Stanisław Bułak-Bałachowicz

Z Wikipedii

Stanisław Bułak-Bałachowicz
generał brygady
Data i miejsce urodzenia	10 lutego 1883 Meyszty
Data i miejsce śmierci	10 maja 1940 Warszawa
Kariera wojskowa
W służbie od	1914
Stanowiska	dowódca Ochotniczej Sprzymierzonej Armii
Główne wojny i bitwy	I wojna światowa, wojna polsko-bolszewicka, wojna obronna

Stanisław Bułak-Bałachowicz (błr.: Станіслаў Булак-Балаховіч) (ur. 10 lutego 1883 w Meysztach w powiecie brasławskim, zm. 10 maja 1940 w Warszawie), białoruski i polski wojskowy, generał II RP pochodzenia białoruskiego.

Spis treści 1 Działalność 2 Literatura 3 Przypisy 4 Zobacz też 5 Linki zewnętrzne

[edytuj] Działalność

Od początku pierwszej wojny światowej w 1914 służył w armii rosyjskiej. W 1915 został awansowany na stopień oficerski. Po rewolucji w Rosji walczył w różnych formacjach "białych", głównie na obszarze Estonii (Wojna estońsko-bolszewicka), między innymi w armii gen. Judenicza, gdzie w 1919 został awansowany na stopień generała majora. Przez krótki czas był też w armii bolszewików.

Na początku 1920 roku nawiązał kontakt z Naczelnym Dowództwem Wojska Polskiego, podczas toczącej się wówczas wojny polsko-bolszewickiej. W następstwie tego, w marcu 1920 dokonał śmiałego rajdu przechodząc na polską stronę frontu na czele oddziału 800 kawalerzystów, koło Dyneburga na Łotwie. Po reorganizacji w Brześciu nad Bugiem, oddział gen. Stanisława Bułak-Bałachowicza brał od czerwca 1920 udział w walkach na froncie polsko-bolszewickim na obszarze Polesia. Po odwrocie wojsk polskich, od 15 sierpnia 1920 walczył w bitwie warszawskiej, a następnie na kierunku Włodawa-Pińsk, zdobywając Pińsk 26 września.

Rozkazem Naczelnego Dowództwa Wojska Polskiego z 28 września 1920 wojska gen. Bułak-Bałachowicza zostały określone jako Ochotnicza Sprzymierzona Armia, przy czym generał nazwał ją Rosyjską Ludową Armią Ochotniczą. Mimo zawarcia rozejmu między Polską a stroną sowiecką w Rydze 12 października 1920, armia gen. Stanisława Bułak-Bałachowicza od 5 listopada 1920 podjęła samodzielne działania bojowe na obszarze Białorusi zajętym przez bolszewików, zdobywając 10 listopada Mozyrz. W Mozyrzu gen. Bułak-Bałachowicz ogłosił niepodległość Białorusi i powołał rząd Republiki Białoruskiej, lecz po kilku dniach i kontrofensywie oddziałów bolszewickich, jego armia została zmuszona do wycofania do Polski. Gen. Stanisław Bułak-Bałachowicz przekroczył granicę Polski 28 listopada, w ślad za głównymi siłami swojej armii, która następnie została w Polsce internowana.

W walce stosował taktykę pacyfikacji miasteczek, przy czym dopuszczał się rzezi Żydów na Białorusi. Dokonywane przez jego oddział pogromy były nazywane "bałachowcziną". Stosował też tortury i pozasądowe egzekucje wobec bolszewików oraz podejrzanych o bolszewizm^[1].

Po wojnie polsko-bolszewickiej, gen. Bałachowicz osiadł w Warszawie, prowadząc działaność polityczną. Po wybuchu II wojny światowej, generał stanął na czele ochotniczego oddziału biorącego udział w obronie Warszawy we wrześniu 1939. Zginął podczas próby aresztowania przez Gestapo 10 maja 1940 na ul. Paryskiej na Saskiej Kępie w Warszawie.

Jedyni spadkobiercy nazwiska to żyjący obecnie Maciej Bułak-Bałachowicz, Rafał Bułak-Bałachowicz, Ernest Bułak-Bałachowicz, obecnie najmłodszy z Bałachowiczów.

[edytuj] Literatura

1. Tomasz Paluszyński, Stanisław Bułak-Bałachowicz w estońskiej wojnie narodowo-wyzwoleńczej w latach 1918-1919, w: Poznańskie Zeszyty Humanistyczne, t. VI, Poznań 2006, s. 81-99.
2. Tomasz Paluszyński, Przejście oddziału generała Stanisława Bułak-Bałachowicza z Estonii do Polski (marzec 1920 roku), w: Polska i Europa w XIX-XX wieku. Studia historyczno-politologiczne, red. Jadwiga Kiwerska, Bogdan Koszel, Dariusz Matelski, Poznań 1992, s. 109-124.
3. Janusz Cisek, Białoruskie oddziały gen. Stanisława Bułak-Bałachowicza w polityce Józefa Piłsudskiego w okresie wojny polsko-bolszewickiej (marzec-grudzień 1920). Rozprawa doktorska napisana w 1993 r. w Instytucie Historii Uniwersytetu Wrocławskiego pod kierunkiem prof. Wojciecha Wrzesińskiego.
4. Pantalejmon Simanskij, Kampania białoruska Rosyjskiej Armii Ludowo-Ochotniczej gen. S. Bułak-Bałachowicza w 1920 r., w: "Bellona", t. XXXVII, 1931, s. 196-232.
5. Marek Cabanowski, Generał Stanisław Bułak-Bałachowicz. Zapomniany bohater, Warszawa 1993, s. 204.
6. Oleg Łatyszonek, Białoruskie formacje wojskowe 1917-1923, Białystok 1995.
7. Oleg Łatyszonek Spod czerwonej gwiazdy pod biały krzyż, w: Zeszyty Naukowe Muzeum Wojska", nr 6, Białystok 1992.
8. Zbigniew Karpus, Oleg Łatyszonek, Życiorys gen. Stanisława Bułak-Bałachowicza, w: Białoruskie Zeszyty Historyczne (Białystok), 1995, nr 2 (4), s. 160-169.
9. Zbigniew Karpus, Wschodni Sojusznicy Polski w wojnie 1920 roku. Oddziały wojskowe ukraińskie, rosyjskie, kozackie i białoruskie w Polsce w latach 1919-1920, Toruń 1999.
10. Mariusz Patelski, Generał Stanisław Bułak-Bałachowicz – kontrowersje wokół postaci, w: Białoruś trudna droga do demokracji, pod red. Mikołaja Iwanowa, Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego, Wrocław 2006.
11. Lidja B. Miliakowa (red.), Kniga pogromow. Pogromy na Ukrainje, w Biełorussji i jewropejskoj czasti Rossji w pieriod Grażdanskoj wojny, 1918-1922 g. Sbornik dokumientow, Moskwa.

Przypisy

[edytuj] Zobacz też

• Generałowie polscy
• Krzyż Waleczności Armii gen. Bułak-Bałachowicza
• Organizacja Wojskowa Związek Jaszczurczy

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Bułak-Bałachowicz w Estonii i w Rydze
• Bułak-Bałachowicz sprzeciwiając się oddaniu Rosji wschodniej Białorusi zajmuje zbrojnie Mozyrz w 1920 po zawarciu pokoju polsko-rosyjskiego w Rydze
• Oleg Latyszonek - Oddzia­ły generała Stanisława Bułak-Bałachowicza

Tusk: CBA jest "bardziej ich", a ABW "bardziej nasza"

Premier Donald Tusk wydał polecenie zdjęcia klauzuli tajności z raportu na temat działalności Centralnego Biura Antykorupcyjnego przygotowanego przez ministra w Kancelarii Premiera ds. walki z korupcją Julię Piterę - powiedział w wywiadzie udzielonym "Rzeczypospolitej" Donald Tusk.

Życiński: „Gazeta Polska” jak „Nie” Urbana

- Opublikuję wszystkie dokumenty SB dotyczące mojej osoby. Ale najpierw niech użyją sobie prowokatorzy - stwierdził abp Józef Życiński nazywając tak „Gazetę Polską”.

Prezydent: Usłyszałem strzały 30 metrów ode mnie

- Podjechaliśmy do miejsca, w którym Rosjan, zgodnie z planem prezydenta Sarkozy'ego, być nie powinno - powiedział polskim dziennikarzom prezydent Lech Kaczyński.

Oprawca małego Bartka odpowie za zabójstwo

Zarzut zabójstwa postawiła jeleniogórska prokuratura Mariuszowi V., oprawcy 3,5-letniego Bartka z Kamiennej Góry. Teraz grozi mu dożywocie

W Gruzji ostrzelano konwój z Lechem Kaczyńskim

- Kolumna samochodów z prezydentami Polski i Gruzji została ostrzelana w drodze z lotniska w Tbilisi do jednego z osiedli przy granicy z Osetią. Nikomu nic się nie stało. Prezydent, pytany później, dlaczego konwój pojechał w stronę Osetii, odpowiedział: - Żebym zobaczył, że Rosjanie są w miejscach, które nie są objęte planem pokojowym. Tam być ich nie powinno - mówił.

Trzech nastolatków śmiertelnie pobiło 51-latka

Łódzka policja zatrzymała trzech nastolatków, którzy śmiertelnie pobili 51-letniego mężczyznę. Dwóch z nich może trafić na 10 lat do więzienia.

Straż Graniczna rozbiła grupę przemytników

Funkcjonariusze Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej (NOSG) rozbili grupę, zajmującą się obrotem towarami, głównie papierosami, bez polskich znaków skarbowych akcyzy. Zatrzymano trzy osoby.

Kurski: widziałem ministra nawalonego jak Messerschmitt

Zdaniem Jacka Kurskiego Elżbieta Kruk padła ofiarą panującej w mediach niechęci do PiS. Na antenie Radia ZET poseł bronił swojej partyjnej koleżanki i opowiadał o ministrze rządu Donalda Tuska, który pijany przyszedł do studia telewizji Polsat.

Autobus wpadł do rowu, 12 rannych

Na drodze wojewódzkiej nr 865 Jarosław - Lubaczów autobus wpadł do rowu w miejscowości Makowisko (Podkarpackie). 12 osób - uczestników wycieczki - trafiło do szpitala. Na razie nie wiadomo, jak poważne odnieśli obrażenia.

Wyjazdowe obrady klubu PO: wraca sprawa Staroń

Podczas wyjazdowego posiedzenia klubu PO w miejscowości Ossa k. Rawy Mazowieckiej Lidia Staroń czyniła wyrzuty kolegom, że nie wsparli jej po publikacji "Rzeczpospolitej". Gazeta napisała, że Staroń zarobiła kilkaset tysięcy zł, bo ustawa, nad którą pracowała, pozwoliła jej uwłaszczyć lokal usługowy. Donald Tusk - relacjonuje zastrzegający anonimowość uczestnik obrad - poparł Staroń, natomiast Zbigniew Chlebowski nie zabrał głosu.