Stefan Urosz IV Duszan
Z Wikipedii
Stefan Uroš IV Dušan (serbski: Цар Стефан Душан Силни) (ok 1308 – 20 grudnia 1355), król Serbii w okresie 8 września 1331 – 1346. Od roku 1346 roku był pierwszym i jedynym carem Serbii.
Wywodził się z dynastii Nemaniciów, panującej w Serbii i założonej przez wielkiego żupana Stefana Nemanję (1166 – 1196). Od koronacji w roku 1217 Stefana, syna Nemanji, na króla Serbii, Nemanicie nosili tytuł królewski. Najmłodszy syn odnowiciela państwa serbskiego, św. Sava, arcybiskup i twórca autokefalii Kościoła serbskiego, stał się po kanonizacji patronem dynastii i państwa.
W Wielkanoc 16 kwietnia 1346 r., osiągnąwszy hegemonię na Bałkanach, król Stefan Dušan został ukoronowany w swej stolicy Skopje na cara Serbów i Romejów (Greków) przez arcybiskupa Joanikije. Tym samym Serbia awansowała na dwadzieścia pięć lat do rangi carstwa.
Dušan zasłynął jako autor kompilacji prawnej zwanej Zakonikiem (znanej też jako Statuty cara Stefana Duszana), promulgowanej w 1349 r. i uzupełnianej w ostatnich latach panowania. Niebywałym rysem myśli politycznej Duszana jest postawienie prawa ponad władzą cara, znacznie wyprzedzające ducha epoki. W razie złamania przepisów kodeksu poddani byli upoważnieni do wypowiedzenia posłuszeństwa swemu monarsze.
Jego panowanie było okresem apogeum potęgi średniowiecznej Serbii. Serbia za jego panowania, ze stolicą w Skopje, zyskała miano Wielkiej Serbii. W wyniku wojny z Bułgarami i Bizancjum opanował Macedonię, Albanię, Epir i Tesalię oraz utworzył odrębny patriarchat serbski. Popierał rozwój handlu oraz górnictwa.
Utworzone przez niego potężne państwo serbskie rozpadło się na szereg księstw po śmierci jego syna, Stefana Urosza V, słabego monarchy, w 1371 roku. Ułatwiło to penetrację Półwyspu Bałkańskiego przez Turków Osmańskich.
| Poprzednik Stefan Urosz III Deczański |
 |
Król Serbii 1331-1346 |
|
Następca Stefan Urosz V Nemanja |
| Poprzednik brak |
|
Car Serbii 1346-1355 |
|
Następca brak |
Dynastia Nemaniciów - Stefan I Nemanja • Stefan Święty Pierwszy Koronowany Nemanja • Stefan Radosław Nemanja • Stefan Władysław Nemanja • Stefan Urosz I Nemanja • Stefan Dragutin Nemanja • Stefan Urosz II Milutin Nemanja • Stefan Urosz III Deczański Nemanja • Stefan IV Duszan • Stefan Urosz V Nemanja • Vukašin Mrnjavčević
Dynastia Hrebeljanowiciów - Łazarz Hrebeljanowić • Stefan Lazarewić
Dynastia Brankowiciów - Jerzy Brankowić • Łazarz Brankowić • Stefan Ślepy Brankowić • Stefan Tomaszewić
Od 1459 Serbia należała do Imperium Osmańskiego, czyli Turcji
Dynastia Obrenowiciów i Karadziordziewiciów - Miłosz Obrenowić • Milan Obrenowić • Michał Obrenowić • Aleksander Karadziordziewić • Miłosz Obrenowić • Michał Obrenowić • Milan I Obrenowić • Aleksander Obrenowić • Piotr I Karadziordziewić • Aleksander I Karadziordziewić • Piotr II Karadziordziewić
W 1945 roku proklamowano Socjalistyczną Federalną Republikę Jugosławii, a jej przewodniczącym został Ivan Ribar
Bibliografia:
John Van Antwerp Fine, The Late Medieval Balkans. A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Turkish Conquest, University of Michigan, Ann Arbor 1987, 683 s., ISBN 0-472-08260-4.
| Medyka: ''Mrówki'' zgromadziły się przed Urzędem Miasta |
Około stu osób, tzw. mrówek, zebrało się przed Urzędem Miasta Przemyśla. Protestują przeciwko zmianom przepisów celnych, które pozwalają przenosić przez granicę tylko 40 sztuk papierosów. |
| Amnestia dla wszystkich, którzy unikali służby wojskowej |
Mężczyźni, którzy są zarejestrowani, lecz ukrywają się i ignorują wezwania - zostaną przeniesieni do rezerwy. Ci którzy ukrywali się przed rejestracją - teraz będą musieli najpierw się zarejestrować i dopiero wtedy zostaną przeniesieni do rezerwy - ogłosił dziś szef MON Bogdan Klich. |
| Gen. Sikorski nie został zastrzelony ani uduszony |
Prezes IPN Janusz Kurtyka potwierdził, że gen. Władysław Sikorski zginął w katastrofie lotniczej. - W trakcie badań nie stwierdzono śladów, które by wskazywały, że generał został postrzelony bądź uduszony. |
| Wałęsa i inni nobliści na spotkaniu z młodzieżą |
Były prezydent Lech Wałęsa uważa, że przyznanie mu 25 lat temu Pokojowej Nagrody Nobla było zachętą dla ruchu "Solidarność" do dalszego działania. Po konferencji prasowej prezydent, wraz z pozostałymi noblistami, weźmie udział w dyskusji z 600 młodymi ludźmi z całego kraju. |
| Kategoria A, życie z wyrokiem |
Paweł od trzech lata żyje jak zbieg z więzienia. Jedna litera w książeczce wojskowej i sprzeciw wobec obowiązkowej służby wojskowej zmieniły jego życie. Dzisiaj ma szansę na amnestię, jeśli ogłosi ją Ministerstwo Obrony Narodowej. |
| Wizyta prezydenta w Azji skrócona, odwołano przyjęcie |
Lech Kaczyński wróci do Polski wcześniej niż początkowo planowano. Polski prezydent miał wydać w sobotę przyjęcie w hotelu w Seulu. Jednak impreza została odwołana i w sobotę przed północą polska delegacja będzie już w kraju. |
| Sejm przeciw odwołaniu Komorowskiego |
Sejm odrzucił wniosek PiS-u o odwołanie Bronisława Komorowskiego z funkcji marszałka Sejmu. Komorowski powiedział chwilę potem, że choć Sejm nie poparł PiS-u, to wniosek, debata i głosowanie to dla niego cenne doświadczenie: - Nauczyło mnie to, że trzeba miarkować także to, co chce się wyrazić językiem ironii - stwierdził. - Dziękuję wszystkim - zakończył. |
| A co mnie jakiś barman na Cyprze obchodzi? |
Tymi słowami Jacek Kurski skomentował doniesienia Polaka, pracującego w hotelu na Cyprze, o pijanych dwóch posłach PiS, którzy zniszczyli hotelowe wózki golfowe. Kurski zapewnił też o swoim poparciu dla kolegów i porównał całą sprawę do swojego niedawnego drogowego wybryku, czyli "rzekomej afery, która podnieciła tabloidy". |
| Lądowanie z turbulencjami: Lech Kaczyński przybył do Seulu |
Prezydent RP Lech Kaczyński przybył około godz. 5.50 rano czasu polskiego do Seulu. Wizyta w Korei Południowej ma charakter oficjalny i kończy trwającą od niedzieli podróż prezydenta po Azji. |
| Marcinkiewicz na Platformie do Strasburga |
Były premier Kazimierz Marcinkiewicz na pierwszym miejscu warszawskiej listy PO do Parlamentu Europejskiego. Taki wariant rozważają liderzy partii - dowiedziała się „Gazeta” |
