Standardowy język mandaryński
Z Wikipedii
Standardowy język mandaryński, nazywany często językiem mandaryńskim lub standardowym językiem chińskim jest oficjalnym standardem mówionego języka chińskiego, używanym jako język urzędowy w Chińskiej Republice Ludowej, Republice Chińskiej, jednym z czterech oficjalnych języków Singapuru, a także jednym z sześciu oficjalnych języków Organizacji Narodów Zjednoczonych. Faktycznie jest tylko jednym z języków mandaryńskich. Oparty jest, ale nie tożsamy, na dialekcie pekińskim. W poszczególnych państwach język ten nosi różne nazwy: w ChRL jest nazywany putonghua (chiń. trad. 普通話, uproszcz. 普通话, pinyin: pǔtōnghuà – "mowa powszechna"), na Tajwanie – guoyu (chin. trad. 國語, uproszcz. 国语, pinyin: guóyǔ – "język państwowy"), w Singapurze – huayu (chiń. trad. 華語, uproszcz. 华语, huáyǔ – "język chiński").
Standardowy język mandaryński wykształcił się w cesarskich Chinach jako lingua franca biurokracji. Stąd też pochodzi określenie "mandaryński", będące tłumaczeniem chińskiego terminu 官話 guānhuà – "mowa urzędników", czyli mandarynów, jak dawniej nazywano na Zachodzie urzędników chińskich (we współczesnej chińszczyźnie guanhua oznacza jednak zbiorczo wszystkie języki mandaryńskie, a nie język standardowy). W naturalny sposób dialekt stolicy – od czasów dynastii Ming był nią Pekin – był traktowany jako wzór do naśladowania, jednak do języka standardowego nie przeniknęły niektóre jego szczególne cechy (np. intensywna rotyzacja).
[edytuj] Fonetyka
Oto tabela spółgłosek występujących w języku mandaryńskim
¹: Według niektórych lingwistów jest to dźwięczna spółgłoska szczelinowa [ʐ]
W języku mandaryńskim występują następujące samogłoski:
/a/ (z alofonem [ɑ]), /e/ (z alofonem [ɛ]), /o/ (z alofonem [ɔ]), /ə/ (z alofonem [ɤ]), /ɨ/ (z alofonami [z̩] i [ʐ̩]), /i/, /u/ ( z alofonem [ʊ]) i /y/.
W języku mandaryńskim istnieją 4 tony:
- wysoki (陰平/阴平/yīnpíng) – kontur 55
- wznoszący (陽平/阳平/ yángpíng) – kontur 35
- opadająco-wznoszący (上聲/上声/ shǎngshēng) – kontur 21
- opadający (去聲/去声/ qùshēng) – kontur 51
[edytuj] Podstawowe zwroty
- Nǐ hǎo – Witaj
- Wǒ jiào [tu wstawić swoje imię] – Nazywam się [tu wstawić swoje imię]
- Nǐ jiào shénme míngzi? – Jak się nazywasz?
[edytuj] Zobacz też
Języki/dialekty chińskie (sinickie): starochiński • średniochiński • klasyczny chiński • standardowy mandaryński • mandaryński • dialekt pekiński • wu • min (minbei, minnan) • hakka • xiang • gan • yue (kantoński) • hui • jin • ping
Języki tybeto-birmańskie: birmański • bodo • dzongka • manipuri • newarski • sharchopkha • tangucki • tybetański
| Kodeks według PiS przepadł |
Sejm odrzucił projekt nowelizacji kodeksu wykroczeń zakładający m.in. zaostrzenie odpowiedzialności za wybryki chuligańskie. Autorem projektu było PiS. |
| Amnesty International apeluje do Tuska |
O przyjęcie konwencji o zakazie bomb kasetowych zwróciła się do premiera Donalda Tuska Amnesty International. |
| Więzienia CIA: Prokuratura nie ma dowodów zbrodni |
Śledztwo w sprawie „tajnych więzień CIA” w Polsce mogą utrudnić przepisy o zwolnieniu świadków z tajemnicy państwowej. |
| Tajne więzienia CIA |
Siemiątkowski: Nic nie powiem |
| PO zabiera esbekom |
Platforma Obywatelska chce odebrać wysokie emerytury byłym esbekom. Z wyjątkiem tych, którzy jak major Adam Hodysz przed 1990 r. potajemnie pomagali demokratycznej opozycji |
| Czego najbardziej boi się Polak w internecie? |
Głównie wirusów, a najmniej niebezpiecznych znajomości |
| Internet to rzeczywistość równoległa do realu |
Rozmowa |
| ”Solidarność” z Sajudisem, czyli jak się pogodziliśmy z Litwinami |
Po dziesięcioleciach izolacji i niechęci Polska i Litwa stały się strategicznymi partnerami. O tym, jak to się stało, dyskutowali na Zamku Królewskim dawni opozycjoniści z „Solidarności” i litewskiego Sajudisu |
| Pożar fabryki farb, trzy osoby ranne |
20 jednostek straży pożarnej gasi w piątek wieczorem pożar fabryki farb w Górażdżach (Opolskie). Płoną dwie hale o powierzchni ok. 3,5 tys. metrów kwadratowych, jedna osoba została ranna - poinformował podinsp. Jarosław Dryszcz z zespołu prasowego opolskiej policji. Trzy osoby zostały ranne. |
| 45-letni górnik zginął w kopalni "Piast" w Bieruniu |
45-letni górnik zginął w piątek po południu w kopalni węgla kamiennego "Piast" w Bieruniu na Śląsku. Przysypały go osypujące się ze stropu skały - podał Wyższy Urząd Górniczy (WUG) w Katowicach. |

