Symbol nabla
Z Wikipedii
Nabla – symbol 
. Nazwa pochodzi od greckiego wyrazu określającego hebrajską harfę o podobnym kształcie. Podobne wyrazy istnieją także w aramejskim i hebrajskim. Symbol został użyty po raz pierwszy przez Williama Rowana Hamiltona w postaci poziomego klinu: ⊳. Inną, mniej popularną nazwą symbolu jest atled (delta wspak), ponieważ nabla jest odwróconą literą grecką delta.
Symbol nabli jest dostępny w standardzie HTML jako ∇ oraz w LaTeX-u jako \nabla. W Unikodzie jest to znak o kodzie punktowym U+2207 lub 8711 dziesiętnie.
Spis treści |
[edytuj] Wykorzystanie w matematyce
Nabla wykorzystywana jest w matematyce do oznaczania operatora nabla, ale może również oznaczać koneksję w geometrii różniczkowej, jak również relację całość (najczęściej w teorii krat). Symbol został wprowadzony przez irlandzkiego matematyka i fizyka Williama Rowana Hamiltona w 1837 [1]. William Thomson pisał w 1884:
- „Pozwoliłem sobie zapytać profesora Bella, czy miał nazwę dla symbolu , a on odpowiedział nabla, co było żartobliwą sugestią Maxwella. Jest to nazwa egipskiej harfy o tym kształcie.”[2]
- „Ten symboliczny operator został wprowadzony przez Sir W. R. Hamiltona i jest teraz w powszechnym użyciu. Wydaje się jednak, że nie ma powszechnie rozpoznawalnej dla niego nazwy, choć w związku z częstym występowaniem symbolu, pewna nazwa jest niezbędna w praktyce. W praktyce okazało się, że monosylaba del jest na tyle krótka i łatwa do wymówienia, że nawet w skomplikowanych wzorach zawierających powielokroć nie występuje żadna niedogodność ze względu na powtarzanie dla mówiącego lub słuchającego.
czyta się po prostu jako 'del V'.”[3]
Z tego względu w literaturze anglojęzycznej operator nabla nosi nazwę „del”.
[edytuj] Zobacz też
- operator nabla, wektorowy operator różniczkowy,
- grad, div oraz curl, operatory różniczkowe definiowane za pomocą operatora nabla,
- pochodna kowariantna, inny (tensorowy) operator różniczkowy definiowany dla tensorów.
Przypisy
- ↑ W. R. Hamilton, w Trans. R. Irish Acad. XVII. 236 (1837)
- ↑ W. Thomson, Notes Lect. Molecular Dynamics & Wave Theory of Light w Johns Hopkins Univ. x 112 (MS) (1884)
- ↑ Gibbs i Wilson, Vector analysis: a text-book for the use of students of mathematics and physics, founded upon the lectures of J. Willard Gibbs by Edwin Bidwell Wilson (1901)
[edytuj] Linki zewnętrzne
- (en) Historia nabli
- (en) Badanie nieprawidłowego użycia ∇ w analizie wektorowej (1994) Tai, Chen
| Czy minogi mogą dostać zawału? |
Z powodu minogów zagrzebanych w dnie Wisły pod Kwidzynem wstrzymano budowę najważniejszego mostu na Pomorzu. - Czy z ich powodu mamy poświęcić interesy mieszkańców Powiśla? - pyta eurodeputowany Janusz Lewandowski. Ekolodzy odpowiadają: - Trzeba było nie zmieniać projektu na szkodliwy dla środowiska. |
| „Orliki” Tuska w telewizji Urbańskiego. Do przerwy 0:1 |
Znany dziennikarz chce robić w publicznej telewizji teleturniej o „orlikach”, ale TVP go zbywa. |
| Polska nie zrezygnuje z bomb kasetowych |
Nasz rząd nie podpisze międzynarodowej konwencji zakazującej produkcji, handlu i stosowania bomb kasetowych. Dziś w Oslo zrobi to ponad sto krajów. Nowa konwencja już została uznana za najważniejszy traktat humanitarny i rozbrojeniowy całej dekady. |
| Nowogrodzka 84/86 jednak do prokuratury |
Jarosław Kaczyński ocenę półmetka rządów prezydent Warszawy Hanny Gronkiewicz-Waltz zorganizował w centrali PiS przy Nowogrodzkiej. Tym adresem interesuje się prokuratura |
| Niech TU-154 jeszcze sobie polatają |
Nie zamierzamy rezygnować z TU-154, bo to niezłe samoloty - mówią urzędnicy MON. Ale w przyszłym roku resort ogłosi przetarg na zakup trzech lub czterech samolotów średniej wielkości dla VIP-ów. |
| Koniec armii poborowych |
Zaczęło się ostatnie przymusowe wcielenie do polskiej armii. Potem kontakt z wojskiem skończy się na wizycie w WKU. A może nawet przez internet. |
| Co zamiast pomostówek |
Propozycja PO dla nauczycieli: zasiłki przedemerytalne tylko dla urodzonych do 1963 r. ZNP: Chcemy więcej |
| Bunt proboszczów |
Proboszcz jak poseł na kadencję? Proboszczowie torpedują pomysł biskupów |
| W Medyce znowu blokada "mrówek" i interwencja policji |
Policja po raz kolejny rozbiła blokadę przejścia granicznego w Medyce na Podkarpaciu. Przejście zablokowało około setki osób, tzw. mrówek, które protestują przeciwko przepisom zmniejszającym liczbę legalnie wwożonych papierosów spoza krajów Unii Europejskiej. W starciach ranny został policjant. |
| Raczek i Szczygielski "najpiękniejszą parą" - TVP nie pokaże już imprez "Gali" |
W planie imprez TVP2 na 2009 rok nie ma transmisji z wręczenia "Róż Gali" i nagród "Viva Najpiękniejsi". Według członka zarządu TVP Sławomira Siwka z transmitowania tych imprez zrezygnowała dyrekcja Dwójki po dokonaniu "ich oceny merytorycznej". Decyzje zarządu są następstwem transmisji "Róż Gali" sprzed dwóch tygodni: "najpiękniejszą parę" ogłoszono na niej Tomasza Raczka i Marcina Szczygielskiego. |
