Split (miasto)
Z Wikipedii
Współrzędne: 43°30'50" N 16°27'21" E
| Split | |||||
|
|||||
| Państwo |  Chorwacja |
||||
| okręg | Splitsko-dalmatinska županija | ||||
| burmistrz | Ivan Kuret | ||||
| Położenie | 43° 30' 50 '' N 16° 27' 21 '' E |
||||
| Ludność (2005) • liczba ludności |
205 694 |
||||
| Nr kierunkowy | +385 021 | ||||
| Kod pocztowy | 21000 | ||||
| Tablice rejestracyjne | ST | ||||
| Podział miasta | 11 dzielnic | ||||
| Miasta partnerskie |  Ankona, Włochy Antofagasta, Chile Bet Schemsch, Izrael Cockburn, Australia Dover, Anglia Gladsaxe, Dania Los Angeles, USA Mostar, Bośnia i Hercegowina Odessa, Ukraina Ostrawa, Czechy Pescara, Włochy Sztip, Macedonia Trondheim, Norwegia Velenje, Słowenia Charlottenburg-Wilmersdorf, Niemcy |
||||
|
Położenie na mapie Chorwacji
  Split
|
|||||
| Strona internetowa | |||||
.gif)
Split – miasto i duży port w Chorwacji (Dalmacja), nad Morzem Adriatyckim na niewielkim półwyspie. Główne miasto komitatu splitsko-dalmatyńskiego.
Liczba mieszkańców: 210,4 tys.; drugie co do wielkości miasto Chorwacji po Zagrzebiu oraz największe i najważniejsze miasto krainy historycznej Dalmacji.
Spis treści |
[edytuj] Gospodarka
Split jest ważnym miastem przemysłowym Dalmacji.
- przemysł stoczniowy
- przemysł chemiczny
- przemysł cementowy, drzewny
- przemysł spożywczy (rybny, piwowarski, winiarski)
- port handlowy, rybacki i pasażerski
- przemysł turystyczny
- ośrodek komunikacyjny
- port lotniczy
- dworzec kolejowy
- terminal promowy obsługujący rejsy między innymi do Rijeki, Dubrownika, na pobliskie wyspy (Brač, Hvar, Vis, Čiovo, Korčula, Lastovo), do Ankony, Pescary, Wenecji we Włoszech,
- węzeł komunikacji drogowej - Autostrada A1 (Chorwacja) Zagrzeb - Split, trasa europejska E65 w ciągu Magistrali Adriatyckiej
- Instytut Oceanografii i Rybołówstwa
[edytuj] Historia
- starożytna grecka osada Aspalathos koło Salona (obecnie Solin, przedmieście Splitu)
- rzymskie Spalatum od łac. palatium
- w latach 295-305 n.e. cesarz Dioklecjan buduje swoją rezydencję
- od 395 w Bizancjum
- od VI wieku siedziba arcybiskupstwa
- w 1. połowie VII wieku Salona zburzona przez Słowian i Awarów, a nowe miasto powstało wokół pałacu
- w VIII wieku znaczny port handlowy
- 1069 pod władzą Chorwacji
- od 1105 przejęty przez Węgry
- 1420-1797 należy do Wenecji
- później pod władzą Austro-Węgier
- 1806-1813 wojny napoleońskie
- znów pod władzą Austro-Węgier
- od 1918 należał do Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców
- 1929 w Jugosławii
- 1941-1943 pod okupacja włoską
- od 1991 w niepodległej Chorwacji
[edytuj] Zabytki
- pałac cesarza Dioklecjana (III-IV wiek) założony na planie rzymskiego obozu wojskowego (ok. 150 na 190 m) z murami i wieżami. Pałac został wpisany na listę dziedzictwa kulturalnego UNESCO
- brama pałacowa Porta Aurea
- oktagonalne mauzoleum Dioklecjana, przebudowane w VIII wieku na katedrę katedra Św. Duji z dzwonnicą z XIII-XVII wieku
- świątynia Jupitera - od VIII wieku baptysterium
- perystyl - obecnie teatr
- westybul
- kościół św. Franciszka - przebudowany kościół gotycki z XV wieku. Wewnątrz znajdują się nagrobki znakomitych mieszkańców miasta , m.in archidiakona Tomasza (pierwszego dalmatyńskiego historyka), pisarza Marka Marulicia i kompozytora Ivana Lukačica.
- pozostałości akweduktu
- zabytkowe kościoły poza murami z IX-XV wieku
[edytuj] Muzea
- Muzea archeologiczne
- skarbiec katedry
- Muzeum etnograficzne
- Muzeum Historii Morskiej
- Muzeum Przyrodnicze
[edytuj] Ciekawostki
W mieście znajduje się hala sportowa Arena Gripe.
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Grad Split - oficjalna strona internetowa miasta
- Split.iNFO - Strona internetowa o walorach turystycznych Splitu
- Strona internetowa o mieście Split
Historyczne centrum Dubrownika • Historyczne centrum Splitu z Pałacem Dioklecjana • Park Narodowy Jezior Plitwickich • Bazylika Eufrazjana w Poreču • Zabytkowe miasto Trogir • Katedra św. Jakuba w Šibeniku • Krajobraz kulturowy wyspy Hvar
| Prezydent: Usłyszałem strzały 30 metrów ode mnie |
- Podjechaliśmy do miejsca, w którym Rosjan, zgodnie z planem prezydenta Sarkozy'ego, być nie powinno - powiedział polskim dziennikarzom prezydent Lech Kaczyński. |
| Oprawca małego Bartka odpowie za zabójstwo |
Zarzut zabójstwa postawiła jeleniogórska prokuratura Mariuszowi V., oprawcy 3,5-letniego Bartka z Kamiennej Góry. Teraz grozi mu dożywocie |
| W Gruzji ostrzelano konwój z Lechem Kaczyńskim |
- Kolumna samochodów z prezydentami Polski i Gruzji została ostrzelana w drodze z lotniska w Tbilisi do jednego z osiedli przy granicy z Osetią. Nikomu nic się nie stało. Prezydent, pytany później, dlaczego konwój pojechał w stronę Osetii, odpowiedział: - Żebym zobaczył, że Rosjanie są w miejscach, które nie są objęte planem pokojowym. Tam być ich nie powinno - mówił. |
| Trzech nastolatków śmiertelnie pobiło 51-latka |
Łódzka policja zatrzymała trzech nastolatków, którzy śmiertelnie pobili 51-letniego mężczyznę. Dwóch z nich może trafić na 10 lat do więzienia. |
| Straż Graniczna rozbiła grupę przemytników |
Funkcjonariusze Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej (NOSG) rozbili grupę, zajmującą się obrotem towarami, głównie papierosami, bez polskich znaków skarbowych akcyzy. Zatrzymano trzy osoby. |
| Kurski: widziałem ministra nawalonego jak Messerschmitt |
Zdaniem Jacka Kurskiego Elżbieta Kruk padła ofiarą panującej w mediach niechęci do PiS. Na antenie Radia ZET poseł bronił swojej partyjnej koleżanki i opowiadał o ministrze rządu Donalda Tuska, który pijany przyszedł do studia telewizji Polsat. |
| Autobus wpadł do rowu, 12 rannych |
Na drodze wojewódzkiej nr 865 Jarosław - Lubaczów autobus wpadł do rowu w miejscowości Makowisko (Podkarpackie). 12 osób - uczestników wycieczki - trafiło do szpitala. Na razie nie wiadomo, jak poważne odnieśli obrażenia. |
| Zachodniopomorskie: Ok. 10 tys. osób bez prądu |
W Zachodniopmorskiem wraca zasilanie do powiatów pyrzyckiego i stargardzkiego. Usuwane są kolejne awarie stacji transformatorowych. Prace utrudnia jednak silny wiatr - poinformował rzecznik ENEA OPERATOR Paweł Oboda. Porywisty wiatr i śnieżyce uszkodziły 250 stacji transformatorowych. Ok. 10 tys. mieszkańców nie ma prądu. |
| Wyjazdowe obrady klubu PO: wraca sprawa Staroń |
Podczas wyjazdowego posiedzenia klubu PO w miejscowości Ossa k. Rawy Mazowieckiej Lidia Staroń czyniła wyrzuty kolegom, że nie wsparli jej po publikacji "Rzeczpospolitej". Gazeta napisała, że Staroń zarobiła kilkaset tysięcy zł, bo ustawa, nad którą pracowała, pozwoliła jej uwłaszczyć lokal usługowy. Donald Tusk - relacjonuje zastrzegający anonimowość uczestnik obrad - poparł Staroń, natomiast Zbigniew Chlebowski nie zabrał głosu. |
| Pacelt do dymisji, dostanie nowe zadania |
Ostrowiecki poseł Platformy Obywatelskiej Zbigniew Pacelt zostanie odwołany ze stanowiska wiceministra sportu. Teraz będzie odpowiadał za przygotowania reprezentacji Polski do igrzysk w Londynie. |
