Szablon:Dobry artykuł/archiwum/2008/08
Z Wikipedii
Aktualnie na stronie głównej
Tak jak inne tyranozauroidy, tyranozaur był dwunożnym mięsożercą z masywną czaszką utrzymywaną w równowadze przez długi ogon. Obecnie znane są teropody dorównujące, a nawet przewyższające wielkością tyranozaura. Jednak mierząc niemal 13 metrów długości i ważąc około 6 ton, nadal pozostaje największym znanym tyranozauroidem i jednym z największych znanych drapieżników lądowych wszech czasów.
Archiwum ekspozycji dobrych artykułów
Archiwum artykułów, które zostały umieszczone na stronie głównej w rubryce dobry artykuł.
2008: lipiec • sierpień • wrzesień • październik • bieżące
[edytuj] 31 sierpnia 2008
Jedną z najbardziej popularnych i najbardziej polimorficznych słodkowodnych ryb akwariowych, opisywaną w literaturze pod wieloma nazwami synonimicznymi jest gupik. Gatunek ten jest introdukowany do walki z larwami komarów w wielu krajach, na wszystkich kontynentach poza Antarktydą. Charakteryzuje się wyraźnie zaznaczonym dymorfizmem płciowym przejawiającym się głównie w okazałości płetw i różnorodności ubarwienia samców.
[edytuj] 30 sierpnia 2008
.jpg&filetimestamp=20080525142154)
W roku 99 p.n.e. urzędnik na dworze cesarza Walecznego, chiński historyk Sima Qian został wtrącony do więzienia i skazany na karę śmierci, której można było uniknąć wpłacając pieniądze lub decydując się na haniebną karę – kastrację. Powód skazania Sima nie jest jasny, istnieją dwie wersje wydarzeń. Historyk nie miał dostatecznej ilości pieniędzy i poddał się tej ostatniej karze, żeby móc kontynuować pracę nad Zapiskami historyka.
[edytuj] 29 sierpnia 2008
Rankiem 24 kwietnia 1894 tuż przed planowanym zakończeniem ekspozycji dzieło Władysława Podkowińskiego Szał uniesień zostało pocięte nożem przez autora. O powodach tej decyzji malarz wypowiadał się niejasno i mgliście. Wiktor Gomulicki zapisał jego zwierzenia, według których zniszczenie obrazu było chwilą piekielną: rozdzierane płótno kojarzyło mu się z krzykiem, a widok rusztowania z kośćmi.
[edytuj] 28 sierpnia 2008
Nazwa zespołu LEOPARD jest akronimem utworzonym z pierwszych nazw głównych objawów tej choroby w języku angielskim: plam soczewicowatych na skórze (Lentiginosis), nieprawidłowości w badaniu EKG (ECG), hiperteloryzmu ocznego (Ocular hypertelorism), zwężenia ujścia płucnego (Pulmonary stenosis), nieprawidłowości narządów płciowych zewnętrznych (Abnormal genitalia), zahamowania wzrostu (Retardation of growth) i czuciowo-nerwowej utraty słuchu (Deafness). U jednego pacjenta może występować kilka z tych objawów.
[edytuj] 27 sierpnia 2008
Odchylenie standardowe może służyć jako miara niepewności. W fizycznym sensie odchylenie standardowe dla grupy powtarzanych pomiarów daje obraz precyzji pomiaru. Kiedy trzeba zdecydować, czy pomiary zgadzają się z teoretycznymi przewidywaniami, ich odchylenie standardowe nabiera kluczowej roli: Jeśli średnia z pomiarów jest zbyt daleko od wartości przewidywanej, uważa się, że pomiary zaprzeczają przewidywaniom. Oznacza to bowiem, że wypadają one poza zakres wartości, który można by zdroworozsądkowo uznać za prawdopodobny, jeśli przewidywania były słuszne.
[edytuj] 26 sierpnia 2008
Obszar obecnych Piotrowic, Podlesia i Zarzecza w średniowieczu nazywano Uniczowami. Pierwsza wzmianka w źródłach o okolicy zwanej później Piotrowicami datowana jest na rok 1287 i pochodzi z dokumentu wystawionego w Rybniku przez księcia raciborskiego Mieszka. W późniejszych dokumentach występują nazwy dwuczłonowe: Uniczowy Podlesie, Uniczowy Zarzecze.
[edytuj] 25 sierpnia 2008
Bracia bliźniacy Benji i Joel dorastali w robotniczej rodzinie w miejscowości Waldorf w stanie Maryland. Benji rozpoczął naukę gry na gitarze w wieku 16 lat, kiedy Joel próbował już swoich sił jako wokalista. Po tym, jak dołączyli do nich: Paul Thomas (gitara basowa), Aarona Escolopio (perkusja) i Billy Martin (gitara, klawisze) zespół mógł rozpocząć działalność. Nazwę Good Charlotte zaczerpnęli z tytułu jednej z książek dla dzieci, a swój pierwszy koncert zagrali dla 20-osobowej publiczności w piwnicy swoich sąsiadów.
[edytuj] 24 sierpnia 2008
Efekty nieudanej próby zajęcia Dakaru we wrześniu 1940 roku przez aliantów miały przede wszystkim charakter polityczny. Był to cios w pozycję de Gaulle'a, który nie zdołał przejąć portu będącego pod kontrolą francuskiego rządu Vichy. Uważany za projektodawcę i wykonawcę operacji Menace, mimo faktycznego projektu Churchilla, był krytykowany za nią zarówno przez opinię publiczną w Wielkiej Brytanii i neutralnych Stanach Zjednoczonych, jak i przez propagandę niemiecką i vichystowską.
[edytuj] 23 sierpnia 2008
Do malowania Panoramy Racławickiej (z okazji 100-lecia powstania kościuszkowskiego) zaprosił Wojciecha Kossaka Jan Styka w 1892 r. Powstanie dzieła poprzedziły dokładne studia nad techniką tworzenia panoram, zamówiono odpowiednią żelazną konstrukcję, na której rozpięte były ogromne płótna, przeprowadzono badania historyczne i kostiumologiczne, a także dokładne badania w terenie, gdzie bitwa miała miejsce. Najpierw powstała tzw. Mała Panorama Racławicka, czyli 4 wielkie szkice, a dopiero potem przystąpiono do malowania całości. W pracy nad dziełem brali również udział młodzi malarze: Ludwik Boller, Tadeusz Popiel, Teodor Axentowicz, Zygmunt Rozwadowski, Włodzimierz Tetmajer, Michał Sozański, Wincenty Wodzinowski. Panorama Racławicka została ukończona w 1894 r. i pokazana publiczności w dniu otwarcia Powszechnej Wystawy Krajowej we Lwowie.
[edytuj] 22 sierpnia 2008
W procesie powstawania krwinek czerwonych tworzą się w szpiku kostnym z ortochromatycznych erytroblastów retikulocyty. W ciągu 2–4 dni dojrzewają bezpośrednio do erytrocytu, dojrzałej krwinki czerwonej. W stanie zdrowia do krwi przedostają się 2–3-dniowe retikulocyty, gdzie w ciągu doby dochodzi do ich przekształcenia się do w pełni dojrzałego erytrocytu. Liczba retikulocytów we krwi stanowi około 40% całej puli retikulocytów.
[edytuj] 21 sierpnia 2008
Od roku 2000 na mistrzostwach świata w pétanque rozgrywa się osobną konkurencję strzału precyzyjnego, za którą przyznawane są medale (złoty, srebrny i 2 brązowe). Polega ona na kolejnym wybijaniu określonych celów z czterech odległości (6, 7, 8 i 9 metrów) w pięciu różnych ustawieniach. Jedyny medal zdobyty przez reprezentację Polski na mistrzostwach świata i Europy w pétanque to brąz Jędrzeja Śliża za konkurs strzału precyzyjnego wywalczony na mistrzostwach świata juniorów w 2003 w Brnie.
[edytuj] 20 sierpnia 2008
1 września 1939 roku w Nowej Synagodze w Poznaniu odbyło się uroczyste nabożeństwo z udziałem rabina Poznania, Jakuba Sendera, w intencji zwycięstwa Oręża Polskiego. Od czasu wkroczenia wojsk niemieckich do miasta nastąpiła stopniowa dewastacja synagogi. 15 kwietnia 1940 roku została usunięta ostatnia gwiazda Dawida. W tym samym roku została przebudowana na krytą pływalnię dla żołnierzy Wermachtu, co nadało budowli obecny kształt. W trakcie przebudowy całkowicie zniszczono wnętrze, uproszczono bryłę, rozebrano kopuły, zmieniono wszystkie otwory. Funkcję pływalni synagoga pełni do dziś.
[edytuj] 19 sierpnia 2008
W literaturze utrzymują się dwie teorie na temat genezy małżeństwa Konstancji wrocławskiej z księciem kujawskim Kazimierzem I. Pierwsza z nich głosi, że było ono wynikiem polityki jej ojca, Henryka II Pobożnego chcącego poprzez ślub córki z synem Konrada I mazowieckiego osłabić mazowieckiego rywala, przeciwko któremu od lat wraz z ojcem, Henrykiem I Brodatym, walczył o Kraków. Drugi pogląd mówi, że zmagającemu się z wewnętrznymi i zewnętrznymi problemami Henrykowi Pobożnemu zależało na dobrych relacjach z Konradem mazowieckim, a małżeństwo jego córki z synem księcia mazowieckiego miało być skutecznym sposobem na zacieśnienie tej współpracy.
[edytuj] 18 sierpnia 2008
W roku 1926 w miesięczniku "Naokoło świata" opisano odnalezienie jeńca rosyjskiego, któremu udało się przeżyć osiem lat w podziemiach Fortu XIII Twierdzy Przemyśl. Według naocznego świadka grupa robotników pracująca wówczas przy rozbiórce dotarła do wnęki z żelaznymi drzwiami, których nie było na planach. Po ich wyważeniu i przedostaniu się do środka, w pomieszczeniu stała mara... okropna, upiorna, niemal nagi kościotrup obrośnięty masą splątanych siwych włosów, który na hałas reagował zatykaniem uszu i wydawał z siebie chrapliwe dźwięki. W pomieszczeniu obok znaleziono ludzki szkielet. Pod wieczór do fortu przyjechał samochód z policją i żołnierzami, oficerami i sędzią śledczym. Odnalezionego człowieka wyniesiono z fortu i zawieziono do miejskiego szpitala, gdzie tej samej nocy zmarł.
[edytuj] 17 sierpnia 2008
W październiku 1879 z inicjatywy Jerzego Kotuli, cieszyńskiego księgarza, wydana została broszura W sprawie szkół ludowych na Szląsku autorstwa Józefa Ignacego Kraszewskiego. Kotula zwrócił się do Kraszewskiego z prośbą o napisanie broszury dla nauczycieli, zwracając uwagę na fakt, że na Śląsku Austriackim dla 260 tysięcy Niemców było 16 szkół średnich, a dla 300 tysięcy Polaków i Czechów nie istniała żadna.
[edytuj] 16 sierpnia 2008
Żyła Galena jest krótkim naczyniem utworzonym w miejscu spływu żył mózgu wewnętrznych i żył podstawnych Rosenthala, odprowadzającym krew żylną do zatoki prostej. Powstaje w rozwoju płodowym. Rzadko się zdarza, że z niejasnych przyczyn między 6. a 11. tygodniem ciąży wytwarza się w tym naczyniu przetoka tętniczo-żylna. Grupę wad wrodzonych wynikających z nieprawidłowego rozwoju tej żyły określa się jako malformacje żyły Galena.
[edytuj] 15 sierpnia 2008
Postać Oisína posłużyła Jamesowi Macphersonowi w wydanych w 1760 roku Pieśniach Osjana jako wzór do kreacji tytułowego bohatera – barda szkockiego, narratora i rzekomego autora Pieśni, które sam Macpherson miał tylko tłumaczyć z odnalezionych niby przezeń średniowiecznych rękopisów w języku gaelickim. Choć od samego początku kwestionowano autentyczność Pieśni Osjana (m.in. Samuel Johnson), zostały one entuzjastycznie przyjęte przez czytelników, cieszyły się dużą popularnością i wywarły znaczny wpływ na literaturę europejską, m.in. na takich twórców jak Johann Wolfgang von Goethe czy Walter Scott.
[edytuj] 14 sierpnia 2008
W okresach suszy soczysty miąższ ferokaktusów ratował bydło i ludzi, stając się źródłem niezbędnej do przetrwania wody. Odcinano wierzchołek kaktusa, po czym ubijano tłuczkiem wewnętrzną masę na miazgę, której spożywanie ratowało życie podróżnym na pustyni. Z miąższu produkowano także tzw. kaktusowe cukierki Candy Barrel Cactus oraz "galaretki". Miąższ pokrojony w kostki, po uprzednim usunięciu twardej skóry z kolcami, gotowano w stężonym roztworze cukru aż do zgęstnienia.
[edytuj] 13 sierpnia 2008
We wrześniu 1894 roku Europę obiegła wiadomość o spowodowanej hipnozą śmierci młodej pacjentki podczas jednego z popularnych publicznych seansów hipnotycznych. Chcąc uprawdopodobnić winę hipnotyzera, węgierski lekarz neurolog Ernő Jendrassik przeprowadził szereg eksperymentów behawioralnych mających dowieść brak wolnej woli u zahipnotyzowanych pacjentów. Opisał m.in. doświadczenie, podczas którego jedna z jego pacjentek chodziła na czterech kończynach i szczekała, myśląc że jest psem, pisała listy miłosne do lekarza, który miał rzekomo zabić jej ojca, a innego lekarza próbowała zabić rolką papieru.
[edytuj] 12 sierpnia 2008
Plan strategiczny Henryka V podczas wyprawy przeciwko Polsce w 1109 roku przewidywał przeprawę przez Odrę i dalszy marsz na Poznań, jednak cesarz obawiając się odcięcia od zaplecza przez głogowian oraz na wieść o nadciągających siłach Krzywoustego, postanowił zdobyć gród. Obrona Głogowa trwała od 24 sierpnia 1109 r. i zakończyła się odstąpieniem od oblężenia sił cesarstwa, co wpłynęło na przebieg całej wojny.
[edytuj] 11 sierpnia 2008
Twierdzenie Stone'a o reprezentacji algebr Boole'a mówi, że każda algebra Boole'a jest izomorficzna z pewnym ciałem zbiorów (traktowanym jako algebra Boole'a). Dokładniej mówiąc, algebra Boole'a 
jest izomorficzna z ciałem otwarto-domkniętych podzbiorów przestrzeni ultrafiltrów na (tzw przestrzeni Stone'a algebry ). Twierdzenie Stone'a nie może być udowodnione przy użyciu tylko ZF – wymaga ono założenia pewnej formy aksjomatu wyboru (rozszerzalności ideałów w algebrach Boole'a do ideałów pierwszych).
[edytuj] 10 sierpnia 2008
W sezonie 2007/2008 zespół Galatasaray SK wywalczył swoje szesnaste w historii mistrzostwo Turcji. W 2008 roku ośmiu piłkarzy reprezentowało tę drużynę na Euro 2008. Byli to Turcy: Emre Güngör, Mehmet Topal, Ayhan Akman, Emre Aşık, Hakan Balta, Arda Turan, Sabri Sarıoğlu i Servet Çetin, którzy zdobyli brązowy medal, oraz Szwed – Tobias Linderoth. Założony w 1905 roku Galatasaray był jednocześnie trzecim najliczniej reprezentowanym klubem na tym turnieju.
[edytuj] 9 sierpnia 2008
Po zakończeniu działalności rządu Jędrzejewicza, Piłsudski zadecydował, że kolejnym premierem zostanie Leon Kozłowski. Gabinet Kozłowskiego skupił się przede wszystkim na sprawach gospodarczych. Głównym jego celem było oddłużenie wsi, popieranie eksportu, ożywienie handlu międzynarodowego i zahamowanie spadku dochodów budżetowych. Jednocześnie jednak rząd wszedł w konflikt ze związkami zawodowymi i kapitałem zagranicznym, głównie francuskim. Polska wypowiedziała również 13 września 1934 tzw. mały traktat wersalski. Z tego powodu gabinet oskarżano często o sprzyjanie Niemcom.
[edytuj] 8 sierpnia 2008
Światowa Organizacja Zdrowia szacuje, że zainfekowanych bakterią Helicobacter pylori jest ok. 70% ludzi w krajach rozwijających się i ok. 30% w krajach rozwiniętych. Jej obecność zwiększa ryzyko wystąpienia takich schorzeń jak: zapalenie żołądka typu B (mogące prowadzić do powstania nowotworu) oraz wrzodów trawiennych. Obecnie wiadomo, że H. pylori odpowiada w przybliżeniu za 80% przypadków choroby wrzodowej żołądka i 90% przypadków choroby wrzodowej dwunastnicy.
[edytuj] 7 sierpnia 2008
Jedną z przyczyn popularności Casablanki było to, że początek wyświetlania filmu przypadał kilka tygodni po alianckiej inwazji na Afrykę Północną. Film wyreżyserował Michael Curtiz, w głównych rolach wystąpili Humphrey Bogart jako Rick Blaine oraz Ingrid Bergman jako Ilsa Lund. Akcja dzieje się w czasie II wojny światowej w kontrolowanym przez Vichy marokańskim mieście Casablanca.
[edytuj] 6 sierpnia 2008
Według klasycznej definicji dworcem kolejowym jest taki przystanek, na którym pociągi rozpoczynają i kończą bieg i który ma przynajmniej jedną zwrotnicę. W ogólniejszym znaczeniu, dworzec oznacza budynek wraz z całym zespołem zabudowań i urządzeń kolejowych. Spotyka się rozróżnienie (często ze względu na rodzaj zatrzymujących się pociągów) na dworce, stacje i przystanki.
[edytuj] 5 sierpnia 2008
Wszystkie cztery radzieckie floty: bałtycka, czarnomorska, Oceanu Spokojnego i północna wyposażone były w niszczyciele rakietowe projektu 57. Okręty nie brały udziału w działaniach bojowych, aczkolwiek kilka wysyłano w latach 1967–1971 na wody Bliskiego Wschodu z pomocą dla zaprzyjaźnionych państw arabskich (Egiptu i Syrii) znajdujących się w konflikcie z Izraelem, gdzie pełniły służbę dozorową. Brały też udział w licznych rejsach zagranicznych.
[edytuj] 4 sierpnia 2008
24 lipca 1917 w Krechowcach koło Stanisławowa 1 Pułk Ułanów Krechowieckich pod dowództwem płk Mościckiego stoczył swój pierwszy zwycięski bój. Pułk rozwiązany w maju 1918 został odtworzony na podstawie decyzji Rady Regencyjnej w listopadzie tegoż roku. Od grudnia 1918 do sierpnia 1919 brał udział w wojnie polsko-ukraińskiej, gdzie szczególnie wsławił się obroną Gródka Jagiellońskiego, czym przyczynił się do powodzenia odsieczy Lwowa.
[edytuj] 3 sierpnia 2008
Profesjonalistką została w 2001. Pierwszy mecz zagrała z Karin Lynn Miller. Pierwszy turniej wygrała w Tokio w 2003. Ma na swoim koncie trzy tytuły wielkoszlemowe (Wimbledon 2004, US Open 2006 i Australian Open 2008). Grająca w tenisa od dziesiątego roku życia Maria Szarapowa zwyciężyła w 19 turniejach indywidualnych zaliczanych do rankingu WTA i zajmuje 3. miejsce.
[edytuj] 2 sierpnia 2008
Jan Długosz przekazał, że Adelajda Kazimierzówna była córką Kazimierza Sprawiedliwego. Nie wiadomo, kiedy się urodziła. Fakt, iż nie wyszła za mąż ani nie wstąpiła do żadnego klasztoru, przemawia za domniemaniem, że zmarły w 1194 ojciec nie zdążył zadecydować o jej przyszłości. Data urodzenia: pod koniec lat 70. lub na początku lat 80. XII wieku jest tylko przypuszczalna. Umownie wśród potomstwa Kazimierza Sprawiedliwego i Heleny znojemskiej Piastówna jest umieszczana na piątym miejscu.
[edytuj] 1 sierpnia 2008
Wadę wrodzoną polegającą na lokalizacji ujścia cewki moczowej na brzusznej stronie prącia określa się jako spodziectwo. W zależności od stopnia ciężkości spodziectwo może stanowić niewielki defekt natury kosmetycznej lub cięższy, utrudniający oddawanie moczu, przyczyniający się do dysfunkcji seksualnej i stwarzający poważny problem psychologiczny. Obecnie uważa się, że wiek 6-24 miesięcy jest najdogodniejszy do przeprowadzenia chirurgicznej korekty wady.
| Czy minogi mogą dostać zawału? |
Z powodu minogów zagrzebanych w dnie Wisły pod Kwidzynem wstrzymano budowę najważniejszego mostu na Pomorzu. - Czy z ich powodu mamy poświęcić interesy mieszkańców Powiśla? - pyta eurodeputowany Janusz Lewandowski. Ekolodzy odpowiadają: - Trzeba było nie zmieniać projektu na szkodliwy dla środowiska. |
| „Orliki” Tuska w telewizji Urbańskiego. Do przerwy 0:1 |
Znany dziennikarz chce robić w publicznej telewizji teleturniej o „orlikach”, ale TVP go zbywa. |
| Polska nie zrezygnuje z bomb kasetowych |
Nasz rząd nie podpisze międzynarodowej konwencji zakazującej produkcji, handlu i stosowania bomb kasetowych. Dziś w Oslo zrobi to ponad sto krajów. Nowa konwencja już została uznana za najważniejszy traktat humanitarny i rozbrojeniowy całej dekady. |
| Nowogrodzka 84/86 jednak do prokuratury |
Jarosław Kaczyński ocenę półmetka rządów prezydent Warszawy Hanny Gronkiewicz-Waltz zorganizował w centrali PiS przy Nowogrodzkiej. Tym adresem interesuje się prokuratura |
| Niech TU-154 jeszcze sobie polatają |
Nie zamierzamy rezygnować z TU-154, bo to niezłe samoloty - mówią urzędnicy MON. Ale w przyszłym roku resort ogłosi przetarg na zakup trzech lub czterech samolotów średniej wielkości dla VIP-ów. |
| Koniec armii poborowych |
Zaczęło się ostatnie przymusowe wcielenie do polskiej armii. Potem kontakt z wojskiem skończy się na wizycie w WKU. A może nawet przez internet. |
| Co zamiast pomostówek |
Propozycja PO dla nauczycieli: zasiłki przedemerytalne tylko dla urodzonych do 1963 r. ZNP: Chcemy więcej |
| Bunt proboszczów |
Proboszcz jak poseł na kadencję? Proboszczowie torpedują pomysł biskupów |
| Prokuratura ustala przyczyny śmierci rockmana |
Krakowska prokuratura wszczęła śledztwo w sprawie śmierci gitarzysty zespołu Acid Drinkers Aleksandra Mendyka. Muzyka znaleziono martwego w niedzielę rano w jednym z krakowskich hoteli. 29-letni muzyk spędzał w hotelu noc po koncercie. Wstępne policyjnej oględziny zwłok wykluczyły obrażenia zewnętrzne. |
| Fałszerstwo było, winnego nie ma |
Na podstawie sfałszowanej umowy Tele2 naliczało 83-letniemu Władysławowi Bogaczewiczowi z Rzeszowa rachunki telefoniczne. Ale prokuratura sprawcy nie znalazła i sprawę umorzyła |
