami, z uwzględnieniem nadrzędności szczęścia ogólnego - eudajmonii.
• Przeszłość jest tak samo ważna jak teraźniejszość i przyszłość. Rodzimowierca szanuje tradycję i kulturę każdej wspólnoty.

Przedstawiane wyżej założenia stanowią syntezę najczęściej występujących w rodzimowierstwie słowiańskim wartości (co nie znaczy, że w poszczególnych grupach rodzimowierczych nie dochodzi do pewnych rozbieżności w stosunku do tychże założeń).

[edytuj] Rytuały

W rodzimej wierze rytuałami są przede wszystkim obchody świąt cyklu przemian w przyrodzie, związane z charakterystycznymi dla Europy porami roku. Poczynając od wiosny, a kończąc na zimie zataczany jest przez naturę krąg cyklu życia, śmierci oraz narodzin. W kluczowych momentach tego cyklu rodzimowiercy obchodzą cztery najważniejsze słowiańskie święta:

• 21 marca - Jare Święto - Jare Gody, początek wiosny. Święto ku czci odradzającego się życia. Zobacz też: Marzanna
• 23 - 24 czerwca - Kupała. Święto Kresu (krzesania ognia) - Święto ognia, wody, życia i miłości. Początek lata.
• 21 września - Dożynki - Święto Plonów (dożynki). Początek jesieni.
• 23-24 grudnia - Święto Godowe - Godowe Święto, Szczodre Gody - przesilenie zimowe, śmierć Starego Słońca, narodziny (odrodzenie) nowego, młodego.

Oprócz wymienionych świąt głównych obchodzone są również inne święta poboczne, związane z tradycjami regionalnymi oraz kultem zmarłych, np. obchodzone kilka razy w roku (szczególnie w okresie kwietniowym oraz koło 2 listopada) "Dziady" (święta ku czci zmarłych Przodków). W innych krajach słowiańskich współcześnie stosunkowo popularne są też świeta poświęcone poszczególnym bogom, jak Dzień Welesa (Czechy, Rosja), Święto Peruna (21 lipca, Słowacja, Rosja) czy Mokoszy (Rosja, Słowacja, Czechy), a także takie święta jak: Kraczun (Rosja, Słowacja), Koljada-Kolęda (Rosja), Kamajeżyca (w różnych wersjach nazwy).

Do najważniejszych elementów rytuału zalicza się:

• Obecność prowadzącego (lub prowadzących) obrzęd - tzw. żerców (wołchwów), czasem również ich pomocników.
• Ogień obrzędowy (rozpalany i witany rytualnie), o znaczeniu sakralnym.
• Rytuały oczyszczania wodą.
• Ofiary (tzw. obiaty) dla bogów, przodków, demonów, żywiołów (np. w postaci chleba, miodu, kaszy); również treby (ofiary obowiązkowe).
• Muzyka, rytm, śpiew - pieśni obrzędowe śpiewane przez żerców i uczestników.
• Wróżby, przepowiednie, odczytywanie znaków.
• Szczególnie podkreślanie jedności z naturą, związków ludzi i przyrody.
• Składanie prośb o pomyślność, ochronę. Podziękowania za doznane korzyści.
• Stymulowanie cyklów natury i wegetacyjnych - witanie, żegnanie, przyzywanie lub wyganianie pór roku (lub ich odpowiedników - np. odpowiednich bóstw), nowego (młodego) Słońca, rytuały pobudzania płodności Ziemi.
• Oddawanie czci przodkom, przyzywanie ich, witanie, odprawianie.
• Poczucie więzi - taneczny korowód, wspólna biesiada, utworzenie kręgu przez uczestników (dodatkowo o znaczeniu symbolicznego rozdziału obrzędowej strefy sacrum - kręgu uczestników i jego wnętrza - od reszty świata).
• Symboliczne powracanie do czasu mitycznego, odgrywanie i przypominanie mitów. Wykonywanie uświęconych czynności zwyczajowych.
• Czynności wykonywane przez wszystkich uczestników obrzędu - wspólne dzielenie się chlebem, miodem, wznoszenie tzw. zdrawic (rytualnych toastów), libacja, dzielenie się plonem (współcześnie również w znaczeniu symbolicznym), inwokacje.
• Obrzędowa uczta (biesiada, "igryszcza") po głównej części rytuału - zabawa, spożywanie pokarmów i napojów (głównie alkoholowych - miodu, piwa) na chwałę bogom, symboliczna uczta z przyzwanymi przodkami.

[edytuj] Zobacz też

• mitologia Słowian
• rodzimowierstwo
• Rodzima Ukraińska Wiara Narodowa

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Rodzimowierca
• Rodzimowierczy Biuletyn Informacyjny
• Rodzimy Kościół Polski (opracowanie poszerzone)
• ZZW Słowiańska Wiara
• SŁOWIANIE.republika.pl

Górnik zginął w "Wujku"

47-letni górnik - kombajnista zginął w katowickiej kopalni "Wujek" - podała w środę rzeczniczka Wyższego Urzędu Górniczego Edyta Tomaszewska.

Strażnicy miejscy łamali prawo, by zasłużyć na premie?

Prokuratura ustala, czy w czasie, gdy Lech Kaczyński był prezydentem Warszawy, nie dochodziło do nieprawidłowości w pracy straży miejskiej - informuje dziennik "Polska". Strażnicy mieli bowiem dokonywać czynności, na które prawo pozwala jedynie policji. Według "Polski" wszystko po to, żeby zasłużyć na premie według nowego systemu punktowego.

Komorowski: Moje żarty nie są najwyższej jakości, ale odwoływać?

- To dopiero jest śmieszne - jeżeli za żarty chce się odwołać Marszałka Sejmu. Nawet jeśli niekoniecznie były najwyższej jakości (...) i to w chwili, gdy Sejm będzie głosował nad budżetem - tak w radiowej Jedynce Bronisław Komorowski skomentował wniosek PiS o odwołanie go z funkcji Marszałka Sejmu. Chodzi o słowa wypowiedziane zaraz po incydencie prezydenta w Gruzji. Komorowski stwierdził wtedy "jaka wizyta, taki zamach".

Czy minogi mogą dostać zawału?

Z powodu minogów zagrzebanych w dnie Wisły pod Kwidzynem wstrzymano budowę najważniejszego mostu na Pomorzu. - Czy z ich powodu mamy poświęcić interesy mieszkańców Powiśla? - pyta eurodeputowany Janusz Lewandowski. Ekolodzy odpowiadają: - Trzeba było nie zmieniać projektu na szkodliwy dla środowiska.

„Orliki” Tuska w telewizji Urbańskiego. Do przerwy 0:1

Znany dziennikarz chce robić w publicznej telewizji teleturniej o „orlikach”, ale TVP go zbywa.

Polska nie zrezygnuje z bomb kasetowych

Nasz rząd nie podpisze międzynarodowej konwencji zakazującej produkcji, handlu i stosowania bomb kasetowych. Dziś w Oslo zrobi to ponad sto krajów. Nowa konwencja już została uznana za najważniejszy traktat humanitarny i rozbrojeniowy całej dekady.

Nowogrodzka 84/86 jednak do prokuratury

Jarosław Kaczyński ocenę półmetka rządów prezydent Warszawy Hanny Gronkiewicz-Waltz zorganizował w centrali PiS przy Nowogrodzkiej. Tym adresem interesuje się prokuratura

Koniec armii poborowych

Zaczęło się ostatnie przymusowe wcielenie do polskiej armii. Potem kontakt z wojskiem skończy się na wizycie w WKU. A może nawet przez internet.

Bunt proboszczów

Proboszcz jak poseł na kadencję? Proboszczowie torpedują pomysł biskupów

Prokuratura ustala przyczyny śmierci rockmana

Krakowska prokuratura wszczęła śledztwo w sprawie śmierci gitarzysty zespołu Acid Drinkers Aleksandra Mendyka. Muzyka znaleziono martwego w niedzielę rano w jednym z krakowskich hoteli. 29-letni muzyk spędzał w hotelu noc po koncercie. Wstępne policyjnej oględziny zwłok wykluczyły obrażenia zewnętrzne.