Teoria wielkiego zderzenia

Z Wikipedii

Wielkie zderzenie

Teoria wielkiego zderzenia jest aktualnie dominującą teorią naukową starającą się wyjaśnić pochodzenie Księżyca. Według tej teorii Księżyc powstał w wyniku kolizji między młodą Ziemią oraz planetą wielkości Marsa, nazywaną w tej teorii Theą rzadziej Orfeuszem. Obydwie nazwy pochodzą z greckiej mitologii. Thea była Tytanidą, która dała życie bogini Księżyca - Selene. Nazwę Thea hipotetycznej planecie nadali astronomowie niemieccy.

[edytuj] Przebieg zdarzenia

Animacja formującej się Thei w ziemskim punkcie libracyjnym L₅, oraz jej ruch aż do zderzenia. Każda klatka animacji to czas odpowiadający jednemu roku ziemskiemu, dlatego też Ziemia wydaje się nie poruszać

Artystyczna wizja zderzenia Ziemi z Theą

Według tej hipotezy Thea uformowała się w punkcie libracyjnym Ziemi, to znaczy na tej samej orbicie, ale około 60° przed lub za Ziemią. Kiedy protoplaneta Thea urosła do rozmiarów Marsa, jej masa stała się za duża, aby mogła utrzymać stabilne położenie względem Ziemi. Wtedy odległość kątowa między Ziemią i Theą zaczęła podlegać coraz większym oscylacjom, aż w końcu nastąpiło zderzenie.

4,533 miliarda lat temu - to znaczy, tylko 34 miliony lat po uformowaniu się Ziemi - Thea uderzyła Ziemię pod kątem (nie centralnie), ulegając zniszczeniu, oraz wyrzucając większość swojej masy i znaczną część masy płaszcza Ziemi w kosmos. Symulacje komputerowe wskazują, że około 2% masy Thei po wyrzuceniu w kosmos utworzyła orbitujący wokół Ziemi pierścień materii. W ciągu stu lat po uderzeniu około połowy masy pierścienia skumulowała się, tworząc Księżyc. Pierwotny okres obrotu i nachylenie osi proto-Ziemi uległy po uderzeniu zmianie. Dzięki powstałemu nachyleniu osi obrotu zachodzi zjawisko pór roku.

Funkcjonuje pogląd, że gdyby nie doszło do zderzenia, a Thea nie zmieniła ziemskiej orbity i kąta nachylenia osi, to znany nam typ życia mógłby nie powstać, z powodu niesprzyjającego klimatu. Są to jednak niepotwierdzone spekulacje.

[edytuj] Trudności

Nawet dominująca teoria pochodzenia Księżyca ma luki, które nie zostały jeszcze wyjaśnione. Oto kilka z nich:

• Część księżycowych pierwiastków lotnych nie jest tak uszczuplona jak wynika to z teorii wielkiego zderzenia.
• Nie ma pewności, że Ziemia miała kiedykolwiek ocean magmy, który byłby rezultatem uderzenia Thei.
• Jeśli proto-księżycowa materia pochodzi od ciała, które uderzyło w Ziemię, Księżyc powinien być bogaty w pierwiastki syderofilne, podczas, gdy w rzeczywistości jest w nie ubogi.
• Utworzenie Księżyca wymaga około dwa razy większego momentu pędu, niż teraz ma układ Ziemia-Księżyc.

[edytuj] Bibliografia

[edytuj] Linki zewnętrzne

[edytuj] Zobacz też

• Księżyc
• Granica Roche'a