Stare Miasto w Bielsku-Białej

Z Wikipedii

Współrzędne: 49°49' N 19°04' E49.8166667 19.0666667 (Stare Miasto w Bielsku-Białej)

Stare Miasto osiedle Bielska-Białej
Widok na Stare Miasto z lotu ptaka
Status	osiedle
Zespół dzielnic	Śródmieście
Założono	XIII wiek
Położenie	49° 49' N 19° 04' E
Wysokość	338 m n.p.m.
Strefa numeracyjna	33
Kod pocztowy	43-300
Tablice rejestracyjne	SB
Położenie na planie Bielska-Białej
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Stare Miasto – osiedle i najstarsza część Śródmieścia w Bielsku-Białej położona na Wzgórzu Miejskim i posiadająca zachowany średniowieczny układ urbanistyczny.

Spis treści 1 Położenie 2 Historia i urbanistyka 2.1 Układ urbanistyczny 2.2 Zabudowa 2.3 Mury miejskie 2.4 Mieszkańcy 2.5 Historia najnowsza 3 Stare Miasto dziś 4 Zabytki 5 Ważniejsze obiekty 6 Komunikacja 7 Panorama Rynku 8 Przypisy 9 Zobacz też 10 Bibliografia 11 Linki zewnętrzne

[edytuj] Położenie

Stare Miasto założone zostało na Wzgórzu Miejskim mającym w XIII wieku naturalne elementy obronne (skarpa), wzbogacone później murem miejskim. Dziś wzgórze znajduje się w sercu Bielska-Białej.

Dzisiejsze Stare Miasto graniczy z:

• Dolnym Przedmieściem
• Żywieckim Przedmieściem
• Górnym Przedmieściem (wraz z Bielskim Syjonem)

Granice Starego Miasta wyznacza linia dawnych murów miejskich, a więc dzisiejsze ulice:

• pl. Chrobrego, ul. Orkana i ul. Waryńskiego – od północy
• ul. Zamkowa – od wschodu
• pl. św. Mikołaja i ul. Schodowa – od południa
• ul. św. Trójcy – od zachodu

[edytuj] Historia i urbanistyka

Stare Miasto jest kolebką dawnego Bielska.

Miasto zbudowano w 4 ćw. XIII w. na wzgórzu zwanym potem Wzgórzem Miejskim, mającym z trzech stron skarpy o naturalnych walorach obronnych.

[edytuj] Układ urbanistyczny

Wzgórze zajmuje powierzchnię 4 ha i ma kształt nieregularnego owalu o wymiarach 300 x 200 m z prostokątnym rynkiem pośrodku, z którego czterech narożników wybiegają po dwie prostopadłe wąskie uliczki oraz terenem kościelnym od południowej strony. Jest to typowy układ urbanistyczny dla lokacyjnych, średniowiecznych miast śląskich powstałych w dobie osadnictwa na prawie magdeburskim.

[edytuj] Zabudowa

Aż do czasu pożarów z 1659 i 1664 r., które doszczętnie spaliły Bielsko, miasto miało zabudowę wyłącznie drewnianą (z wyjątkiem zamku i kościoła). Dopiero w XVII wieku zaczęto stawiać murowane kamienice, które także spłonęły m.in. w 1808 i 1836 r.

[edytuj] Mury miejskie

Już w pierwszej ćwierci XIV wieku miasto było otoczone murami obronnymi z kamienia łamanego wzmocnionymi przez palisady, baszty i trzy bramy – dolną (obecna wieża zamkowa), górną (ul. Piwowarska) i od strony pastwiska północnego (ul. Kręta). Fortyfikacje miały długość około 800 m i wykorzystywały naturalne właściwości wzgórza. W XVI wieku mury zostały poddane rozbudowie – po 1521 r. wzniesiono drugą linię murów (zewnętrznych) w odległości ok. 5-10 m od wewnętrznych. Rozbudowane fortyfikacje, stworzone z myślą o obronie miasta przed niebezpieczeństwem tureckim, nie obroniły jednak mieszkańców przed napadem Szwedów w 1645 r. W czasie pożaru miasta w 1659 r. zostały poważnie uszkodzone, niemniej odbudowano je i do połowy XVIII wieku spełniały swą rolę. Później częściowo je rozebrano, a częściowo zabudowano, podobnie jak to się stało ze starymi fortyfikacjami w innych miastach austriackich.

[edytuj] Mieszkańcy

Miasto w obrębie murów zamieszkiwali tzw. wielkomieszczanie, czyli potomkowie pierwszych osadników. Byli właścicielami 76 działek z domami, korzystali w pełni z praw miejskich i mieli do 1572 r. monopol na prowadzenie rzemiosła i handlu. Wtedy przywilej ten złamali małomieszczanie, czyli mieszkańcy przedmieść bielskich, którzy jednak aż do początku XIX wieku nie mieli pełni praw miejskich

[edytuj] Historia najnowsza

Aż do XIX wieku Stare Miasto było centrum gospodarczym, administracyjnym i kulturalnym Bielska. W tym stuleciu życie miasta zaczęło się przenosić na Dolne Przedmieście (szczególnie po 1890 r.). Po drugiej wojnie światowej rynek przerobiono na skwer, a cała starówka stała się zaniedbaną dzielnicą antykwariatów i kafejek. Dopiero dzięki programowi rewitalizacji Starego Miasta, rozpoczętemu w 2003 r., starówce przywracany jest dawny blask.

[edytuj] Stare Miasto dziś

W 2003 r. wcielono w życie Program Rewitalizacji Starego Miasta, I etapem była gruntowna przebudowa Rynku zakończona w 2006 r. (budowa fontanny, przywrócenie pomnika św. Jana Nepomucena, odsłonięcie reliktów studni i dawnej wagi miejskiej, rekonstrukcja podcieni). Renowacji poddawane są również budynki przy innych staromiejskich uliczkach. W 2010 r. zakończyć ma się II etap rewitalizacji, w ramach którego mają powstać dwa nowe parki, platforma widokowa, zostaną wyremontowana nawierzchnie staromiejskich ulic i zostanie zrekonstruowana średniowieczna baszta ^[1] .

W ostatnich latach przywrócono Staremu Miastu funkcję kulturalnego centrum miasta – wiele imprez, takich jak Festiwal Miast Partnerskich, Jarmark Świętojański czy koncerty bożonarodzeniowe, odbywają się na Rynku.

Dzisiejsze Stare Miasto jest miejscem popularnym nie tylko wśród turystów, ale również mieszkańców Bielska-Białej, którzy znajdują tu galerie sztuki, kluby nocne, restauracje itp.

[edytuj] Zabytki

Stare Miasto zachowało niezmienny, średniowieczny układ urbanistyczny, dlatego w całości jest uznane za zabytek. Pojedyncze obiekty zasługujące na uwagę to:

• Zamek książąt Sułkowskich
• Katedra św. Mikołaja
• Rynek z pomnikiem św. Jana Nepomucena, fontanną, reliktami dawnej wagi miejskiej i studni oraz kamienicami z podcieniami
• Pozostałości murów miejskich przy ul. Orkana

[edytuj] Ważniejsze obiekty

• Muzeum Okręgowe w Bielsku-Białej (zamek)
• Katedra diecezji bielsko-żywieckiej
• Muzeum Literatury im. Władysława Reymonta
• Koło Przewodników Beskidzkich PTTK
• Galeria Zamkowa
• Galeria Wzgórze
• Galeria Ars Nova
• Galeria Artwood
• Klub "Waga"
• Klub Number One

oraz restauracje, kluby itp.

[edytuj] Komunikacja

Od XIX wieku Stare Miasto leży poza głównymi traktami komunikacyjnymi. Przez plac Chrobrego biegną jednak:

• ul. 3 Maja i ul. Zamkowa – droga wojewódzka nr 942 w kierunku dworca i Żywieckiego Przedmieścia
• ul. Wzgórze i ul. Stojałowskiego – od pl. Chrobrego do Białej
• ul. Sobieskiego i ul. Cieszyńska – od pl. św. Mikołaja na Górne Przedmieście

Najbliższy przystanek autobusowy w pobliżu znajduje się przy hotelu President. Zatrzymują się tam autobusy: 1, 1s, 2, 4, 5, 7, 8, 10, 18, 22, 24, 27, 28, 30, 50, 57, N1 (nocny), N3 (nocny)

[edytuj] Panorama Rynku

Przypisy

[edytuj] Zobacz też

• Historia Bielska-Białej

[edytuj] Bibliografia

• Jerzy Polak, Przewodnik po Bielsku-Białej, Bielsko-Biała 2000, Towarzystwo Miłośników Ziemi Bielsko-Bialskiej ISBN 83-9020079-7

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Portal Urzędu Miejskiego w Bielsku-Białej
• Portal informacyjny Bielska-Białej
• Galeria zdjęć Bielska-Białej

Medyka: ''Mrówki'' zgromadziły się przed Urzędem Miasta

Około stu osób, tzw. mrówek, zebrało się przed Urzędem Miasta Przemyśla. Protestują przeciwko zmianom przepisów celnych, które pozwalają przenosić przez granicę tylko 40 sztuk papierosów.

Amnestia dla wszystkich, którzy unikali służby wojskowej

Mężczyźni, którzy są zarejestrowani, lecz ukrywają się i ignorują wezwania - zostaną przeniesieni do rezerwy. Ci którzy ukrywali się przed rejestracją - teraz będą musieli najpierw się zarejestrować i dopiero wtedy zostaną przeniesieni do rezerwy - ogłosił dziś szef MON Bogdan Klich.

Gen. Sikorski nie został zastrzelony ani uduszony

Prezes IPN Janusz Kurtyka potwierdził, że gen. Władysław Sikorski zginął w katastrofie lotniczej. - W trakcie badań nie stwierdzono śladów, które by wskazywały, że generał został postrzelony bądź uduszony.

Dalajlama: zawsze zazdrościłem Wałęsie wąsów

Rozpoczęło się spotkanie noblistów z 600 młodymi ludźmi z całego kraju. Uczestniczą w nim Lech Wałęsa, Shirn Ebadi (irańska obrończyni praw kobiet), prezydent RPA Frederik de Klerk oraz Dalajlama XIV, który dziennikarzy poinformował, że Wałęsie zazdrości... wąsów,. Wałęsa uważa, że przyznanie mu 25 lat temu Pokojowej Nagrody Nobla było zachętą dla ruchu "Solidarność" do dalszego działania.

Kategoria A, życie z wyrokiem

Paweł od trzech lata żyje jak zbieg z więzienia. Jedna litera w książeczce wojskowej i sprzeciw wobec obowiązkowej służby wojskowej zmieniły jego życie. Dzisiaj ma szansę na amnestię, jeśli ogłosi ją Ministerstwo Obrony Narodowej.

Wizyta prezydenta w Azji skrócona, odwołano przyjęcie

Lech Kaczyński wróci do Polski wcześniej niż początkowo planowano. Polski prezydent miał wydać w sobotę przyjęcie w hotelu w Seulu. Jednak impreza została odwołana i w sobotę przed północą polska delegacja będzie już w kraju.

Sejm przeciw odwołaniu Komorowskiego

Sejm odrzucił wniosek PiS-u o odwołanie Bronisława Komorowskiego z funkcji marszałka Sejmu. Komorowski powiedział chwilę potem, że choć Sejm nie poparł PiS-u, to wniosek, debata i głosowanie to dla niego cenne doświadczenie: - Nauczyło mnie to, że trzeba miarkować także to, co chce się wyrazić językiem ironii - stwierdził. - Dziękuję wszystkim - zakończył.

A co mnie jakiś barman na Cyprze obchodzi?

Tymi słowami Jacek Kurski skomentował doniesienia Polaka, pracującego w hotelu na Cyprze, o pijanych dwóch posłach PiS, którzy zniszczyli hotelowe wózki golfowe. Kurski zapewnił też o swoim poparciu dla kolegów i porównał całą sprawę do swojego niedawnego drogowego wybryku, czyli "rzekomej afery, która podnieciła tabloidy".

Lądowanie z turbulencjami: Lech Kaczyński przybył do Seulu

Prezydent RP Lech Kaczyński przybył około godz. 5.50 rano czasu polskiego do Seulu. Wizyta w Korei Południowej ma charakter oficjalny i kończy trwającą od niedzieli podróż prezydenta po Azji.

Marcinkiewicz na Platformie do Strasburga

Były premier Kazimierz Marcinkiewicz na pierwszym miejscu warszawskiej listy PO do Parlamentu Europejskiego. Taki wariant rozważają liderzy partii - dowiedziała się „Gazeta”