Stefan I Święty
Z Wikipedii
| Stefan I Święty |
|
 |
|
| król Węgier | |
| Okres urzędowania | od 997 do 15 sierpnia 1038 |
| Poprzednik | Gejza |
| Następca | Piotr Orseolo |
| Dane biograficzne | |
| Dynastia | Arpadowie |
| Urodzony | ok. 969 |
| Zmarł | 15 sierpnia 1038 |
| Ojciec | Gejza |
| Matka | Sarolta |
| Żona | Gizela Bawarska |
| Dzieci | Otto, Emeryk Święty |
Stefan I Święty (ur. ok. 969[1], zm. 15 sierpnia 1038) - książę Węgier od 997 roku, król od 1001 roku z dynastii Arpadów. Pierwszy węgierski władca koronowany na króla. Założyciel dwóch arcybiskupstw w Ostrzyhomie i Kaloscy oraz ośmiu biskupstw. Kanonizowany w 1083 roku.
Był synem Gejzy, księcia Węgier, i jego żony Sarolty. W starszej literaturze utrzymywał się pogląd, że jego matką była Adelajda Biała Knegini, rzekoma siostra Mieszka I. Obecnie pogląd ten został zarzucony, a Adelajda uznawana jest przez badaczy za postać fikcyjną.
Początkowo nosił pogańskie imię Wajk (Vajk). W 974 roku został ochrzczony wraz z ojcem; otrzymał wtedy chrześcijańskie imię Stefan. W 995 roku poślubił Gizelę, córkę bawarskiego księcia Henryka II Kłótnika.
Po śmierci ojca w 997 roku został księciem Węgier. Pokonawszy pogańskich wodzów Koppánya i Ajtonya, rozpoczął umacnianie chrześcijaństwa na Węgrzech. W 1001 roku[2] za zgodą papieża Sylwestra II został koronowany na króla. W 1005 roku wyprawił się przeciwko Bułgarii. W późniejszych latach pokonał m.in. swojego wuja Gyulę Młodszego, władcę Siedmiogrodu, oraz księcia Achtuma.
Stefan I ufundował dwa arcybiskupstwa: w Esztergom (Ostrzyhomiu) i Kalocscy, osiem biskupstw - w Csanád, Eger, Wielkim Waradynie, Pięciokościołach, Györ, Alba Julia, Veszprém i Vác oraz kilka klasztorów. Przeprowadził też reformę administracyjną, dzieląc kraj na komitaty na cele których stał żupan.
Gdy w 1031 roku syn Stefana, Emeryk Święty, zginął na polowaniu pojawił się problem następstwa tronu. Zgodnie z zasadą senioratu następcą tronu powinien został Vazul, brat stryjeczny Stefana. Król jednak wybrał na kolejnego władcę Węgier swojego siostrzeńca, Piotra Orseolo. Stefan zmarł w 1038 roku i został pochowany w katedrze w Székesfehérvár.
W 1083 roku, dzięki staraniom króla Władysława I Świętego, "podniesiono" szczątki Stefana, co równało się kanonizacji. Jego wspomnienie obchodzono początkowo 20 sierpnia, w 1686 roku papież Innocenty XI przesunął je na 2 września.
[edytuj] Żona i potomstwo Stefana I
W 995 roku Stefan poślubił Gizelę, księżniczkę bawarską. Z tego małżeństwa pochodzili:
- nieznany z imienia syn, zmarły w dzieciństwie - Oswald Laksai podaje, że nosił on imię Otton,
- Emeryk Święty (1007 - 1031), następca tronu,
- Agata (Algita), żona Edwarda Wygnańca, księcia angielskiego[3],
- Jadwiga, żona Eberharda II, hrabiego Thorgau[4].
Przypisy
[edytuj] Bibliografia
- György Györffy - Święty Stefan I.Król Węgier i jego dzieje., przekład Tomasz Kapturkiewicz, Oficyna Wydawnicza RYTM, Warszawa 2003., ISBN 83-7399-098-4
- Fros H., Sowa F., Księga imion i świętych, t. 5, Kraków 2005, kolumny 304-306.
- Sroka S. A., Historia Węgier do 1526 roku w zarysie, Bydgoszcz 2000, s. 16, 19-21
- Żywot św. Stefana króla Węgier czyli Kronika Węgiersko-polska, przeł., wstępem i komentarzami opatrzył Ryszard Grzesik, Wydawnictwo „DiG”, Warszawa 2003., ISBN 83-7181-276-0
| Poprzednik Gejza |
 |
Książę Węgier 997 – 1000 |
|
Następca On sam jako król |
| Poprzednik On sam jako książę |
|
Król Węgier 1000 – 1038 |
|
Następca Piotr Orseolo |
| Medyka: ''Mrówki'' zgromadziły się przed Urzędem Miasta |
Około stu osób, tzw. mrówek, zebrało się przed Urzędem Miasta Przemyśla. Protestują przeciwko zmianom przepisów celnych, które pozwalają przenosić przez granicę tylko 40 sztuk papierosów. |
| Amnestia dla wszystkich, którzy unikali służby wojskowej |
Mężczyźni, którzy są zarejestrowani, lecz ukrywają się i ignorują wezwania - zostaną przeniesieni do rezerwy. Ci którzy ukrywali się przed rejestracją - teraz będą musieli najpierw się zarejestrować i dopiero wtedy zostaną przeniesieni do rezerwy - ogłosił dziś szef MON Bogdan Klich. |
| Gen. Sikorski nie został zastrzelony ani uduszony |
Prezes IPN Janusz Kurtyka potwierdził, że gen. Władysław Sikorski zginął w katastrofie lotniczej. - W trakcie badań nie stwierdzono śladów, które by wskazywały, że generał został postrzelony bądź uduszony. |
| Dalajlama: zawsze zazdrościłem Wałęsie wąsów |
Rozpoczęło się spotkanie noblistów z 600 młodymi ludźmi z całego kraju. Uczestniczą w nim Lech Wałęsa, Shirn Ebadi (irańska obrończyni praw kobiet), prezydent RPA Frederik de Klerk oraz Dalajlama XIV, który dziennikarzy poinformował, że Wałęsie zazdrości... wąsów,. Wałęsa uważa, że przyznanie mu 25 lat temu Pokojowej Nagrody Nobla było zachętą dla ruchu "Solidarność" do dalszego działania. |
| Kategoria A, życie z wyrokiem |
Paweł od trzech lata żyje jak zbieg z więzienia. Jedna litera w książeczce wojskowej i sprzeciw wobec obowiązkowej służby wojskowej zmieniły jego życie. Dzisiaj ma szansę na amnestię, jeśli ogłosi ją Ministerstwo Obrony Narodowej. |
| Wizyta prezydenta w Azji skrócona, odwołano przyjęcie |
Lech Kaczyński wróci do Polski wcześniej niż początkowo planowano. Polski prezydent miał wydać w sobotę przyjęcie w hotelu w Seulu. Jednak impreza została odwołana i w sobotę przed północą polska delegacja będzie już w kraju. |
| Sejm przeciw odwołaniu Komorowskiego |
Sejm odrzucił wniosek PiS-u o odwołanie Bronisława Komorowskiego z funkcji marszałka Sejmu. Komorowski powiedział chwilę potem, że choć Sejm nie poparł PiS-u, to wniosek, debata i głosowanie to dla niego cenne doświadczenie: - Nauczyło mnie to, że trzeba miarkować także to, co chce się wyrazić językiem ironii - stwierdził. - Dziękuję wszystkim - zakończył. |
| A co mnie jakiś barman na Cyprze obchodzi? |
Tymi słowami Jacek Kurski skomentował doniesienia Polaka, pracującego w hotelu na Cyprze, o pijanych dwóch posłach PiS, którzy zniszczyli hotelowe wózki golfowe. Kurski zapewnił też o swoim poparciu dla kolegów i porównał całą sprawę do swojego niedawnego drogowego wybryku, czyli "rzekomej afery, która podnieciła tabloidy". |
| Lądowanie z turbulencjami: Lech Kaczyński przybył do Seulu |
Prezydent RP Lech Kaczyński przybył około godz. 5.50 rano czasu polskiego do Seulu. Wizyta w Korei Południowej ma charakter oficjalny i kończy trwającą od niedzieli podróż prezydenta po Azji. |
| Marcinkiewicz na Platformie do Strasburga |
Były premier Kazimierz Marcinkiewicz na pierwszym miejscu warszawskiej listy PO do Parlamentu Europejskiego. Taki wariant rozważają liderzy partii - dowiedziała się „Gazeta” |
