Sojombo (pismo)

Z Wikipedii

Pismo Sojombo (po mongolsku Соёмбо бичг, Sojombo biczg) - to pismo sylabiczne wymyślone w 1686 przez Bogdo Zanabazara, służące do zapisywania języka mongolskiego.

[edytuj] Powstanie

Pismo Sojombo jest czwartym z kolei mongolskim pismem. Zostało wynalezione zaledwie 40 lat po wynalezieniu trzeciego mongolskiego alfabetu, Todo.

Legenda mówi, że Jebtsundaba (przywódca religijny Mongolii) Bogdo Zanabazar pewnej nocy ujrzał na niebie świetliste znaki. Szybko narysował je, a następnego ranka spojrzał na to, co napisał, i stwierdził, że znaki te są podobne do znaków pisma używanych w Indiach. Z zapisanych znaków Zanabazar stworzył swój własny alfabet, który nazwał Sojombo od nepalskiego słowa Swayyambah, które oznacza stworzone samo z siebie. W rzeczywistości Zanabazar przy tworzeniu Sojombo wzorował się na piśmie Dewanagari, używanym w Indiach. Początowo większość znaków zapożyczył z indyjskiego pisma Lantsa, i zmodyfikował je, zapożyczając elementy z tradycyjnego pisma mongolskiego oraz z archaicznego alfabetu Orchon.

[edytuj] Alfabet

Sojombo jest pierwszym mongolskim alfabetem, który jest zapisywany poziomo, od lewej do prawej; trzy wcześniejsze były zapisywane pionowo.

Alfabet ten obejmuje kilkadziesiąt znaków sylabicznych oraz specjalny znak, zwany Sojombo. Występuje on na mongolskiej fladze i godle oraz na wielu innych rzeczach w tym państwie; znaczkach pocztowych, pieniądzach, itp., i jest traktowana jako mongolski symbol narodowy. Występuje w dwóch wariantach: czarnym i białym. Znak ten używa się tylko do oznaczenia początku i końca tekstu; na końcu trzeba postawić znak odmienny od tego, który jest na początku, tj. kiedy na początku tekstu stawimy Sojombo biały, dla oznaczenia końca tekstu musimy postawić Sojombo czarny i na odwrót.

W Sojombo istnieje jeden znak interpunkcyjny. Pionowa kreska ( | ) oznacza koniec zdania, czyli jest to coś w rodzaju naszej kropki. Łącznie alfabet Sojombo składa się z około 4000 znaków, jednak w aktualnym użyciu znajduje się 50 znaków.

[edytuj] Użycie

Dziś powszechnie w Mongolii używa się cyrylicy, a ponieważ Sojombo jest pismem za trudnym do codziennego używania, jest tam tylko używane w miejscach kultu jako "święte" pismo, w którym spisuje się święte księgi, lub w celach dekoracyjnych. W piśmie Sojombo spisywane są w Mongolii wszelkie modlitwy i dlatego można posłużyć się tu określeniem "pismo religijne".

Poniżej znajdują się wszystkie (około 50) znaków Sojombo, które są dziś w użyciu, i ich transliteracja na alfabet łaciński.

SMS-owa sonda ostateczna

Widzowie ulicznego musicalu „Superstar with Jesus Christ” mają decydować w SMS-owym głosowaniu, czy ukrzyżować Jezusa

Pa, pa(triotyczne) wycieczki

MEN po cichu wycofało się z Giertychowych wycieczek, które miały rozbudzać patriotyzm. Uczniowie i nauczyciele żałują

Fikcyjne kolejki w szpitalach

NFZ zapowiada: Nie będziemy płacić za leczenie chorych, którzy omijają kilkuletnią kolejkę na leczenie

Sikorski: Czekamy na decyzję w sprawie tarczy

Minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski zakończył w piątek wizytę w stolicy USA, celem której było wysondowanie poglądów polityków Partii Demokratycznej w sprawie tarczy antyrakietowej i w innych kwestiach dotyczących stosunków polsko-amerykańskich.

Po obfitych opadach śniegu tiry zablokowały drogę

Obfite opady śniegu spowodowały, że w piątek wieczorem na świętokrzyskich drogach panują trudne warunki. Tiry zablokowały trasę krajową 42 Namysłów-Rudnik w okolicy Wąchocka. Od popołudnia w wypadkach zginęło pięć osób - poinformowała policja.

Senyszyn: Sejm nie jest wolny od picia, dziś trafiło na Kruk

- Ze statystyki wynika, że 83 posłów nadużywa alkoholu, a 14 to alkoholicy. W rzeczywistości liczby te mogą być większe - pisze na swoim blogu posłanka Joanna Senyszyn. Podkreśla, że Sejm jako emanacja społeczeństwa, które reprezentuje, "nie jest wolny od plagi picia".

PO w ośrodku SPA podsumowuje rok pracy rządu

Z ponad dwugodzinnym opóźnieniem rozpoczęło się w piątek w miejscowości Ossa k. Rawy Mazowieckiej dwudniowe wyjazdowe posiedzenie klubu parlamentarnego Platformy Obywatelskiej. Zjazd odbywa się w czterogwiazdkowym hotelu Ossa Congress and SPA z ofertą odnowy biologicznej. Klub podsumuje rok działania rządu i koalicji PO- PSL. Na posiedzenie przybył premier Donald Tusk i ministrowie.

Cenne mapy i listy Mickiewicza trafią do Polski

Kolekcjoner Tomasz Niewodniczański powiedział w piątek, że zamierza wkrótce przekazać polską część swoich zbiorów kartograficznych i archiwalnych Zamkowi Królewskiemu w Warszawie.

Zarzuty dla dwóch pracowników prezydenta Karnowskiego

Prokuratura postawiła zarzuty sekretarzowi miasta oraz kierowcy prezydenta Sopotu, Jacka Karnowskiego. Obaj mieli brać udział w ustawieniu przetargu na auto dla prezydenta.

28 osób oskarżonych o fałszowanie list poparcia przed wyborami

28 osób z Rybnika i okolic zostało oskarżonych o złamanie prawa przy zbieraniu i sporządzaniu list poparcia dla kandydatów na posłów w wyborach do Sejmu w 2005 roku.