Szablon:Dobry artykuł/archiwum/2008/09
Z Wikipedii
Aktualnie na stronie głównej
Tak jak inne tyranozauroidy, tyranozaur był dwunożnym mięsożercą z masywną czaszką utrzymywaną w równowadze przez długi ogon. Obecnie znane są teropody dorównujące, a nawet przewyższające wielkością tyranozaura. Jednak mierząc niemal 13 metrów długości i ważąc około 6 ton, nadal pozostaje największym znanym tyranozauroidem i jednym z największych znanych drapieżników lądowych wszech czasów.
Archiwum ekspozycji dobrych artykułów
Archiwum artykułów, które zostały umieszczone na stronie głównej w rubryce dobry artykuł.
2008: lipiec • sierpień • wrzesień • październik • bieżące
[edytuj] 30 września 2008
Bielsko-Biała powstało dopiero w styczniu 1951 roku, lecz historia Bielska i Białej – miast, które były jego fundamentami – jest o wiele dłuższa. Starszą częścią "dwumiasta" jest śląskie Bielsko powstałe w końcu XIII wieku. Od XVI w. miasto rozwijało się jako ośrodek handlu, sukiennictwa i ceramiki, a także jako stolica państwa stanowego, przekształconego później w księstwo. Małopolska Biała natomiast powstała ok. 1560 r. jako osada tkaczy.
[edytuj] 29 września 2008
W pierwszych planach polskich inżynierów Syrena miała być samochodem z silnikiem czterosuwowym chłodzonym powietrzem, o nadwoziu samonośnym, przeznaczonym do przewozu czterech osób. Ówczesne realia, takie jak brak blach głęboko tłoczonych i konieczność minimalizacji kosztów spowodowały, że pierwsze Syreny 100 miały mieć nadwozia wykonane z drewna pokrytego tworzywem skóropodobnym, a napędzał je dwusuwowy silnik.
[edytuj] 28 września 2008
W latach 30. XX wieku w rurociągach gazowych odkryto powstające tam i blokujące przepływ gazu klatraty metanu. W latach 60. znaleziono złoża hydratów na Syberii, a w następnym dziesięcioleciu ogromne ich ilości odkryto w warstwie dennej oceanów. Obecnie rozważane jest wykorzystanie zasobów klatratu metanu jako źródła energii.
[edytuj] 27 września 2008
W młodości był człowiekiem nieśmiałym o łagodnym usposobieniu, obojętnym na sprawy polityczne. Gdy przemawiał w sądzie, czynił to z twarzą skierowaną w dół ze względu na paraliżujący go wstyd i nieśmiałość. Pobyt w Afryce Południowej zmienił Mahatmę Gandhiego całkowicie, gdy spotkał się z upokorzeniem i odgórnym traktowaniem przez władze przebywających tam Hindusów.
[edytuj] 26 września 2008
Mimo że warunki naturalne w Islandii sprzyjają uprawianiu sportów zimowych (jest to kraj wyżynno-górzysty o bardzo chłodnym klimacie), skoczkowie narciarscy z tego kraju nigdy nie odgrywali znaczącej roli w tej dyscyplinie. Reprezentanci Islandii w skokach narciarskich występowali na arenie międzynarodowej od lat 20. do początku lat 60. XX wieku, brali udział w trzech olimpiadach.
[edytuj] 25 września 2008
Przedsiębiorstwo Komunikacji Trolejbusowej jest jedynym podmiotem świadczącym trolejbusowe usługi przewozowe w Gdyni. Gdyńskie trolejbusy stanowią około 30% udziału w całej komunikacji miejskiej świadczonej przez ZKM. Rocznie pokonują ponad 4 miliony km i przewożą około 350 milionów pasażerów. Gdyńska komunikacja swoim zasięgiem obejmuje także Sopot.
[edytuj] 24 września 2008
W 1915 produkcja w fabryce Lilpop, Rau i Loewenstein została czasowo wstrzymana, a maszyny i urządzenia (zgodnie z rozkazem władz carskich) zdjęto z fundamentów i przewieziono do miasta Krzemieńczuk koło Charkowa na Ukrainie. Łącznie wywieziono 328 wagonów kolejowych zawierających większość mienia fabrycznego (o łącznej wartości 1.475.000 rubli). Na Ukrainę ewakuowano ponadto 400 osób personelu technicznego, robotniczego i administracyjnego.
[edytuj] 23 września 2008
Niewiele wiadomo o pochodzeniu Aspazji. Urodziła się ok. 470 roku p.n.e. w Milecie, jońskim mieście w Azji Mniejszej (dzisiejsza prowincja Aydın w Turcji). Jej ojciec miał na imię Aksjochos, a rodzina musiała być dobrze sytuowana, gdyż tylko zamożni ludzie byli w stanie ponieść koszty świetnego wykształcenia, które odebrała. Większą część dorosłych lat spędziła w Atenach, prawdopodobnie wywierając wpływ na Peryklesa i ateńską politykę.
[edytuj] 22 września 2008
Prace nad krzywymi Béziera prowadzone były od początku lat 60. XX w. niezależnie przez dwóch naukowców: Pierre Béziera, francuskiego inżyniera firmy Renault oraz Paula de Casteljau pracującego dla konkurencyjnej firmy Citroën. Przez długi okres objęte były ścisłą tajemnicą służbową. Dopiero pod koniec lat 60. pojawiły się pierwsze ogólnodostępne publikacje Pierre Béziera przedstawiające jego koncepcje, natomiast prace de Casteljau koncern Citroen ukrywał jeszcze przez kilka lat – pierwsze wzmianki o nim pojawiają się dopiero w 1971, gdy prace Béziera były znane od dawna.
[edytuj] 21 września 2008
Dobra opinia o brytyjskim poddźwiękowym szkolnym lekkim myśliwcu o napędzie odrzutowym, mimo braku zamówień z kraju ojczystego, otworzyła przed wytwórnią Folland rynki zagraniczne. Dwie maszyny testowe trafiły do Jugosławii, a 13 do Finlandii. Dwa z fińskich Folland Gnatów, których dostawy miały miejsce w latach 1958 i 1959, zostały zbudowane w wersji rozpoznawczej z trzema 70-milimetrowymi kamerami zabudowanymi w dziobowej części maszyn.
[edytuj] 20 września 2008
Prace przy budowie Stadionu Miejskiego w Poznaniu rozpoczęły się w 1968 roku. Został wybudowany na podstawie usypanego wału ziemnego, na którym później ukształtowano betonowe miejsca na ławki i koronę stadionu. Obiekt ten składał się z trzech trybun, zaś w miejscu czwartej miała powstać pływalnia i sale gimnastyczne, jednak planu tego nigdy nie zrealizowano.
[edytuj] 19 września 2008
Rzadkie schorzenie znane dziś pod eponimiczną nazwą zespołu Rothmanna-Makaia jako jeden z pierwszych opisał niemiecki lekarz, fizjolog, neurolog i neuroanatom Max Rothmann, który był także współzałożycielem Towarzystwa Niemieckich Neurologów (Gesellschaft der Deutschen Nervenärzten), autorem prac z dziedziny neuroanatomii, neurofizjologii i psychopatologii. Żył i praktykował w Berlinie na przełomie wieków XIX i XX.
[edytuj] 18 września 2008
W swej twórczości zespół Profanum poruszał takie zagadnienia jak: mizantropia, nihilizm, satanizm, postmodernizm czy strukturalizm. Lider grupy jako inspiracje wymieniał m.in. grupy muzyczne, wykonawców, literatów i filozofów. Zainteresowanie muzyką poważną oraz awangardową spowodowało zmianę brzmienia z wyłączeniem partii gitary basowej oraz elektrycznej i grupa, wykonująca w początkowym okresie działalności black metal, ewoluowała w stronę muzyki ambient.
[edytuj] 17 września 2008
Z polskimi organizacjami turystycznymi w pierwszej dekadzie XX wieku rywalizowało niemieckie Beskidenverein. Początkowa współpraca została praktycznie zerwana po utworzeniu babiogórskiej sekcji PTT oraz rozpoczęciu budowy polskiego schroniska na Markowych Szczawinach, co nastąpiło jeszcze w okresie austriackim. Konflikty trwały praktycznie do końca okresu międzywojennego – krótkie czasy współpracy przeplatane były ciężką walką o turystów.
[edytuj] 16 września 2008
W 1208, gdy królowa Jerozolimy Maria z Montferratu miała siedemnaście lat, do Francji udało się poselstwo do króla Francji Filipa II Augusta, aby wyznaczył odpowiedniego kandydata do ręki Marii. Wiosną 1210 król zawiadomił, że wybór padł na Jana z Brienne, rycerza z Szampanii, starszego od Marii. Według starszych opracowań Jan z Brienne był w tym czasie około sześćdziesięcioletnim mężczyzną. W nowszych wskazuje się, że w chwili ślubu miał około 35 lat, czyli różnica wieku między narzeczonymi wynosiła około 16 lat. Filip August i papież Innocenty III ofiarowali mu w wianie po 40 tysięcy funtów srebra.
[edytuj] 15 września 2008
Najczęściej spotykana i determinująca budowę liści funkcja związana jest z ich rolą w wykorzystywaniu energii świetlnej w procesie fotosyntezy. W tym celu liść pochłania energię świetlną, pobiera dwutlenek węgla i odprowadza asymilaty. Do przystosowań liści do funkcji asymilacyjnej należy także ich zdolność do wykonywania ruchów tropicznych – uzależnionych od kierunku działania bodźca, którym jest światło. Zdolność tę określa się mianem fototropizmu.
[edytuj] 14 września 2008
Po Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej i Kolei Warszawsko-Petersburskiej Kolej Warszawsko-Terespolska była trzecią linią, która powstała na terenie Królestwa Polskiego. Od początku funkcjonowała pod nazwą Kolej Warszawsko-Terespolska (Варшавско-Тереспольская железная дорога). Z racji umiejscowienia na prawym brzegu Wisły uzyskano koncesję na szeroki tor, na którym była oparta kolej carskiej Rosji.
[edytuj] 13 września 2008
W przetwarzaniu sekwencyjnym, aby rozwiązać problem obliczeniowy, tworzony jest algorytm, który składa się z ciągu instrukcji. Instrukcje te są wykonywane w ustalonej kolejności na jednej jednostce obliczeniowej. Nie można wykonywać więcej niż jednej instrukcji jednocześnie – po ukończeniu jednej instrukcji, wykonywana jest kolejna. W obliczeniach równoległych, aby rozwiązać dany problem, wykorzystuje się wiele jednostek obliczeniowych jednocześnie. Można tak postąpić, dzieląc problem na mniejsze, niezależne części, z których jedna może być wykonywana niezależnie od pozostałych.
[edytuj] 12 września 2008
Urodził się 30 października 1857 roku jako syn francuskiego kupca Théodore'a de la Tourette'a. Był najstarszy z czwórki rodzeństwa. Edukację rozpoczął w szkole z internatem w Châtellerault. Studia medyczne rozpoczął w wieku zaledwie 16 lat w 1873 roku na Uniwersytecie w Poitiers. Ukończył je z bardzo dobrymi wynikami w 1881 roku. Georges Gilles de la Tourette został neurologiem, od jego imienia nazwano chorobę, którą opisał – zespół Tourette'a.
[edytuj] 11 września 2008
W sezonie 2005/2006 trenerem Jadaru Radom został Grzegorz Wagner. Przed początkiem rozgrywek ligowych radomianie rozegrali mecze w Pucharze Polski. Pod kierunkiem Wagnera przez niemal całe rozgrywki ligowe byli liderami i w 27 spotkaniach odnieśli 23 zwycięstwa. Do fazy play-off drużyna z Radomia przystępowała z 1. miejsca. W półfinale wyeliminowała Energetyka Jaworzno. W finale wygrała z Delectą Bydgoszcz i wywalczyła bezpośredni awans do Polskiej Ligi Siatkówki. Decydujący mecz rozegrała w Radomiu – wtedy gospodarze pokonali rywali po tie-breaku.
[edytuj] 10 września 2008
We wnętrzu synagogi w Dąbrowie Tarnowskiej zachował się bogaty wystrój malarski, gdzie polichromie przetrwały w głównej sali modlitewnej, a ponadto w sieni przejściowej i dwu salkach doń przylegających, na dwóch kondygnacjach babińca, a także na elewacjach wschodniej i zachodniej. Prace prowadzone wewnątrz budynku wykazały, że pod obecnymi polichromiami jest druga warstwa malarska, nawiązująca do tradycji barokowych.
[edytuj] 9 września 2008
Jedną z bardziej zróżnicowanych rodzin sukulentów łodygowych są kaktusowate, zwyczajowo zwane kaktusami. Należy do niej, w zależności od systemu klasyfikacyjnego, od 24 do 220 rodzajów i między 1500 a 2000 gatunków. Występują głównie na kontynentach amerykańskich, skąd pochodzą. Przystosowane do warunków suchych, największe zróżnicowanie osiągają na terenach półpustynnych i górskich, choć są także rodzaje występujące w lasach deszczowych.
[edytuj] 8 września 2008
Historyczne Stare Miasto we Wrocławiu leży w miejscu, w którym dolina Odry jest stosunkowo szeroka i gdzie wpadają do niej cztery inne rzeki średniej wielkości (Oława, Ślęza, Bystrzyca i Widawa). Po Odrze we Wrocławiu kursują statki Białej Floty, cumujące na kilku przystaniach. Ponadto z Odry korzysta dziś kilka klubów jachtowych. Natomiast transport wodny silnie podupadł w związku z ograniczeniem wydobycia górnośląskiego węgla.
[edytuj] 7 września 2008
Jedną z głównych właściwości pałeczki ropy błękitnej (Pseudomonas aeruginosa) jest zdolność do wytwarzania barwników. Jest bakterią oportunistyczną (wywołującą zakażenie tylko u osób z obniżoną odpornością) zarówno dla ludzi jak i dla roślin, a także jednym z najważniejszych i najgroźniejszych drobnoustrojów powodujących zakażenia wewnątrzszpitalne. Zakażenie pałeczką ropy błękitnej stanowi szczególnie istotny problem u pacjentów chorujących na mukowiscydozę.
[edytuj] 6 września 2008
W 1924 arcybiskup Jan Maria Michał Kowalski ogłosił przeniesienie Stolicy Apostolskiej z Rzymu do Płocka, przez co w oczach współwyznawców został uznany za papieża słowiańskiego. 28 marca 1929 roku konsekrował przełożoną Zgromadzenia Sióstr Mariawitek, Izabelę Wiłucką, która była jego żoną od 1922, na arcykapłankę Kościoła Mariawitów, zapoczątkowując w tym kościele biskupstwo kobiet. W tym samym dniu udzielił święceń duchownych jedenastu zakonnicom, które były pierwszymi kapłankami mariawickimi.
[edytuj] 5 września 2008
Podstawowym problemem, który usiłują wyjaśnić hipotezy dotyczące procesu bariogenezy, jest obserwowana we wszechświecie nierównowaga pomiędzy liczbą cząstek materii a antymaterii. Naturalną hipotezą jest, że powstający wszechświat powinien zawierać równą liczbę cząstek i antycząstek. Pojawia się zatem problem utworzenia z początkowo symetrycznego stanu wszechświata, obserwowanego obecnie stanu asymetrii pomiędzy materią i antymaterią.
[edytuj] 4 września 2008
Za najdłuższy w linii prostej deptak w Europie uważana jest przez niektórych ulica Piotrkowska. Nie jest ona jednak deptakiem w pełnym tego słowa znaczeniu; formalnie Piotrkowska nie jest nawet oznakowana jako strefa piesza, lecz jest jedynie ulicą o ruchu uspokojonym. Ze względu na długość tej ulicy i brak wzdłuż niej typowej, publicznej komunikacji kołowej, jej rolę w dużym stopniu przejęły riksze. W 2003 r. jako alternatywa dla riksz, został uruchomiony tzw. trambus – powolny, nieprzekraczający 20 km/h autobus, będący atrapą zabytkowego tramwaju Herbrand "na gumowych kołach".
[edytuj] 3 września 2008
W sporcie biegi narciarskie są jedną z trudniejszych konkurencji wytrzymałościowych, angażującą wszystkie główne partie mięśni. Sport ten, obok wioślarstwa i pływania, prowadzi do spalania największej ilości kalorii w jednostce czasu. Nowoczesne zawody w biegach narciarskich dostosowane są do wymagań publiczności. Pierwszą tego typu zmianą było wprowadzenie konkurencji sprinterskich w pucharze świata i igrzyskach olimpijskich. Później powstały biegi ze startu wspólnego, sprinterskie, pościgowe i sztafetowe.
[edytuj] 2 września 2008
Akardia jest rzadkim powikłaniem ciąży jednokosmówkowej. Nieprawidłowe krążenie embrionalne i płodowe zaburza rozwój narządów obu płodów. Starsza teoria głosi, że pierwotny defekt dotyczy budowy serca płodu z akardią, a jego przeżycie zależy od wykształcenia krążenia obocznego. Obecnie uważa się raczej, że bliźniak z akardią od początku nie ma wad, ale odwrócenie przepływu krwi tętniczej powoduje atrofię serca i innych narządów.
[edytuj] 1 września 2008
Bohater anime i manga Chobits – Hideki Motosuwa przyjechał do miasta ze wsi, aby się uczyć. W Tokio ludzie mają swoje osobiste, humanoidalne roboty, zwane persocomami, na którego Hidekiego nie stać. Wkrótce znajduje na śmietniku pięknego kobiecego persocoma Chii. Pomiędzy nimi nawiązuje się niezwykła więź, która powoli przeradza się w coś więcej. Dodatkowo okazuje się, że z robotem łączy się pewna tajemnica, którą próbują rozwiązać Hideki Motosuwa wraz z uczniem gimnazjum, Minoru Kokubunjim.
| Czy minogi mogą dostać zawału? |
Z powodu minogów zagrzebanych w dnie Wisły pod Kwidzynem wstrzymano budowę najważniejszego mostu na Pomorzu. - Czy z ich powodu mamy poświęcić interesy mieszkańców Powiśla? - pyta eurodeputowany Janusz Lewandowski. Ekolodzy odpowiadają: - Trzeba było nie zmieniać projektu na szkodliwy dla środowiska. |
| „Orliki” Tuska w telewizji Urbańskiego. Do przerwy 0:1 |
Znany dziennikarz chce robić w publicznej telewizji teleturniej o „orlikach”, ale TVP go zbywa. |
| Polska nie zrezygnuje z bomb kasetowych |
Nasz rząd nie podpisze międzynarodowej konwencji zakazującej produkcji, handlu i stosowania bomb kasetowych. Dziś w Oslo zrobi to ponad sto krajów. Nowa konwencja już została uznana za najważniejszy traktat humanitarny i rozbrojeniowy całej dekady. |
| Nowogrodzka 84/86 jednak do prokuratury |
Jarosław Kaczyński ocenę półmetka rządów prezydent Warszawy Hanny Gronkiewicz-Waltz zorganizował w centrali PiS przy Nowogrodzkiej. Tym adresem interesuje się prokuratura |
| Niech TU-154 jeszcze sobie polatają |
Nie zamierzamy rezygnować z TU-154, bo to niezłe samoloty - mówią urzędnicy MON. Ale w przyszłym roku resort ogłosi przetarg na zakup trzech lub czterech samolotów średniej wielkości dla VIP-ów. |
| Koniec armii poborowych |
Zaczęło się ostatnie przymusowe wcielenie do polskiej armii. Potem kontakt z wojskiem skończy się na wizycie w WKU. A może nawet przez internet. |
| Co zamiast pomostówek |
Propozycja PO dla nauczycieli: zasiłki przedemerytalne tylko dla urodzonych do 1963 r. ZNP: Chcemy więcej |
| Bunt proboszczów |
Proboszcz jak poseł na kadencję? Proboszczowie torpedują pomysł biskupów |
| W Medyce znowu blokada "mrówek" i interwencja policji |
Policja po raz kolejny rozbiła blokadę przejścia granicznego w Medyce na Podkarpaciu. Przejście zablokowało około setki osób, tzw. mrówek, które protestują przeciwko przepisom zmniejszającym liczbę legalnie wwożonych papierosów spoza krajów Unii Europejskiej. W starciach ranny został policjant. |
| Raczek i Szczygielski "najpiękniejszą parą" - TVP nie pokaże już imprez "Gali" |
W planie imprez TVP2 na 2009 rok nie ma transmisji z wręczenia "Róż Gali" i nagród "Viva Najpiękniejsi". Według członka zarządu TVP Sławomira Siwka z transmitowania tych imprez zrezygnowała dyrekcja Dwójki po dokonaniu "ich oceny merytorycznej". Decyzje zarządu są następstwem transmisji "Róż Gali" sprzed dwóch tygodni: "najpiękniejszą parę" ogłoszono na niej Tomasza Raczka i Marcina Szczygielskiego. |
