Sanok
Z Wikipedii
Współrzędne: 49°33' N 22°13' E![]()
| Sanok | |||
|
|||
| Województwo | podkarpackie | ||
| Powiat | sanocki | ||
| Gmina - rodzaj |
Sanok miejska |
||
| Prawa miejskie | 1339 | ||
| Burmistrz | Wojciech Blecharczyk | ||
| Powierzchnia | 38,15 km² | ||
| Położenie | 49° 33' N 22° 13' E |
||
| Ludność (2008) • liczba ludności • gęstość • aglomeracja |
42 tys. 1032,3 os./km² 100 tys. |
||
| Strefa numeracyjna (do 2005) |
13 | ||
| Kod pocztowy | 38-500 | ||
| Tablice rejestracyjne | RSA | ||
| Położenie na mapie Polski |
|||
| TERC10 (TERYT) |
3182517011 | ||
| Miasta partnerskie | |||
|
Urząd miejski3
ul. Rynek 1 38-500 Sanoktel. 13 465-28-11; faks 13 463-08-90 (e-mail) |
|||
| Strona internetowa miasta | |||
Sanok – (węg. Sánók, niem. Saanig, ukr. Сянік, łac. Sanocum, jidysz Sonik, heb. סנוק lub סאנוק), miasto powiatowe w województwie podkarpackim. Położone w dolinie Sanu, na terenie Kotliny Sanockiej, u podnóża Gór Słonnych i Pogórza Bukowskiego w Euroregionie Karpackim. Miasto liczy ok. 42 tys. mieszkańców i ma powierzchnię 38,15 km² (2005).
[edytuj] Pochodzenie nazwy
Na tle ruskiego i neutralnego nazewnictwa Sanok jako miano recypientu Sanu, ze względu na swoją strukturę morfologiczną, tj. sufiksalne -ok- podobnie jak Wisłoka, Wisłok nazwy odnoszące się do dopływów Wisły - wyznaczają kierunek hydronimów, ciążących ku terenom zachodniosłowiańskich nadwiślańskich Wiślan[1]. W uzasadnieniu tezy o zachodniosłowiańskim charakterze regionu sanocko-przemyskiego możliwa jest również wykorzystanie i to przede wszystkim miana osi tego regionu - rzeki San, której nazwa w wersji ruskiej Sjan stanowi według Mikołaja Rudnickiego pożyczkę zachodniosłowiańską z przegłoszonym ě wobec prasłowiańskiego Sěnъ[2].
[edytuj] Historia miasta
Okolice Sanoka zostały zasiedlone już od czasów starożytnych – wykopaliska archeologiczne potwierdzają ślady kultury przeworskiej z II wieku n.e oraz poprzedzającą ją kulturę lateńską, której przedstawicielami na tym terenie byli Celtowie. Sanok został założony około X/XI wieku. Najstarsza wzmianka o grodzie w Sanoku pochodzi z roku 1150 i została spisana w ruskim Latopisie Hipackim. W 1340 r. prawem spadkobierstwa posiadł te ziemie Kazimierz III Wielki i włączył do swego Królestwa. Po tym okresie przez następne kilkadziesiąt lat Sanok znajdował się pod opieką Korony węgierskiej oraz urzędujących tu starostów węgierskich.
W 20 stycznia 1339 książę Małej Rusi Jerzy II z rodu Piastów nadał Sanokowi przywilej lokacyjny [3] na prawie magdeburskim. Organizację kościoła łacińskiego na ziemi przemyskiej i sanockiej, podporządkowanego poprzednio bezpośrednio papieżowi, przeprowadza następnie franciszkanin Eryk z Winsen. 2 maja 1417 w Sanoku odbył się wcześniej w kościele franciszkańskim ślub Jagiełły z jego trzecią żoną Elżbietą Granowską.
Na sanockim zamku, po śmierci Władysława Jagiełły, wiele lat zamieszkiwała jego czwarta żona, królowa Zofia Holszańska, zwana Sońką. W latach 1555-1556 w zamku w Sanoku mieszkała królowa węgierska Izabela. O zasługach królowej Bony dla miasta świadczy włączenie herbu Sforza (wąż połykający Saracena) do herbu miasta. Okres od połowy XIV do połowy XVI wieku uchodzi za najpomyślniejszy w dziejach miasta. Od końca XVI wieku rozpoczął się powolny upadek Sanoka. Wpłynęły na to liczne pożary, z których największy zniszczył miasto niemal doszczętnie – ocalał tylko kościół franciszkanów, 5 domów i górne przedmieście.
W roku 1772 Sanok oraz ziemia sanocka weszły po pierwszym rozbiorze w skład Królestwa Galicji i Lodomerii. Ponieważ miasto było zniszczone a sanocki ratusz spalony, władze administracyjne przeniosły siedzibę powiatu do zamku w Lesku. Od tego też roku miasto należało do cyrkułu leskiego, a następnie sanockiego.
Po reformie administracyjnej w roku 1864 miasto było siedzibą starostwa i powiatu sądowego w kraju Galicja. W roku 1883 miasto liczyło 5181 mieszkańców. W roku 1853 miasto odwiedził cesarz Franciszek Józef I, a w roku 1915 następca tronu i przyszły cesarz austriacki Karol I.
Do roku 1939 najliczniejszą grupą narodowościową była społeczność żydowska licząca ponad 40% populacji tego miasta. Żydzi zajmowali się nie tylko handlem (na 100 kupców, 74 było narodowości żydowskiej), ale również działalnością przemysłową (na 100 przemysłowców różnych branż, 90 to Żydzi). Na 30 kancelarii adwokackich 18 było żydowskich. Na 43 praktykujących lekarzy 22 było również Żydami.
W latach 1938-1944 Sanok był siedzibą apostolskiego administratora Łemkowszczyzny Ołeksandera Małynowśkiego.
Pod Sanokiem walki obronne z nacierającymi wojskami hitlerowskimi toczyła 3 Brygada Górska dowodzona przez płk. Jana Kotowicza wchodząca w skład grupy operacyjnej gen. bryg. Kazimierza Orlika-Łukoskiego. W dniu 9 września 1939 r. z Sanoka przez Lesko do Ustrzyk wycofywali się żołnierze Batalionu Obrony Narodowej Sanok (dowódca batalionu kpt. Tadeusz Kuniewski) i toczyli walki w celu opóźnienia marszu Niemców na wschód.
Od 26 października 1939, dystrykt krakowski, powiat sanocki (Landkreis Sanok), któremu podlegały komisariaty wiejskie w Sanoku, Brzozowie i Baligrodzie Przez Sanok na rzece San ustalona została do czerwca 1941 granica międzypaństwowa niemiecko-sowiecka. Prawobrzeżna strona Sanoka oraz część powiatu sanockiego dostały się w okresie 1939-1941 pod okupację sowiecką.
W okresie II wojny światowej w Sanoku mieściła się Komenda Obwodu AK o kryptonimie OP-23, podzielona na 10 placówek. W Placówce Sanockiej dowodzili Placówki: od II 1943 – IX 1943 Władysław Pruchniak „Sęp”, Ireneusz”, „felek”, IX 1943 – 1944 Paweł Dziuban „Dziedzic”.
Lata powojenne to równocześnie okres odbudowy ze zniszczeń, a następnie rozbudowy zakładów przemysłowych w ramach budowy gospodarki socjalistycznej. Sanoccy potentaci: Sanocka Fabryka Autobusów "Autosan" i Zakłady Przemysłu Gumowego "Stomil" zatrudniający tysiące pracowników wpłynęli w ostatnich dziesięcioleciach na znaczny rozwój miasta. Wokół starej części Sanoka powstały nowe osiedla mieszkaniowe, liczba mieszkańców wzrosła do ponad 22 tys. na początku lat 70. XX w.
Od 1983 Sanok jest siedzibą władyki prawosławnej eparchii przemysko-nowosądeckiej.
Obecnie Sanok liczy 40 tysięcy mieszkańców. Jego teraźniejszość jest wynikiem działalności wielu ludzi, którzy poprzez swoją działalność, pracę, twórczość wpłynęli na rozwój miasta. Nie sposób wymienić wszystkich. Oprócz podanych wcześniej kilku postaci należy wspomnieć również o takich artystach jak: Jan Gniewosz (poł. XIX w.), Józef Sitarz, Leona Getz i Władysław Lisowski (okres międzywojenny) oraz Roman Tarkowski, Anna i Tadeusz Turkowscy, Marian Kruczek, Zdzisław Beksiński, Władysław Szulc, Barbara Bandurka, Halina Halszka Więcek, Jerzy Wojtowicz, Anna Pilszak, a także licznych intelektualistach, reprezentujących różne dziedziny nauki: Julianie Krzyżanowskim, braciach Vetulanich, rodzinie Zaleskich czy Adamie Fastnachcie, najwybitniejszym historyku Ziemi Sanockiej.
[edytuj] Ludzie związani z Sanokiem
[edytuj] Demografia
| Rok | 1883 | 1939 | 2000 |
| Liczba mieszkańców | 5.181 | 15.600 | 41.401 |
Dane z 30 czerwca 20042:
| Opis | Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| jednostka | osób | % | osób | % | osób | % |
| populacja | 39 663 | 100 | 20 722 | 52,2 | 18 941 | 47,8 |
| gęstość zaludnienia (mieszk./km²) |
1039,7 | 543,2 | 496,5 | |||
Według danych z roku 20026, średni dochód na mieszkańca wynosił 1268,26 zł.
[edytuj] Struktura powierzchni
Według danych z roku 20026, Sanok ma obszar 38,15 km².
[edytuj] Budżet miasta
- Budżet miasta na rok 2008: 83.327.503,10 zł
- oświata i wychowanie – ponad 28 mln zł
- pomoc społeczna – ponad 14 mln zł
- transport i łączność w tym remonty dróg – ponad 8 mln zł
Dochody miasta na rok 2008 wyniosą 80.226.642 zł. Deficyt budżetowy miasta to kwota 3.060.861,10 zł. Suma dochodów miasta w przeliczeniu na jednego mieszkańca daje kwotę 1.973 zł (2008). Suma wydatków w przeliczeniu na jednego mieszkańca wyniesie 2.049 zł.
[edytuj] Dzielnice Sanoka
[edytuj] Polityka w Sanoku
[edytuj] Rada miasta
Organem stanowiącym jest Rada Miasta, składająca się z 21 radnych, wybieranych w wyborach powszechnych na 4-letnią kadencję. Na czele rady stoi przewodniczący, a zastępują go dwaj wiceprzewodniczący.
Skład Rady Miejskiej V kadencji (2006-2010):
| Nazwisko, imię | Komitet wyborczy |
|---|---|
| Babiak, Roman | Zjednoczeni Samorządowcy |
| Baszak, Janusz | PO |
| Bluj Maciej | Dla Sanoka |
| Chomiszczak, Tomasz | PO |
| Chrobak, Bogusław | PiS |
| Dańczyszyn, Tomasz | Samorządu Ziemi Sanockiej |
| Karaczkowski, Andrzej | Zjednoczeni Samorządowcy |
| Krynicki, Józef | Zjednoczeni Samorządowcy |
| Lewandowski, Leon | Dla Sanoka |
| Najsarek, Robert | Towarzystwo Rozwoju Ziemi Sanockiej |
| Oberc, Maria | Dla Sanoka |
| Oklejewicz, Jan | Dla Sanoka |
| Pawlik, Jan | Dla Sanoka |
| Pruchnicki, Wojciech –
przewodniczący Komisji Rewizyjnej |
PiS |
| Ryniak, Adam | Samorządu Ziemi Sanockiej |
| Sadowska, Janina –
przewodnicząca Rady Miasta |
Stowarzyszenia "Wiara-Tradycja-Rozwój" |
| Szałankiewicz-Skoczyńska, Maria | Stowarzyszenia "Wiara-Tradycja-Rozwój" |
| Tymoczko, Henryk | PiS |
| Wojewoda, Stanisław | PiS |
| Wróbel, Beata | Samorządu Ziemi Sanockiej |
| Wydrzyński, Wojciech | Towarzystwo Rozwoju Ziemi Sanockiej |
[edytuj] Burmistrzowie miasta
Na czele miasta stoi burmistrz, od 2002 roku wybierany w wyborach powszechnych na 4-letnią kadencję, jest on również organem wykonawczym miasta. Obecnie burmistrzem jest Wojciech Blecharczyk (KKW Wojciecha Blecharczyka - Dla Sanoka, Sojusz Lewicy Demokratycznej).
[edytuj] Komunikacja w Sanoku
- PKS Sanok – Dworzec Główny mieści się przy ul. Lipińskiego w sąsiedztwie dworca PKP
- PKP Sanok – w mieście znajdują sie trzy dworce kolejowe: Sanok Główny przy ul. Dworcowej, Sanok Miasto przy ul. Sienkiewicza i Sanok Dąbrówka przy ul. Okulickiego.
- MKS Sanok – Miejska Komunikacja Samochodowa obsługuje 31 linii miejskich (0, 0bis, 1, 1a, 2, 3, 3a, 4, 5, 5a, 5bis, 6, 7, 7a, 7s, 8, 8a, 9, 10, 10a, 12, 13, 13a, 14, 14a, 15, 17, 17a, 29, 29a, 38)
- TAXI – w Sanoku działa kilka firm taksówkarskich
- w mieście działa też kilkanaście prywatnych przewoźników obsługujących linie międzymiastowe
[edytuj] Miasta partnerskie
| miasto | kraj | liczba ludności |
|---|---|---|
| Cestas | 16 768 | |
| Fürstenwalde | 33 343 | |
| Kamieniec Podolski | 93 300 | |
| Gyöngyös | 33 013 | |
| Humenné | 35 008 | |
| Östersund | 43 130 | |
| Reinheim | 17 720 |
[edytuj] Kościoły i związki wyznaniowe
[edytuj] Katolicyzm
- Kościół Rzymskokatolicki
- Kościół Greckokatolicki
- Kościół Polskokatolicki
- Parafia w Sanoku
[edytuj] Prawosławie
[edytuj] Protestantyzm
- Ewangeliczna Wspólnota Zielonoświątkowa
- Zbór w Sanoku
- Kościół Adwentystów Dnia Siódmego
- Zbór w Sanoku
[edytuj] Inne
- Świadkowie Jehowy
- Zbór w Sanoku
- Synagogi (historyczne)
[edytuj] Cmentarze
- Cmentarz Centralny w Sanoku przy ul. Rymanowskiej
- Cmentarz żydowski w Sanoku przy ul. Kiczury
- Cmentarz Północny przy ul. Lipińskiego
- Cmentarz Południowy przy ul. Konopnickiej
- Cmentarz Żołnierzy II wojny światowej dz. Olchowce
[edytuj] Zabytki [4]i atrakcje turystyczne
Będąc w Sanoku warto zobaczyć:
- Zamek Królewski z XIV wieku
- Muzeum Historyczne w Sanoku z największą w Europie kolekcją ponad 700 ikon z XVI-XX wieku oraz z wystawą twórczości Zdzisława Beksińskiego,
- Muzeum Budownictwa Ludowego (skansen) – największy w Polsce, jeden z największych w Europie,
- Klasztor oo. Franciszkanów z XVII wieku,
- Kościół Farny pw. Przemienienia Pańskiego z XIX wieku z płytą nagrobną starosty sanockiego Sebastiana Lubomirskiego z 1558 roku,
- cerkiew z dzwonnicą z XVIII wieku (znajduję się w niej obraz malowany na desce "Matka Boska z Dzieciątkiem" z XVIII w.),
- Ratusz i Rynek,
- figura wojaka Szwejka na ławeczce,
- pomnik Grzegorza z Sanoka,
- pomnik Tadeusza Kościuszki,
- zabytkowe kamienice na starówce (z XIX w.)
- secesyjną willę rodziny Zaleskich – XIX w.
- dom mansjonarski (obecnie MDK)-z XVII w. fundacji kanonika przemyskiego Franciszka Goźlińskiego),
- Park miejski im. Adama Mickiewicza w Sanoku
[edytuj] Muzea i galerie
- Muzeum Historyczne
Muzeum Historyczne w Sanoku istnieje od 1934 roku. Jego siedzibą jest zamek królewski w Sanoku, oraz Zajazd przy ul. Zamkowej z końca XVIII wieku. Największą i najcenniejszą jej część stanowią obrazy Zdzisława Beksińskiego.
- Muzeum Budownictwa Ludowego
Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku, największych w Polsce skansen zasługuje na szczególną uwagę. Założone zostało w 1958. Wyjątkową atrakcję skansenu stanowi ekspozycja malarstwa cerkiewnego (XVI-XIX w.) oraz architektura sakralna.
- Sanocka Galeria BWA
BWA Galeria Sanocka powstała w maju 2006 roku. Jest galerią miejską, niekomercyjną.
- Galeria PWSZ
W galerii można zobaczyć dzieła studentów PWSZ w Sanoku, którzy kształcą się w Instytucie Edukacji Artystycznej.
[edytuj] Przemysł
Największe zakłady przemysłowe działające w Sanoku:
- SZPG Stomil Sanok S.A. (produkcja wyrobów gumowych)
- Autosan S.A. (produkcja autobusów)
- PGNiG S.A. w Warszawie odział w Sanoku
- Ciarko Sp. z.o.o. (produkcja okapów)
[edytuj] Handel
Centra Handlowe:
- CH Kaufland – ul. Królowej Bony
- CH RCMB – ul. Dworcowa
- CH Panorama – ul. Krakowska
- CH Merkury Market – ul. Krakowska
- CH Alfa – ul. Staszica
- CH Dwójka – ul. Kochanowskiego
Hipermarkety/supermarkety:
- Carrefour – ul. Traugutta
- Biedronka – ul. Krakowska, ul. Przemyska
- Plus – ul. Krakowska
- Centrum – ul. Sadowa, ul. Robotnicza, ul. Jagiellońska, ul. Ogrodowa, ul. Słowackiego
- PSS Społem Sanok – ul. Kościuszki, ul. Lipińskiego, ul. Konarskiego, ul. Jana Pawła II, ul. Poprzeczna, ul. Kochanowskiego, ul. Lipińskiego, ul. II Armi Wojska Polskiego, ul. Sienkiewicza, ul. Piłsudskiego, ul. M. Kluski, ul. Cegielniana
Inne:
- Dom Handlowy – ul. Kościuszki
- Hala targowa – ul. Piłsudskiego
- Targowisko Miejskie – ul. Lipińskiego
[edytuj] Transport
Drogi krajowe i wojewódzkie
- 28 Zator – Wadowice – Nowy Sącz – Gorlice – Biecz – Jasło – Krosno – Sanok – Medyka
- 84 do Zagórza i Leska.
- 886 przez Brzozów do Rzeszowa.
- Droga powiatowa do Bukowska i Mrzygłodu.
[edytuj] Miasto
[edytuj] Struktura miasta
Mosty
- Most Białogórski
- Most Olchowski
- Most zak. prod. STOMIL SANOK S.A.
- Kładka dla pieszych (w planach)
Rzeki i potoki
- San
- Potok Płowiecki
- Sanoczek
- Ulga
Góry
- Aptekarka (364 m n.p.m.)
- Biała Góra
- Szklana Górka
- Orli Kamień
Wiadukty
- z dworca PKP Sanok Główny do dworca PKS Sanok (wiadukt dla pieszych)
Tunele
- podziemne przejście dla pieszych pod ul. Królowej Bony (Obwodnica Północna)
Place
- Pl. Św. Jana
- Pl. Św. Michała
- Pl. Miast Partnerskich
Zaułki
- Zaułek Dobrego Wojaka Szwejka
Schody
- Schody Balowskie
- Schody Serpentyny (108 stopni)
- Schody Franciszkańskie (191 stopni)
- Schody Zamkowe (113 stopni)
Aleje
- Al. Szwajcarii
- Al. Wojska Polskiego
- Al. NMP
- Al. Prugara Ketlinga
Obwodnice
- Obwodnica Północna
- Obwodnica Południowa (w planach)
Ronda
- Zdzisława Beksińskiego
Ulice
- Główne ulice miasta: ul. Krakowska, ul. Staszica, ul. Królowej Bony, ul. Jana Pawła II, ul. Mickiewicza, ul. Piłsudskiego, ul. Kościuszki, ul. Jagiellońska, ul. Przemyska, ul. Lipińskiego
[edytuj] Rozrywka i rekreacja
Tereny rekreacyjne
- sanockie błonie (olbrzymie tereny zielone rozciągające się od Obwodnicy Północnej do rzeki San, na których w pogodne dni można spotkać wiele sanoczan odpoczywających, spacerujących lub opalających się. Na sanockich błoniach w okresie letnim odbywają się imprezy masowe i koncerty. Znajdują się tam też: 2 boiska do piłki nożnej, 2 boiska do koszykówki i 2 stoły do tenisa stołowego.
- Park Miejski im. A.Mickiewicza. Usytuowany na Górze Parkowej, wyrastającej ponad miasto na wysokość 364 m n.p.m. Na szczycie Góry Parkowej usytuowany jest Kopiec im. Adama Mickiewicza. W parku znajduję się też platforma widokowa oraz źródełko im. Fryderyka Chopina.
Kina
- Kino SDK
Teatr
- Sala widowiskowa SDK
Kluby
- Olimp Music Club
- PaniKa
- Kino
- Szklarnia
Inne
- Muszla Koncertowa przy wejściu do Parku Miejskiego im. A.Mickiewicza od ul. Mickiewicza
[edytuj] Lotnisko w Sanoku
W Sanoku znajduje się lotnisko dla śmigłowców SP ZOZ Lotniczego Pogotowia Ratunkowego. Lotnisko SP ZOZ LPR znajduje się na obrzeżach miasta przy ul. Biała Góra w Sanoku. Śmigłowce sanockiego LPR obsługują całe województwo podkarpackie zapewniając szybką pomoc mieszkańcom województwa i turystom odwiedzającym ten region. Baza w Sanoku dysponuje śmigłowcem Mi-2. W przeciągu kilku lat lotnisko ma dostać nowy śmigłowiec, najprawdopodobniej będzie to Eurocopter EC-135, który ma dysponować nowoczesnym sprzętem do ratowania życia.
Najbliższe lotnisko pasażerskie Rzeszów-Jasionka obsługujące połączenia krajowe i zagraniczne oddalone jest o 80km.
[edytuj] Kultura
Sanoccy artyści (współcześni)
- Renata Filipczak – rzeźba
- Justyna Kurkarewicz – rzeźba
- Anna Pilszak – malarstwo
- Janusz Szuber – pisarz, poeta
- Bartłomiej Rychter – pisarz
- Halina Halszka Więcek – pisarka, poetka
- Adam Przybysz – rzeźba,
- Piotr Kolana – malarstwo, grafika
- Władysław Szulc – malarz i fotografik
- Barbara Bandurka – malarstwo
- Włodzimierz Marczak – pisarz
- Jacek Mączka – poeta
- Artur Olechniewicz – malarz, pisarz
- Jan Szelc – poeta
- Ryszard Kulman – poeta
- Janusz Gołda – pisarz
Domy kultury
- Sanocki Dom Kultury
- Młodzieżowy Dom Kultury
- Osiedlowy Dom Kultury "Gagatek"
- Osiedlowy Dom Kultury "Puchatek"
- Dom Kultury "Caritas"
Biblioteki
- Biblioteka Miejska im. Grzegorza z Sanoka
- Filia nr 1 (Dąbrówka)
- Filia nr 2 (Posada)
- Filia nr 3 (Wójtostwo)
- Filia nr 4 (Olchowce)
- Biblioteka PWSZ
- Biblioteka Pedagogiczna
- Biblioteka Muzeum Historycznego w Sanoku
- Biblioteka Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku
[edytuj] Edukacja
Przedszkola
- Publiczne Przedszkole Samorządowe nr 1
- Publiczne Przedszkole Samorządowe nr 2 im. Jana Pawła II
- Publiczne Przedszkole Samorządowe nr 3
- Publiczne Przedszkole Samorządowe nr 4
Szkoły podstawowe
- Szkoła Podstawowa nr 1 im. gen. B. Prugara-Ketlinga
- Szkoła Podstawowa nr 2 im. św. Kingi w Sanoku
- Szkoła Podstawowa nr 3 im. Tadeusza Kościuszki
- Szkoła Podstawowa nr 4 im. Zdzisława Peszkowskiego
- Szkoła Podstawowa nr 5
- Szkoła Podstawowa nr 6 im. Jana Pawła II
- Szkoła Podstawowa nr 7
Gimnazja
- Gimnazjum nr 1
- Gimnazjum nr 2 im. Królowej Zofii
- Gimnazjum nr 3
- Gimnazjum nr 4 im. 6 Pomorskiej Dywizji Piechoty
- Gimnazjum nr 5
Szkoły ponadgimnazjalne
- I Liceum Ogólnokształcące im. Komisji Edukacji Narodowej
- II Liceum Ogólnokształcące im. Marii Curie-Skłodowskiej w Sanoku
- I Społeczne Liceum Ogólnokształcące
- Zespół Szkół nr 1 im. Karola Adamieckiego (Zespół Szkół Ekonomicznych)
- IV Liceum Ogólnokształcące
- Technikum nr 1
- Zasadnicza Szkoła Zawodowa nr 1
- Technikum Uzupełniające
- Zespół Szkół nr 2 im. Grzegorza z Sanoka (Zespół Szkół Mechanicznych)
- III Liceum Ogólnokształcące
- II Liceum Profilowane
- Technikum nr 2
- Zasadnicza szkoła zawodowa nr 2
- Zespół Szkół nr 3 (Zespół Szkół Technicznych)
- V Liceum Ogólnoksztaucące
- III Liceum profilowane
- Zasadnicza Szkoła Zawodowa nr 3
- Szkoła Policealna Zaoczna
- Technikum nr 3
- Zespół Szkół nr 4 im. Kazimierza Wielkiego (Zespół Szkół Budowlanych)
- VI Liceum Ogólnoksztaucące
- Technikum nr 4
- Zasadnicza Szkoła Zawodowa nr 4
- Zasadnicza Szkoła Zawodowa nr 6
- Technikum Uzupełniające dla dorosłych
- IV Liceum Profilowane
- Zespół Szkół nr 5 im. Ignacego Łukasiewicza
- V Liceum Profilowane
- Technikum nr 5
- Zasadnicza Szkoła Zawodowa nr 5
- Liceum Ogólnokształcące uzupełniające dla dorosłych
Szkoły policealne
- Podkarpacka Szkoła Przedsiębiorczości
- Szkoła Policealna dla Dorosłych nr 1
- Szkoła Policealna dla Dorosłych nr 3
- Zespół Szkół Medycznych im. Anny Jenke
Szkoły wyższe
- Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Jana Grodka w Sanoku
- Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych w Sanoku
Uniwersytety
- Uniwersytet III Wieku im. Jana Grodka w Sanoku
Inne
- Podkarpacka Szkoła Przedsiębiorczości
- Policealne Studium w Sanoku Zakładu Doskonalenia Zawodowego w Rzeszowie
- Centrum Doskonalenia Nauczycieli
- Technikum na podbudowie ZSZ
- Centrum Kształcenia Praktycznego
- Państwowa Szkoła Muzyczna I i II st. im. Wandy Kossakowej
[edytuj] Sport
Śmiało można powiedzieć, że Sanok jest miastem sportu. Na terenie miasta znajduje się wiele obiektów sportowych najwyższej klasy m.in.: hala widowiskowo-sportowa z lodowiskiem "ARENA SANOK", spełniająca wymogi do organizowania mistrzostw Europy czy świata w wielu dyscyplinach sportowych. ARENA SANOK jest jedną z najnowocześniejszych hal sportowych w Polsce. Trybuny hali mogą pomieścić do 5000 osób (miejsc siedzących ok. 3000). Na hali znajduje się także duża scena do organizowania koncertów i telebim do oglądania powtórek z akcji meczu, co jest rzadkością w Polsce.
W Sanoku są też znane kluby sportowe. Najbardziej znanym sanockim klubem jest KH Sanok (hokej – ekstraliga) i Stal Sanok (piłka nożna – IV liga) znany z wyeliminowania Legii Warszawa z Pucharu Polski w 2006 roku oraz Widzewa Łódź w 2008 roku.
Obiekty sportowe:
- Arena Sanok – hala widowiskowo-sportowa z lodowiskiem
- stadion Wierchy
- stadion przy ul. Stróżowskiej
- tor do łyżwiarstwa szybkiego Błonie
- zespół basenów
- korty tenisowe
- kilka osiedlowych boisk piłkarskich
- w pobliskich miejscowościach znajdują się też liczne wyciągi narciarskie.
Sanockie kluby sportowe:
- KH Sanok (hokej – ekstraliga)
- Stal Sanok (piłka nożna – IV liga)
- TS Sanoczanka PBS Bank (siatkówka – III liga)
- TSV Mansard Sanok (siatkówka – III liga)
- SKŁ Górnik (łyżwiarstwo szybkie)
- TS Zryw (łyżwiarstwo szybkie)
- Elcom MOSIR Sanok (łyżwiarstwo szybkie)
- MKS Sanok (pływanie)
- ZKS Stomil-Sanoczanka (zawodnicy zdobywali tytuły mistrzów świata
w wyciskaniu leżąc, podnoszeniu ciężarów, siatkówce)
- Sanocki Klub Tenisowy (tenis ziemny)
- Sanocki Klub Karate Kyokushinkai (zawodnicy zdobywali tytuły mistrzów Polski)
- ZKS Komunalni (lekkoatletyka)
- Klub kolarski "TimXTrim"
- Bieszczadzkie Towarzystwo Żeglarskie
- Sanocki Klub Rajdowy
- Sekcja Judo UKS Pantera
Ważniejsze imprezy sportowe w Sanoku
- Mistrzostwa Świata do lat 18 w hokeju na lodzie 2007 (oficjalna nazwa ang.: World Championship u18 in Ice Hockey SANOK 2007)
- Kwalifikacje do Igrzysk Olimpijskich w Vancouver – hokej na lodzie (oficjalna nazwa ang.: IO Vancouver 2010 – Qualifications)
- 76 Mistrzostwa Polski w podnoszeniu ciężarów
- Mistrzostwa Polski w Curlingu SANOK 2007 – eliminacje
- IceRacing Sanok Cup 2007 – Icespeedway (żużel na lodzie)
- IceRacing Sanok Cup 2008 – Icespeedway (żużel na lodzie)
- Mistrzosta Europy w Icespeedway'u 2008 (żużel na lodzie, oficjalna nazwa ang.: European Chmpionship in Icespeedway SANOK 2008)
- EURO ICE HOCKEY CHALLENGE – SANOK 7-9 luty 2008 (Liga Europejska hokeja na lodzie)
[edytuj] Media lokalne
- TV Sanok (zdobywca kilku Kryształowych Ekranów)
- TVP Rzeszów – Redakcja w Sanoku
- VOX FM (dawne Radio Bieszczady)
- Tygodnik Sanocki
- esanok.pl
- isanok.pl
- sanok24.pl
- Głos Ziemi Sanockiej
- LUPA – Młodzieżowy Miesięcznik Kulturalny
- kurier-sanocki.pl – niezależny portal
- i-sanok.pl
[edytuj] Sąsiednie gminy
Przypisy
- ↑ Władysław Makarski Stosunki etniczno-językowe regionu krośnieńsko-sanockiego. 2007. Późne Średniowiecze w Karpatach polskich. s. 43
- ↑ Mikołaj Rudnicki. Prasłowiańszczyzna. t.I, s. 210.
- ↑ Przywilej miejski dla Sanoka [w: Biblioteka cyfrowa AGAD, Nr 7226.]
- ↑ Urząd Marszałkowski-Departament Edukacji i Kultury. Program opieki nad zabytkami w województwie podkarpackim. Rzeszów. 2006
[edytuj] Zobacz też
- Anartowie
- Bractwo Rycerzy Ziemi Sanockiej
- Zespół Tańca Ludowego "Sanok"
- 13 Galicyjski Regiment Ułanów
- 45 Galicyjski Regiment Piechoty
- 3 Batalion Strzelców Sanockich
- 2 Pułk Strzelców Podhalańskich
- Batalion ON "Sanok"
- Rychlá Skupina (1941)
- 26 Pułk Czołgów
- Muzeum Łemkowszczyzna
- Park Krajobrazowy Gór Słonnych
- Szlak architektury drewnianej (województwo podkarpackie)
- Szlak śladami dobrego wojaka Szwejka, szlak rowerowy
- Szlak naftowy – transgraniczny szlak pól naftowych
| Pobliskie wsie | ||
| Czerteż | Trepcza | Liszna |
| Zabłotce | Sanok | Wujskie |
| Stróże Małe | Zahutyń | Bykowce |
| Pobliskie miasta | ||
| Brzozów | Dynów | Przemyśl |
| Rymanów | Sanok | Zagórz |
| Svidnik | Medzilaborce | Lesko |
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Mapy: Autopilot • Google Maps • Szukacz • Targeo • Zumi
- Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi
- Oficjalna strona Sanoka
- Sanok – Galeria zdjęć
- Sanok – Wirtualna Wycieczka
- Sanok w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego
Dzielnice administracyjne:
Śródmieście • Błonie • Zatorze • Dąbrówka • Wójtostwo • Posada • Olchowce
Osiedla:
os. Okołowiczówka • os. Kiczury • os. Podgaje • os. Biała Góra • os. Szklana Górka • os. Porcelana {Łany} • os. Jerozolima • os. Jana III Sobieskiego • os. Robotnicza • os. Jana Pawła II • os. Sadowa • os. Armii Krajowej • os. Wyspiańskiego • os. Kościuszki
Siedziba gminy: Sanok
Wsie sołeckie: Bykowce • Czerteż • Dębna • Dobra • Falejówka • Hłomcza • Jędruszkowce • Jurowce • Kostarowce • Lalin • Liszna • Łodzina • Markowce • Międzybrodzie • Mrzygłód • Niebieszczany • Pakoszówka • Pisarowce • Płowce • Prusiek • Raczkowa • Sanoczek • Srogów Dolny • Srogów Górny • Strachocina • Stróże Małe • Stróże Wielkie • Trepcza • Tyrawa Solna • Wujskie • Zabłotce • Załuż
Miasta: Sanok • Zagórz
Gminy miejskie: Sanok
Gminy miejsko-wiejskie: Zagórz
Gminy wiejskie: Besko • Bukowsko • Komańcza • Sanok • Tyrawa Wołoska • Zarszyn