Halit
Z Wikipedii
| Charakterystyka minerału | |||
| Halit | |||
|
|
|||
| Właściwości chemiczne i fizyczne | |||
| Skład chemiczny | NaCl | ||
| Twardość w skali Mohsa | 2,0 | ||
| Przełam | muszlowy | ||
| Łupliwość | doskonała wg (100) | ||
| Pokrój kryształu | izomorficzne (w formie sześcianu), naskorupienia, skupienia włókniste, naciekowe, wykwity | ||
| Układ krystalograficzny | regularny | ||
| Topliwość | 804 oC | ||
| Właściwości mechaniczne | kruchy, diatermiczny, łatwo rozpuszczalny w wodzie (35,7 g NaCl/100 ml H2O) | ||
| Gęstość minerału | 2,1 - 2,2 g/cm3 | ||
| Własności optyczne | |||
| Barwa | bezbarwny, białawy lub zabarwiony na niebiesko, różowo, pomarańczowo, żółto lub czerwonawo | ||
| Rysa | biała | ||
| Połysk | szklisty, tłusty | ||
| Współczynnik załamania | 1,5443 | ||
| Szczególne własności | optycznie izotropowy | ||
Halit jest minerałem z gromady halogenków. Nazwa pochodzi od greckich słów halos -sól, słony, oraz lithos - kamień. Minerał znany i używany od czasów starożytnych.
Halityt (potocznie sól kamienna) to monomineralna skała złożona z halitu.
Spis treści |
[edytuj] Charakterystyka
[edytuj] Właściwości
Przeważającą postacią kryształów jest sześcian. Struktura kryształu charakteryzuje się regularnym ułożeniem jonów Cl- i z wypełnieniem wolnych przestrzeni przez Na+. W wyższej temperaturze minerał staje się plastyczny. Również przy wzroście ciśnienia zmieniają się jego właściwości fizyczne i wówczas jest zdolny do "płynięcia" - halokineza. Płytki wyłupane z kryształów przy około 200 oC stają się giętkie i podatne na trwałe deformacje. Jest minerałem bardzo higroskopijnym, głównie na skutek małych domieszek chlorków Mg i K.
Teoretycznie zawiera 39,34% Na i 60,66% Cl.
W skupieniach halitu pospolicie obecne bywają domieszki ziarn piasku kwarcowego, substancji bitumicznych, a przede wszytkim innych chlorków i siarczanów charakterystycznych dla cyklotemów ewaproacyjnych, np: kizeryt, polihalit, karnalit, sylwin, gips, anhydryt, czasami siarka rodzima (Kłodawa).
Zabarwienie
- sól wielicka ma szarą barwę spowodowana domieszkami ilastymi,
- sól pomarańczowa zawdzięcza swoją barwę wrostkom hematytu,
- niebieskie zabarwienie spowodowane jest prawdopodobnie defektami w sieci krystalicznej, oraz skutek silnej absorbcji promieniowania,
- zielone zabarwienie powodują wrostki minerałów miedziowych, np: atacamit
[edytuj] Geneza
Jest produktem krystalizacji wód morskich lub słonych jezior. Tworzy wykwity na pustyniach. Jest obecny również wśród ekshalacji wulkanicznych. Powstają przeważnie w rejonach Ziemi charakteryzujących się ciepłym klimatem.
[edytuj] Galeria
[edytuj] Występowanie
Sól z wody morskiej lub z wód jezior słonych pozyskuje się we: Włoszech, Francji, Portugalii, Hiszpanii, Indiach, Chinach, Rosji, Azerbejdżanie, Kazachstanie, Uzbekistanie, Arabii Saudyjskiej, Algierii, Tunezji, USA, Chorwacji.
W Polsce największe złoża soli kamiennej są wieku cechsztyńskiego, znajdują się na Kujawach (kopalnie w Inowrocławiu - wydobycie ok. 2,5 mln t rocznie i Ciechocinku, gdzie sól pozyskiwana jest metodą wypłukiwania solanki), a także we wschodniej Wielkopolsce w Kłodawie - obecnie najważniejsze złoże eksploatowane metodą podziemną, wydobycie ok. 700 tys. t rocznie, oraz na Dolnym Śląsku w Sieroszowicach - wydobycie ok. 220 tys. t rocznie.
Złoża w Małopolsce - mioceńskie, obecnie nieeksploatowane:
- w Wieliczce - wydobycie zakończono w 1996 r., a produkcja w wysokości ok. 20 tys. t soli rocznie odbywa się poprzez utylizację wód zasolonych wpływających do kopalni. Kopalnia jest przede wszystkim obiektem turystyczno-uzdrowiskowym, odwiedzanym przez ponad 1 mln turystów rocznie
- w Bochni - w likwidacji od 1990 r., od 1995 r. prowadzona jest działalność turystyczno-uzdrowiskowa
- w Baryczy - zakończono wydobycie w 1998 r.
Mniejsze, nieeksploatowane złoża, znajdują się także pomiędzy Żorami i Rybnikiem oraz nad Zatoką Pucką, pomiędzy Łebą a Puckiem.
Produkcja soli w Polsce wynosi obecnie ok. 4,5 mln t rocznie.
| Wybrani producenci soli kamiennej w 1998 roku [1] |
Produkcja w tysiącach ton |
|---|---|
| Europa | 55 470 |
| Niemcy | 15 700 |
| Francja | 7 386 |
| Holandia | 5 500 |
| Polska | 3 284 |
| Rosja | 2000 |
| Afryka (z Półwyspem Arabskim) | 3 963 |
| Egipt | 1380 |
| Ameryka Północna i Środkowa | 64 555 |
| USA | 41 230 |
| Kanda | 13 320 |
| Meksyk | 8 412 |
| Ameryka Południowa | 15 453 |
| Brazylia | 6 837 |
| Chile | 6 207 |
| Azja | 53 837 |
| Chiny | 30 830 |
| Indie | 11 964 |
| Australia | 8 879 |
| Świat | 204 257 |
[edytuj] Zastosowanie
- Sól kamienna jest jednym z ważniejszych surowców w przemyśle chemicznym oraz spożywczym.
- Kryształy są używane do budowy aparatury pomiarowej np. spoktrofotometrów absorbcyjnych w podczerwieni
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Przypisy
- ↑ Wielka Encyklopedia PWN, tom 25, str. 396, ISBN 830114193
| Marcinkiewicz na Platformie do Strasburga |
Były premier Kazimierz Marcinkiewicz na pierwszym miejscu warszawskiej listy PO do Parlamentu Europejskiego. Taki wariant rozważają liderzy partii - dowiedziała się „Gazeta” |
| Dalajlama w Polsce |
Dziś początek wizyty XIV Dalajlamy, duchowego i politycznego przywódcy Tybetańczyków, laureata Pokojowej Nagrody Nobla i jednego z największych żyjących autorytetów moralnych. |
| Człowiek, mnich, dalajlama |
Dla Zachodu XIV Dalajlama Tenzjin Gjaco jest laureatem Pokojowej Nagrody Nobla, współczesnym Gandhim, moralnym autorytetem konsekwentnie głoszącym ideę miłości, szacunku i odpowiedzialności za wszystkie żywe istoty i za całą Ziemię. |
| "Żeby móc tak mówić, trzeba być nieskazitelnym bohaterem" |
- Żeby używać takich słów, trzeba mieć autorytet, który mają postacie pomnikowe. Trzeba być nieskazitelnym bohaterem - tak Radosław Sikorski skomentował wypowiedź prezesa PiS. Jarosław Kaczyński stwierdził dziś, że "13-letnie dziewczynki wytrzymywały tortury gestapo, a Niesiołowski sypał". |
| Lech Wałęsa o UE: Ja, rewolucjonista trochę tu porozrabiam |
W Brukseli odbyło się dziś pierwsze spotkanie grupy refleksji w sprawie przyszłości Unii Europejskiej. Uczestniczący w nim Lech Wałęsa zapowiedział, że jako "stary rewolucjonista" będzie zadawał prowokacyjne pytania i "jeśli go nie wyrzucą, to trochę porozrabia". |
| Dalajlama: Uczę się polskiej determinacji i siły woli |
Określenie "Polska" towarzyszy mi od dzieciństwa; kiedy tylko tu jestem uczę się polskiej determinacji i siły woli - mówił w wywiadzie dla radiowej "Jedynki" Dalajlama XIV. Jutro duchowy przywódca Tybetańczyków przyjeżdża do Polski. |
| Bondaryk: Otrzymałem od PTC ok. 450 tys. zł |
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Krzysztof Bondaryk wydał w czwartek oświadczenie. Poinformował w nim, że wysokość uzyskanych przez niego świadczeń od spółki PTC z tytułu zakazu konkurencji, nagrody rocznej i ekwiwalentu za urlop wyniosła ok. 450 tys. zł. |
| Klich: Jutro decyzja w sprawie unikających poboru |
- Jutro będzie wydana odpowiednia decyzja, która rozwiąże ten problem - odpowiedział minister obrony Bogdan Klich na pytanie co, w związku z zakończeniem poboru do wojska stanie się z osobami unikającymi służby wojskowej. |
| Radni PO chcą zmienić nazwę pl. Defilad |
Skansen PRL-u w centrum Warszawy ma szansę zmienić nazwę na bardziej romantyczną. Radni Platformy Obywatelskiej chcą przemianować pl. Defilad na pl. Fryderyka Chopina. Klub PiS jest tym pomysłem zachwycony. |
| Zuchwały napad na bank |
Dwóch mężczyzn w kominiarkach w środku dnia sterroryzowało kasjerkę banku i uciekło z pieniędzmi. |

