Taoizm

Z Wikipedii

Taoizm (czasem zapisywany jako daoizm) to tradycyjny chiński system filozoficzny i religijny. Stworzenie filozofii taoistycznej przypisuje się Laozi w VI wieku p.n.e., taoizm religijny powstał w II i III wieku n.e. Za najważniejsze księgi taoizmu uważa się Daodejing (Tao Te Ching) oraz Zhuangzi.

Taoizm był jednym, obok konfucjanizmu, z dwóch najważniejszych systemów filozoficzno–religijnych w Chinach. Taoizm religijny – w przeciwieństwie do względnie ortodoksyjnego konfucjanizmu – był jednak otwarty na zapożyczenia z innych wierzeń. W różnych okresach otwierał się na elementy konfucjanizmu, szamanizmu, buddyzmu, chrześcijaństwa i manicheizmu.

Spis treści 1 Powstanie 2 Taoizm filozoficzny 2.1 Etapy i przedstawiciele taoizmu filozoficznego[1] 3 Taoizm religijny 4 Związki taoizmu z buddyzmem 5 Przypisy 6 Linki zewnętrzne

[edytuj] Powstanie

Tradycyjnie przyjęto, że twórcą Taoizmu był Laozi, jednak w rzeczywistości nie jest to takie jasne. Czasy powstania taoizmu były czasami wielkich przemian politycznych i filozoficznych w Chinach. Wielu filozofów (m.in. Konfucjusz) właśnie wtedy rozpoczęło wygłaszać swe nauki. Niektórzy powstanie taoizmu przypisują legistom - filozofom uważającym prawo za największą wartość, promujących bierną postawę wobec świata oraz często określającym życie człowieka mianem Dao - drogi.

[edytuj] Taoizm filozoficzny

Część serii na temat Taoizmu
Wierzenia
Tao · Te
Wuji · Taiji
Yin i yang · Wu Xing
Qi ·Neidan
Wu wei
Święte księgi
Daodejing · Zhuangzi
Liezi · Daozang
Główni myśliciele
Laozi · Zhuangzi
Zhang Daoling · Zhang Jiao
Ge Hong · Chen Tuan
Wang Chongyang
Szkoły
Wudoumi Dao · Tianshi Dao
Shangqing · Lingbao
Quanzhen · Zhengyi Dao
Xuanxue

Taoizm filozoficzny (daojia) to jeden z głównych (obok konfucjanizmu i buddyzmu) kierunków klasycznej filozofii chińskiej. Związany jest nierozerwalnie z pojęciem tao. Tao jest esencją wszechświata, stanowiącą podłoże wszelkich zmian. Nie może być opisane słowami (a jeżeli - jak głosił Zhuangzi - to tylko za pomocą paradoksów), gdyż ciągle się zmienia, ponadto każdy opis jest jedynie przybliżeniem rzeczywistości. Można jednak poprzez rozwój duchowy osiągnąć stan mędrca taoistycznego i tym samym harmonię z tao.

Innym ważnym pojęciem w taoizmie filozoficznym jest wuwei. Dosłowne tłumaczenie to niedziałanie, a raczej działanie bez wysiłku, działanie w harmonii z tao. Jest to proces akceptowania i harmonizowania swego działania z nurtem wszechświata. Doświadczając tao i w ten sposób poznając je człowiek nabywa naturalnej cnoty te, która pozwala na osiągnięcie harmonii wuwei. Pod tym względem taoizm jest podobny do filozofii głoszonej przez stoików, owa zasada wu-wei polega na tym, iż istnieje jakiś plan (wg stoików był to plan boski, wg taoistów było to Tao). Stąd tez niechęć do ingerencji w odwieczne w prawa świata, gdyż tak owa byłaby sprzeczna z Tao. Innym niezwykle ważnym pojęciem jest: P'u (nieociosany kloc, P'u w języku chińskim oznacza uczciwy, prosty) chodzi, o to, że rzeczy w swym pierwotnym stanie posiadają własna naturalna moc. Jest ona niebywale krucha, delikatna. Odnalezienie w sobie tej mocy daje radość i szczęcie, gdyż odnajdujemy rzeczy takimi jakie one są w rzeczywistości, czyli jaka jest ich prawdziwa natura. Jest to także powiązane z zasadą wu-wei, gdyż nie działamy, czyli nie szukamy innej drogi zastosowania danego przedmiotu a wykorzystujemy jego naturalne właściwości.

Taoizm lekceważył drobiazgowość konfucjanizmu i państwowotwórcze wysiłki legistów, głosząc prostotę, pozorną słabość i ograniczenie porządku władzy i roli państwa do minimum. Sławne cytaty z Daodejing głoszą: "Im więcej ustaw i przepisów tym więcej przestępstw" i "Im mniej rządzi władca, tym lepiej powodzi się jego krajowi". Taoizm filozoficzny miał również duży wpływ na rozwój zen.

[edytuj] Etapy i przedstawiciele taoizmu filozoficznego^[1]

• Pierwszy okres taoizmu
  • Yang Zhu (V-III w. p.n.e.)
• Drugi okres taoizmu
  • Laozi

    Daodejing

• Trzeci okres taoizmu
  • Zhuangzi (369-286 p.n.e.)

    Zhuangzi

• Neotaoizm
  • Racjonaliści:
    • Wang Bi (226-249)
    • Guo Xiang (zm.ok.312 r n.e.)

      Komentarz do Zhuangzi

    • Xiang Xiu (ok. 221 - ok. 300)

      Komentarz do Zhuangzi

  • Sentymentaliści:
    • Liu Yiqing (403-444)

      Współczesne zapiski nowych rozmów

    • Liu Juna (463-521)

[edytuj] Taoizm religijny

Taoizm religijny (daojiao) to rdzenna religia powstała przez połączenie filozofii taoistycznej z wierzeniami ludowymi i magicznymi. Głosi m.in. jedność zasad yin i yang, których wzajemne dopełnianie się w tao stanowi podstawę harmonii świata.

W roku 440 taoizm stał się na pewien czas oficjalną religią chińską. W roku 666 Laozi został deifikowany i wyniesiony ponad Buddę i Konfucjusza. Później wprowadzono do taoizmu mnóstwo bóstw z wierzeń ludowych, przez co taoizm religijny oddalił się znacznie od swych filozoficznych korzeni.

W czasach współczesnych taoizm religijny istnieje w Hongkongu i na Tajwanie.

Pięć żywiołów, czy też przemian taoizmu to kolejno: woda, drzewo, ogień, ziemia, metal.

Z taoizmem religijnym związane są też: medycyna chińska i nauka (proch czarny (dymny), wynaleziony przez taoistycznego chemika w Chinach w XI wieku), wewnętrzne style walki, techniki dywinacyjne np. w oparciu o Yijing (I Ching) (Księgę Przemian, jeden z Pięciu Klasyków chińskich, Alchemia, poszukiwanie sposobów na długowieczność, poszukiwania naturalnej równowagi energetycznej w otoczeniu człowieka Feng Shui.

W taoizmie religijnym wyszczególnić można dwa nurty^[2], nurt ludowy i nurt świątynny . Nurt świątynny dzielimy na dwie główne gałęzie :

• Droga Słusznej Jedności (Zhengyi Dao) - obejmuje te szkoły, które uciekają się do praktyk czarnoksięskich, takich jak amulety, talizmany i egzorcyzmy.
  • Szkoła Pięciu Miar (Wudoumi Dao), która potem połączyła się z następną:
  • Szkołą Niebiańskich Mistrzów (Tianshi Dao) i stworzyła teokratyczne państewko, które w obrębie Chin przetrwało do 1927 r.
    • Zhang Daoling (ok. 34 - ok. 156) - założyciel szkoły
  • Szkoła Najwyższego Spokoju (Taiping Dao)
    • Czang Czue (II w.)
  • Szkoła Higieny Bogów Wewnętrznych (II-IV w.)

    Nefrytowy klasyk żółtej komnaty (ok. 200)

    Prawdziwy klasyk wielkiej tajemnicy

  • Szkoła Czarodziejskiego Klejnotu (Ling-pao pai)
• Szkoła Doskonałego Objawienia (Czuan-czen Dao), której założycielem był Wang Czun-jang (Wang Cze, 1112-1170), dzieląca się na kilka sekt, z których najważniejsze to:
  • Szkoła Północna ("Longmen - Smocze wrota") powstała w XIII w.
    • Wand
    • Czang Czun
  • Szkoła Południowa
    • Liu Hai-czan (X w.)
  • Szkoła Wewnętrznego Eliksiru - święte teksty szkoły to Tajemnice złotego kwiatu
    • Chen Tuan (906-989)
    • Dżang Po-tuan (984-1082)

[edytuj] Związki taoizmu z buddyzmem

Ok. 300 roku n.e. pojawiła się przypisywana Laozi księga Huahujing (wymowa: Huahu-dźin, czyli [Klasyczna] Księga o nawróceniu barbarzyńców). Opisuje ona działalność misjonarską mistrza Lao w Indiach, a zwłaszcza nauki przekazywane przez mistrza Buddzie. Była popularna w kręgach taoistycznych, a zwłaszcza wykorzystywana by dowieść wyższości nad buddyzmem i tego, że jest on jedynie hinduską odmianą taoizmu. W odpowiedzi na te ataki buddyści uznali ją za oszczerstwo, a także przesunęli datę urodzenia Buddy na XI wiek p.n.e., by wykluczyć jego powiązania z Laozi. Pozycja jest dziś praktycznie niedostępna. Wraz z inwazją buddyzmu w Chinach, obie doktryny uległy zespoleniu, co zaowocowało powstaniem buddyzmu chán (z którego wywodzi się zen). W rzeczywistości taoizm religijny przejął wiele doktryn buddyjskich jak reinkarnacja, obraz nieba i piekła, odpłacanie za nasze uczynki na ziemi. Przejęto także wiele pomniejszych bóstw buddyjskich. Te dwie religie różnią się jednak jeśli chodzi o istotę życia. Dla buddyzmu życie to cierpienie (dukkha), co kłóci się z pragnieniem nieśmiertelności i zadowolenia z życia taoistów.

Kamasutra:

Mimo że te techniki uprawiania miłości pochodzą z Indii, kamasutra cieszyła się wielkim poparciem wśród taoistów. Wierzono, iż dzięki niej można osiągnąć lepsze zdrowie. Był to według nich także żywy przykład na działanie jing i jang. Aby energia mężczyzny mogła wzrosnąć, kobieta musiała osiągnąć fizyczne spełnienie.

Przypisy

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Rozdział z książki Piotra Listkiewicza "Tao, droga i sposób życia" - Studio Wydawnicze "Za próg", Australia, 2005.

Niech nasi bliscy wyglądają po śmierci jak ludzie

Pani Anna straciła ojca miesiąc temu. Chciała zapomnieć, jak wyglądało jego ciało, kiedy odebrała je po sekcji zwłok z warszawskiego Zakładu Medycyny Sądowej. Gdy przeczytała nasz tekst "Chciałem ostatni raz zobaczyć syna", zdecydowała się zadzwonić. - W tym zakładzie dzieje się coś bardzo niedobrego. Tata był w strasznym stanie..., szwy puściły..., a cała rodzina chciała się z nim pożegnać - mówi pani Anna i zaczyna płakać

26-latka oskarżona o zabójstwo noworodka

O zabójstwo swego nowo narodzonego syna oskarżyła prokuratura 26-letnią mieszkankę Lublina, Agnieszkę W. Zwłoki dziecka znaleziono w styczniu b.r. na jednej z ulic miasta. Ciało, zawinięte w worek, leżało w plastikowym wiadrze.

Wstępne wyniki sekcji gen. Sikorskiego: Nie ma dowodów morderstwa?

Najprawdopodobniej gen. Władysław Sikorski nie został zastrzelony, ani uduszony - wynika ze wstępnych wyników sekcji, do których dotarł Onet.pl. Jak podaje portal, gen. Sikorski odniósł obrażenia typowe dla katastrof komunikacyjnych.

Nie będzie bimbru na święta. Najnowocześniejsza wytwórnia wpadła

Wymyślił i zbudował najnowocześniejszą w tym roku bimbrownię na Podlasiu. Aby zwiększyć jej wydajność zmienił nawet bieg pobliskiego strumienia. Szykował się do świątecznej gorączki zakupów. Interes zamknęli policjanci. Wyprodukowane 2400 litrów zacieru i 250 litrów alkoholu zostały zniszczone.

Palikot: Odejście posłów PiS z komisji to część planu Jarosława Kaczyńskiego

- Jestem zdziwiony decyzją kolegów o odejściu z komisji - tak Janusz Palikot skomentował wycofanie się posłów PiS Pawła Poncyliusza i Adama Abramowicza z prac komisji "Przyjazne państwo". Palikot zaznaczył, że dotychczasowa współpraca przebiegała dobrze. Ocenił, że decyzja wpisuje się w plan Jarosława Kaczyńskiego aby "wetować wszystko".

Gosiewski: Chcemy odwołania Komorowskiego. Przebrała się miarka

Klub PiS złoży wniosek o odwołanie marszałka Sejmu Bronisława Komorowskiego - powiedział szef klubu PiS Przemysław Gosiewski. - Uznaliśmy, że przebrała się miarka - stwierdził Gosiewski. Ocenił, że marszałek wypowiadał się arogancko i "żałował, że snajper nie strzelił do prezydenta".

Samolot prezydenta idzie do generalnego remontu

Samolot Lecha Kaczyńskiego, który uległ awarii w Mongolii przejdzie generalny remont w Moskwie. Maszyna spędzi w Rosji aż pół roku - ustalił serwis internetowy tvp.info.

Dentysta: Pacjentkę trzeba czasem przycisnąć

Znany częstochowski stomatolog oskarżony o to, że najpierw pacjentki znieczulał, a potem molestował, stanie przed sądem. Grozi mu do ośmiu lat więzienia.

Chronić polski majątek w czasie kryzysu

Zanosi się na wielką wyprzedaż majątku narodowego - uważa Aleksandra Natalii-Świat z PiS, wiceprzewodnicząca sejmowej komisji finansów publicznych.

Proces dr G. kontra "Fakt" bez Ziobry: poseł został ukarany

Zbigniew Ziobro bez usprawiedliwienia nie stawił się na procesie cywilnym dr. Mirosława G. z "Faktem" (za tekst pt. "Doktor śmierć"). Sąd Okręgowy w Warszawie wymierzył mu 300 zł grzywny.