Sylaba

Z Wikipedii

Sylaba (zgłoska) – element struktury fonologicznej, większy niż segment (głoska), mniejszy niż wyraz.

Sylaba musi zawierać co najmniej jeden ośrodek (nucleus), którym jest zazwyczaj samogłoska (w niektórych językach może to być też spółgłoska sylabiczna). Jeśli ośrodek poprzedzony jest spółgłoskami, nazywamy je nagłosem (onset), jeśli z kolei następują po nim jakieś spółgłoski, tworzą one wygłos (koda).

Pisma posiadające odrębne znaki dla każdej sylaby to sylabariusze, zobacz kana.

[edytuj] Klasyfikacja sylab

Dwie najczęściej spotykane klasyfikacje sylab to podział na sylaby otwarte i zamknięte oraz podział na sylaby lekkie i ciężkie.

[edytuj] Sylaby otwarte i zamknięte

Sylaba otwarta to sylaba zakończona samogłoską (czyli pozbawiona kody), np. każda sylaba w wyrazie ma·te·ma·ty·ka. Sylaba zamknięta to sylaba zakończona spółgłoską (czyli taka, która ma kodę), np. każda sylaba w wyrazie trój·kąt.

[edytuj] Sylaby lekkie (słabe) i ciężkie (mocne)

Sylaba lekka (słaba) to taka, która ma prosty ośrodek (a więc nie jest to dyftong ani samogłoska długa) i albo nie ma kody, albo ma tylko jedną spółgłoskę w kodzie.

Przykład: ma w wyrazie ma·te·ma·ty·ka , rat w wyrazie a·pa·rat

Sylaby ciężkie (mocne) to wszystkie inne sylaby.

Przykład: port w wyrazie trans·port

W języku polskim dyftong zazwyczaj reprezentowany jest przez sekwencję liter au lub eu, a jego pojawienie wiąże się z tym, że u nie jest w nich sylabiczne, np. w au·tor głoskę u wymawiamy jak ł (IPA:w).

[edytuj] Praktyczne zasady dzielenia wyrazów na sylaby w języku polskim

Fonetyczna 

dzielimy wyraz na tyle sylab, ile jest samogłosek. Jeżeli pomiędzy samogłoskami znajduje się jedna spółgłoska, nie oddzielamy jej od następującej po niej samogłoski. Jeżeli więcej, nie oddzielamy ostatniej spółgłoski od następującej po niej samogłoski; co do pozostałych, musimy kierować się wyczuciem, np. słowo "matka", niektórzy dzielą "mat-ka" (zalecane), inni "ma-tka". Z kolei słowo "marka" da się podzielić tylko jako "mar-ka". Zawsze oddzielamy od siebie podwojone głoski np. wan-na. Reguły istnieją, ale ich świadome stosowanie wymaga pewnej wiedzy teoretycznej, gdyż odwołują się do struktury sylaby w języku polskim i do znajomości tzw. hierarchii sonorności.

Dyftong 

jeżeli zauważymy w wyrazie sekwencję „au” lub „eu”, sprawdzamy czy nie jest to dyftong. Jeśli podczas wymowy samogłoska „u” brzmi jak „ł”, to ich nie rozdzielamy (dyftong), jeżeli brzmi jak "u", to możemy je rozdzielić.

[edytuj] Przykłady

• auto → au·to
• nauka → na·u·ka
• wanna → wan·na
• zassać → zas·sać
• radosny → ra·dos·ny

[edytuj] Sylaby w innych językach

Różne języki różnią się dopuszczalną strukturą sylab. Na przykład w języku japońskim występują tylko sylaby otwarte oraz sylaby zakończone na n (w pewnych kontekstach bardziej przypominające m), które jednak może być traktowane jako samogłoska nosowa i jest wypowiadane z pełną długością sylaby krótkiej, czyli np. słowo in (員 - いん) trwa tak samo długo jak słowo kana (仮名 - かな). W języku arabskim dopuszczalne są jedynie zbitki złożone z dwóch spółgłosek, a w nagłosie jedynie pojedyncze samogłoski. Natomiast w językach słowiańskich, gruzińskim, językach berberyjskich i salisz dopuszczalne są złożone zbitki spółgłoskowe, jak w polskim wyrazie wstrzemięźliwość czy gruzińskim mc'vrtneli (trener).

W niektórych językach istnieją sylaby pozbawione samogłosek, których ośrodkiem jest spółgłoska sylabiczna:

• w czeskim prst (palec)
• w angielskim button (guzik), jeśli wymówione bez szwa przed n.

Czarnoskóry piłkarz pobity pod stadionem Odry

Zawodnik opolskiej Odry Pape Samba Ba został dotkliwie pobity przez nieznanych sprawców.

Protest w Koninie: Negocjatorzy próbują nawiązać kontakt z ekologami

11 ekologów Greenpeace z 5 krajów wspina się na 150-metrowy komin zespołu elektrowni Pątnów-Adamów-Konin w Koninie(Wielkopolska). Na miejscu jest już grupa negocjatorów policyjnych, którzy starają się z nimi skontaktować.

TV Puls rezygnuje z redakcji katolickiej

PRZEGLĄD PRASY. W telewizji Puls nie ma już redakcji katolickiej - informuje "Dziennik". Dziennikarze ją tworzący i dwadzieścia innych osób dostało wypowiedzenia. Dariusz Dąbski, prezes Pulsu, zapewnia jednak, że programy katolickie będą i z anteny na pewno nie znikną.

Lech Kaczyński doktorem honoris causa uniwersytetu w Ułan Bator

Prezydent Lech Kaczyński otrzymał tytuł doktora honoris causa Mongolskiego Uniwersytetu Państwowego. Uroczystość na uniwersytecie jest ostatnim punktem oficjalnej wizyty polskiego prezydenta w stolicy Mongolii - Ułan Bator.

Za co nagradza Kochanowski

Z okazji Międzynarodowego Dnia Praw Człowieka rzecznik praw obywatelskich dr Janusz Kochanowski uhonoruje swoją nagrodą zwolennika m.in. kary śmierci dla nieletnich i umysłowo upośledzonych

Władze Katowic nie chcą u siebie Czeczenów

300 Czeczenów zostanie rozwiezionych po Polsce, w tym 50 ciężarnych kobiet i 125 dzieci. Władze Katowic chcą zlikwidować ośrodek dla cudzoziemców

Wojna PiS i przystawek o media publiczne

Krzysztof Czabański za Andrzeja Urbańskiego? O takim wariancie huczy w telewizji.

Platforma wychodzi do ludzi bronić rządu

Partia zobowiązała działaczy do organizacji spotkań z mieszkańcami w każdym z 379 powiatów w Polsce. Mają przekonywać, że reformy blokuje prezydent i PiS

Cała polska buduje schetynówki

2 mld 220 mln zł - tyle chcą gminy i powiaty w przyszłym roku na tzw. schetynówki, czyli drogi lokalne.

Obama jak Wojtyła

- Recepcja nauczania Jana Pawła II jest tęczowa, od proletariackiej czerwieni do biskupich fioletów. Jego nauki podobały się różnym grupom często ze sobą skłóconym - powiedział wczoraj Adam Michnik podczas XV Debaty Tischnerowskiej zorganizowanej przez Uniwersytet Warszawski i wiedeński Instytut Nauk o Człowieku.