Symon Petlura

Z Wikipedii

Symon Wasylowycz Petlura (ukr. Си́мон Васи́льович Петлю́ра; ur. 22 maja 1879 w Połtawie, zm. 25 maja 1926 w Paryżu) – ukraiński polityk socjaldemokratyczny i narodowy, naczelny dowódca wojsk URL, pisarz, dziennikarz oraz publicysta. Prezydent Ukraińskiej Republiki Ludowej w latach 1919-1926.

Urodził się w Połtawie w rodzinie o tradycjach kozackich. Uczył się w połtawskim seminarium duchownym. W 1900 został członkiem Ukraińskiej Partii Rewolucyjnej. Pracował jako dziennikarz. Był socjalistą - uznającym odrębność narodową Ukrainy. Był jednym z założycieli i liderów Ukraińskiej Partii Socjal-demokratycznej. W czasie I wojny światowej pracował we Wszechrosyjskim związku ziemstw i miast, ogólnorosyjskiej organizacji samorządowej utworzonej w 1914 w celu pomocy caratowi w organizacji zaopatrzenia dla armii rosyjskiej.

Od 1917 związany z organizacjami dążącymi do budowy niepodległego państwa ukraińskiego, dowodził Hajdamackim Koszem Słobodzkiej Ukrainy. Po ustanowieniu Hetmanatu Pawła Skoropadskiego znalazł się w opozycji. W listopadzie 1918, po zawieszeniu broni zawartym w Compiegne przez Ententę z Niemcami, wspierającymi Skoropadskiego, wzniecił powstanie przeciw Skoropadskiemu. 14 grudnia 1918 , siły Petlury, których trzon stanowił korpus Strzelców Siczowych ( pod dowództwem płk Jewhena Konowalca ) zajęły Kijów.

Od 13 lutego 1919 (po odsunięciu Wynnyczenki) do 10 listopada 1920 był prezesem Dyrektoriatu Ukraińskiej Republiki Ludowej. Za rządów Dyrektoriatu przez Ukrainę przetoczyła się fala pogromów antyżydowskich , w której życie straciło blisko 100 000 ludzi. Większość padła ofiarą napadów rabunkowych przeprowadzanych przez lokalne bandy chłopskie, oddziały podporządkowane URL, Kozaków dońskich z oddziałów Armii Ochotniczej gen. Antona Denikina, wreszcie oddziałów Armii Czerwonej (Armia Konna Budionnego) i anarchistów Nestora Machno sukcesywnie sprawujących faktyczną władzę w terenie na obszarze URL w latach 1919-1921^[1].

W kwietniu 1920 Petlura zawarł układ sojuszniczy z Polską i od polsko-ukraińskiej ofensywy na Kijów do zawieszenia broni w wojnie polsko-bolszewickiej z 12 października 1920 był jedynym uznawanym międzynarodowo szefem rządu Ukrainy^[2]. Po wycofaniu międzynarodowego uznania Ukraińskiej Republiki Ludowej, od 1921 przebywał najpierw w Polsce, następnie po wymuszonym na Polsce przez dyplomację sowiecką wydaleniu 31 grudnia 1923 - na emigracji w Budapeszcie, Wiedniu i Genewie, wreszcie w Paryżu.

Zamordowany przez zamachowca Szolema Szwarcbarda 25 maja 1926, z inspiracji OGPU, co zostało potwierdzone dopiero wiele lat później.

Szwarcbard podczas procesu w Paryżu utrzymywał, że morderstwa dokonał w akcie zemsty za wymordowanie jego rodziny na Ukrainie w okresie rządów Petlury i został przez ławę przysięgłych (i w konsekwencji sąd) uniewinniony. Symon Petlura został pochowany na paryskim cmentarzu Montparnasse.

Przypisy

[edytuj] Bibliografia, linki

• Jan Jacek Bruski Petlurowcy Kraków 2004 ,Wyd. Arcana , ISBN 83-86225-03-3
• Adam Przybylski , Wojna polska 1918 – 1921, Warszawa 1930
• Józef Piłsudski Rok 1920 w „Pisma zbiorowe” Warszawa 1937
• Tadeusz Kutrzeba Wyprawa kijowska Warszawa 1937
• Marian Kukiel Moja wojaczka na Ukrainie, wiosna 1920 : dziennik oficera Sztabu Generalnego ; wstęp i oprac. Janusz Zuziak. Warszawa 1995 : Wojskowy Instytut Historyczny ; Pruszków : "Ajaks", 1995 ISBN 83-85621-74-1
• Richard Pipes Rosja bolszewików, Warszawa 2005, ISBN 83-89656-15-9
• Robert Potocki Idea restytucji Ukraińskiej Republiki Ludowej (1920-1939) Wydawnictwo: INSTYTUT EUROPY ŚRODKOWO-WSCHODNIEJ , Lublin 1999 ; ISBN 83-85854-46-0 , rozdziały książki dotyczące wojny 1920 i planów strategicznych tworzenia armii URL w latach trzydziestych:[1] ;
• Pavlo Shandruk, Arms of Valor ( SHANDRUK, Lt. General PAVLO Arms of Valor , Robert Speller & Sons Publishers,Inc. ), New York 1959 , wersja elektroniczna na stronie weteranów SS-Hałyczyna [2]

[edytuj] Zobacz też

• Ukraińskie gabinety rządowe 1917-1926
• Ukraińska Republika Ludowa
• Hetmanat
• Wojna domowa w Rosji
• Zachodnioukraińska Republika Ludowa
• Armia Czynna Ukraińskiej Republiki Ludowej
• Wojna polsko-bolszewicka
• Wyprawa kijowska (1920)
• Umowa warszawska
• Traktat ryski (1921)
• Henryk Józewski
• Mychajło Omelianowicz-Pawlenko
• Pawło Szandruk
• Marko Bezruczko

Czy minogi mogą dostać zawału?

Z powodu minogów zagrzebanych w dnie Wisły pod Kwidzynem wstrzymano budowę najważniejszego mostu na Pomorzu. - Czy z ich powodu mamy poświęcić interesy mieszkańców Powiśla? - pyta eurodeputowany Janusz Lewandowski. Ekolodzy odpowiadają: - Trzeba było nie zmieniać projektu na szkodliwy dla środowiska.

„Orliki” Tuska w telewizji Urbańskiego. Do przerwy 0:1

Znany dziennikarz chce robić w publicznej telewizji teleturniej o „orlikach”, ale TVP go zbywa.

Polska nie zrezygnuje z bomb kasetowych

Nasz rząd nie podpisze międzynarodowej konwencji zakazującej produkcji, handlu i stosowania bomb kasetowych. Dziś w Oslo zrobi to ponad sto krajów. Nowa konwencja już została uznana za najważniejszy traktat humanitarny i rozbrojeniowy całej dekady.

Nowogrodzka 84/86 jednak do prokuratury

Jarosław Kaczyński ocenę półmetka rządów prezydent Warszawy Hanny Gronkiewicz-Waltz zorganizował w centrali PiS przy Nowogrodzkiej. Tym adresem interesuje się prokuratura

Niech TU-154 jeszcze sobie polatają

Nie zamierzamy rezygnować z TU-154, bo to niezłe samoloty - mówią urzędnicy MON. Ale w przyszłym roku resort ogłosi przetarg na zakup trzech lub czterech samolotów średniej wielkości dla VIP-ów.

Koniec armii poborowych

Zaczęło się ostatnie przymusowe wcielenie do polskiej armii. Potem kontakt z wojskiem skończy się na wizycie w WKU. A może nawet przez internet.

Co zamiast pomostówek

Propozycja PO dla nauczycieli: zasiłki przedemerytalne tylko dla urodzonych do 1963 r. ZNP: Chcemy więcej

Bunt proboszczów

Proboszcz jak poseł na kadencję? Proboszczowie torpedują pomysł biskupów

W Medyce znowu blokada "mrówek" i interwencja policji

Policja po raz kolejny rozbiła blokadę przejścia granicznego w Medyce na Podkarpaciu. Przejście zablokowało około setki osób, tzw. mrówek, które protestują przeciwko przepisom zmniejszającym liczbę legalnie wwożonych papierosów spoza krajów Unii Europejskiej. W starciach ranny został policjant.

Raczek i Szczygielski "najpiękniejszą parą" - TVP nie pokaże już imprez "Gali"

W planie imprez TVP2 na 2009 rok nie ma transmisji z wręczenia "Róż Gali" i nagród "Viva Najpiękniejsi". Według członka zarządu TVP Sławomira Siwka z transmitowania tych imprez zrezygnowała dyrekcja Dwójki po dokonaniu "ich oceny merytorycznej". Decyzje zarządu są następstwem transmisji "Róż Gali" sprzed dwóch tygodni: "najpiękniejszą parę" ogłoszono na niej Tomasza Raczka i Marcina Szczygielskiego.