Symbolika faszystowska
Z Wikipedii
| Ten artykuł wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Aby uczynić go weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Faszyzm jest ruchem różnorodnym i występuje w wielu odmianach, szczególnie rozpowszechnionych w okresie międzywojennym. Jego zwolennicy w poszczególnych krajach posługują się więc różnoraką symboliką. Często nawiązuje ona do specyfiki historii danego narodu, wzorując się w przeważającej liczbie przypadków na symbolice faszystowskiej przyjętej we Włoszech i Niemczech.
Spis treści |
[edytuj] Faszystowskie Włochy
Symbolem faszyzmu w jego włoskim wcieleniu pod przywództwem Benito Mussoliniego były fasces (od których ruch wziął swoją nazwę). Były to wiązki rózg (poza Rzymem z zatkniętym w nie toporem) noszone przez liktorów przed najwyższymi urzędnikami, symbol ich władzy. Topór symbolizował w nich władzę nad życiem i śmiercią.
[edytuj] Hitlerowskie Niemcy
Niemiecka odmiana faszyzmu, nazywana nazizmem lub narodowym socjalizmem, przyjęła tradycyjny salut rzymski, jako sposób pozdrawiania się wewnątrz organizacji. Głównym symbolem nazizmu, popularnym i często używanym już od czasów starożytnych przez wiele kultur, była swastyka. Przez nazistów postrzegana była jako znak kultury aryjskiej, do której Niemcy mieli rzekomo należeć.
Podobnie jak faszyzm włoski, nazizm zaadaptował elementy swojej spuścizny etnicznej, wykorzystując historyczne symbole w celu lepszego oddania charakteru swego nacjonalizmu. Na przełomie XIX i XX wieku austriacki mistyk i literat Guido von List wywarł ogromny wpływ na Reichsführera SS Heinricha Himmlera, który wprowadził różnorodne starożytne germańskie symbole do wyposażenia SS, zwłaszcza stylizowane podwójne runy Sieg, które stały się symbolem całej formacji.
Innymi historycznymi symbolami używanymi przez niemieckie siły zbrojne w III Rzeszy były m.in. Wolfsangel i Totenkopf ("trupia głowa"), których unowocześnionymi wersjami "ozdabiano" mundury i insygnia.
Pomimo że swastyka przed zaadaptowaniem jej na potrzeby hitlerowskich Niemiec była popularnym symbolem, dziś najczęściej utożsamiana jest właśnie z narodowym socjalizmem.
[edytuj] Inne kraje
W innych krajach również pojawiły się ruchy faszystowskie lub bardzo do nich zbliżone. Posługiwały się one własną symboliką, m.in.:
- Głównym symbolem Brytyjskiej Unii Faszystów pod przywództwem Sir Oswalda Mosleya była flaga nazywana Błyskawica i Koło, przyjęta w 1936 roku. Widniały na niej "błyskawica czynu" i "koło jedności", które miały symbolizować wartości ważne dla przyszłego faszystowskiego Państwa Brytyjskiego. Znak ten określany był przez oponentów Mosleya jako "Błyskawica w Garnku". Uprzednio ruch ten używał jako symbolu złotych fasces znajdujących się w środku czerwonego koła, umieszczonych na niebieskim tle.
- Austriacki Front Ojczyźniany (Vaterländische Front, partia Engelberta Dollfußa i Kurta Schusnigga, uważanych przez niektórych badaczy za twórców tzw. austrofaszyzmu) używał symbolu biało-czerwonego krzyża nazywanego Kruckenkreuz.
- Uważany często za faszystowski grecki Reżim 4 sierpnia używał za swój znak podwójnego topora nazywanego Labrys bądź Pelekys. Uważany on był przez dyktatora, generała Ioannisa Metaxasa za najstarszy symbol cywilizacji helleńskiej.
- Symbolem węgierskich faszystów, członków Nyilaskeresztes Párt (Strzałokrzyżowców) był, oczywiście, strzałokrzyż.
- Symbolem norweskiej partii faszystowskiej Nasjonal Samling był Krzyż Świętego Olafa.
- Symbolem portugalskiego reżimu António de Oliveira Salazara, nazywanego Estado Novo (Nowe Państwo) było stylizowane wyobrażenie sfery armilarnej i tarczy na tle flagi państwowej. Rywale Salazara z ruchu narodowo-syndykalistycznego używali Krzyża Zakonu Rycerzy Chrystusa.
- Symbolem rumuńskiej Żelaznej Gwardii był potrójny krzyż, zazwyczaj czarny, mający oznaczać kraty więzienne i męczennictwo. Czasem nazywany był Krzyżem Michała Archanioła, uznawanego przez członków ruchu za swego patrona.
- Symbolem hiszpańskiej Falangi były strzały i jarzmo (uprząż), które były również symbolami katolickich monarchistów. Każda ze strzał reprezentuje jedno z dawnych pięciu królestw Hiszpanii.
- Brazylijscy integraliści posługiwali się znakiem greckiej litery sigma znajdującej się w białym okręgu na zielonym tle.
[edytuj] Czasy współczesne
[edytuj] Neonazizm
Część organizacji neonazistowskich kontynuuje używanie swastyki. Większość jednak odżegnuje się od niej, tworząc symbole oparte na jej graficznym przedstawieniu, lub używając symboliki nawiązującej do etnicznej tradycji. Niekoniecznie mają one naturę rasistowską. Niektóre z używanych obecnie symboli:
- Krzyże:
- Krzyż celtycki - znak szeroko stosowany, m.in. przez Davida Duke'a, przywódcy amerykańskiego Ku Klux Klanu.
- Krzyż słoneczny - używany m.in. przez szwedzką Nordycką Partię Ludową (Nordiska Rikspartiet),
- Koło zębate - węgierskie Magyar Népjóléti Szövetség,
- Runy:
- Litery ze starotureckiego alfabetu Orkhon - używane były przez zwolenników pantureckiego pisarza Nihala Atsiza, należących m.in. do organizacji Türkçü Toplumcu Budun Derneği
- Swastyka - m.in. Amerykańska Partia Nazistowska, São Paulo Skinheads (Brazylia), Nationalsocialistisk Front (Front Narodowosocjalistyczny, Szwecja)
- "Ostra swastyka" (swastyka z ostro zakończonymi ramionami) - Российское Национальное Единство (Narodowa Jedność Rosji)
- Przypominający triskelion symbol z złożony z trzech siódemek - południowoafrykański Afrikaner Weerstandsbeweging (Afrykanerski Ruch Oporu)
- Wolfsangel - używany przez SS i Hitlerjugend a także obecnie przez różne grupy neonazistowskie,
- Meandros, nazywany także "grecką swastyką", używany przez grecką neonazistowską partię Hrisi Avgi,
- Labrys - symbol przedstawiający minojski dwustronny topór, używany czasem przez niektórych nostalgików greckiego faszyzmu.
- 14/88 - 14 odnosi się do tzw. Fourteen Words (ang. czternaście słów), 88 kojarzone jest jako akronim od zawołania "Heil Hitler!" (H jest ósmą literą alfabetu); obie liczby są używane także w innej kolejności (np. 1488 lub 8814) albo osobno.
[edytuj] Związki z neopogaństwem
W wielu przypadkach symbole łączone z ruchami faszystowskimi, ale wywodzące się z tradycji indoeuropejskiej (takie jak właśnie swastyka), używane są przez niefaszystowskie neopogańskie ruchy i organizacje, takie jak islandzki Ásatrú czy walijski Cadw. Niektóre germańskie neopogańskie grupy wyrażają sprzeciw wobec wykorzystywaniu ich symboli w celach politycznych, zwłaszcza przeciwko określaniu ich jako "faszystowskie". Wytoczyły one nawet proces walczącej z antysemityzmem Lidze Przeciw Zniesławieniu (ADL), która na swojej stronie internetowej[1] przedstawiła symbole neopogańskie jako neonazistowskie. Niektórzy rodzimowiercy polscy używają symbolu swarzycy, która jest znakiem mocy słonecznych, piorunowych i ognia. Swarzyca jednakże ma w tym ruchu znaczenie religijne, bez nawiązań do faszyzmu, ponadto zgodnie z oryginałem a w przeciwieństwie do hitlerowskiej swastyki jest lewoskrętna.
[edytuj] Sytuacja prawna
Poniżej znajdują się wizerunki graficzne symboli, spośród których niektóre używane były przez narodowo socjalistyczny rząd III Rzeszy lub organizacje ściśle z nim związane, jak również przez partie, których działalność została w Niemczech zakazana na mocy wyroków Federalnego Trybunału Konstytucyjnego.
Używanie insygniów i oznaczeń organizacji (takich jak swastyka czy strzałokrzyż), których działalność jest w Niemczech zakazana, może być nielegalne również w takich krajach jak Polska, Austria, Węgry, Czechy, Francja, Brazylia i inne. W Rzeczypospolitej Polskiej mówi o tym Art. 256 kodeksu karnego (Dz.U. 1997 nr 88 poz. 553), a w Republice Federalnej Niemiec - § 86a kodeksu karnego (StGB).
[edytuj] Symbole
[edytuj] Historyczne
|
Rzymskie fasces. |
Błyskawica i Koło - sztandar brytyjskich faszystów Oswalda Mosleya. |
Ostrza topora Labrys, symbolu greckich faszystów. |
|
|
Krzyż Michała Archanioła - symbol rumuńskiej Żelaznej Gwardii. |
Yugo y Flechas - symbole hiszpańskiej Falangi. |
Flaga brazylijskiego integralizmu. |
[edytuj] Niektóre współczesne
|
"Trzy siódemki" - rodzaj triskelionu, używany przez Afrykanerski Ruch Oporu. |
Meandros - "grecka swastyka". |
| Czy minogi mogą dostać zawału? |
Z powodu minogów zagrzebanych w dnie Wisły pod Kwidzynem wstrzymano budowę najważniejszego mostu na Pomorzu. - Czy z ich powodu mamy poświęcić interesy mieszkańców Powiśla? - pyta eurodeputowany Janusz Lewandowski. Ekolodzy odpowiadają: - Trzeba było nie zmieniać projektu na szkodliwy dla środowiska. |
| „Orliki” Tuska w telewizji Urbańskiego. Do przerwy 0:1 |
Znany dziennikarz chce robić w publicznej telewizji teleturniej o „orlikach”, ale TVP go zbywa. |
| Polska nie zrezygnuje z bomb kasetowych |
Nasz rząd nie podpisze międzynarodowej konwencji zakazującej produkcji, handlu i stosowania bomb kasetowych. Dziś w Oslo zrobi to ponad sto krajów. Nowa konwencja już została uznana za najważniejszy traktat humanitarny i rozbrojeniowy całej dekady. |
| Nowogrodzka 84/86 jednak do prokuratury |
Jarosław Kaczyński ocenę półmetka rządów prezydent Warszawy Hanny Gronkiewicz-Waltz zorganizował w centrali PiS przy Nowogrodzkiej. Tym adresem interesuje się prokuratura |
| Niech TU-154 jeszcze sobie polatają |
Nie zamierzamy rezygnować z TU-154, bo to niezłe samoloty - mówią urzędnicy MON. Ale w przyszłym roku resort ogłosi przetarg na zakup trzech lub czterech samolotów średniej wielkości dla VIP-ów. |
| Koniec armii poborowych |
Zaczęło się ostatnie przymusowe wcielenie do polskiej armii. Potem kontakt z wojskiem skończy się na wizycie w WKU. A może nawet przez internet. |
| Co zamiast pomostówek |
Propozycja PO dla nauczycieli: zasiłki przedemerytalne tylko dla urodzonych do 1963 r. ZNP: Chcemy więcej |
| Bunt proboszczów |
Proboszcz jak poseł na kadencję? Proboszczowie torpedują pomysł biskupów |
| W Medyce znowu blokada "mrówek" i interwencja policji |
Policja po raz kolejny rozbiła blokadę przejścia granicznego w Medyce na Podkarpaciu. Przejście zablokowało około setki osób, tzw. mrówek, które protestują przeciwko przepisom zmniejszającym liczbę legalnie wwożonych papierosów spoza krajów Unii Europejskiej. W starciach ranny został policjant. |
| Raczek i Szczygielski "najpiękniejszą parą" - TVP nie pokaże już imprez "Gali" |
W planie imprez TVP2 na 2009 rok nie ma transmisji z wręczenia "Róż Gali" i nagród "Viva Najpiękniejsi". Według członka zarządu TVP Sławomira Siwka z transmitowania tych imprez zrezygnowała dyrekcja Dwójki po dokonaniu "ich oceny merytorycznej". Decyzje zarządu są następstwem transmisji "Róż Gali" sprzed dwóch tygodni: "najpiękniejszą parę" ogłoszono na niej Tomasza Raczka i Marcina Szczygielskiego. |

