Tomasz Szarota

Z Wikipedii

Tomasz Marceli Szarota (ur. 2 stycznia 1940 r. w Warszawie), polski historyk (prof.) i publicysta.

Syn Rafała Marcelego Blütha (1891-1939), rusycysty, krytyka, publicysty katolickiego i historyka literatury, związanego z czasopismem "Verbum", rozstrzelanego przez hitlerowców (urodzony kilka tygodni po jego śmierci) oraz Elidy Marii Szaroty (1904-1994), romanistki i germanistki.

Badacz historii XX w., zwłaszcza dziejów okupacji hitlerowskiej i ruchu oporu w Polsce podczas II wojny światowej oraz życia codziennego w okupowanej Warszawie i innych stolicach Europy. W latach 1957-1962 studiował historię na Uniwersytecie Warszawskim (praca magisterska o Powstaniu styczniowym, pod kierunkiem prof. Stefana Kieniewicza). Od 1962 r. pracownik Instytutu Historii PAN. W 1991 r., po uzyskaniu tytułu profesora zwyczajnego kieruje tam Pracownią Dziejów Polski po 1945 r. W 1998 r. wykładowca ("Visiting Fellow") w Institut für die Wissenschaften vom Menschen (Instytucie Nauk o Człowieku) w Wiedniu. Przebywał na stypendiach naukowych w Niemczech (m.in. stypendium Fundacji Humboldta), Francji i Belgii.

Redaktor naczelny wydawnictwa ciągłego Polska 1944/45-1989. Studia i materiały (Instytut Historii PAN), zastępca redaktora naczelnego czasopisma "Acta Poloniae Historica" (od 1992 r.). Publikował m.in. w "Kwartalniku Historycznym", "Dziejach Najnowszych", "Rzeczpospolitej" ("Plus-Minus"), "Tygodniku Powszechnym" i "Polityce".

Przewodniczący Rady Ośrodka "Karta", członek Rady Programowej czasopisma "Pamięć i Sprawiedliwość", członek Rady Naukowej Polskiego Słownika Biograficznego, członek Rady Naukowej Centrum Badań Historycznych /pan w Berlinie, przewodniczący jury Nagrody "Klio" Wydawców Książki Historycznej. Członek ZAiKS-u (od 1968 r.), Towarzystwa Naukowego Warszawskiego (od 1990 r.). Członek prestiżowych gremiów naukowych m.in. Nagroda Naukowa KLIO (przewodniczący JURY od 1996).

Wyróżnienia i nagrody: nagrody tygodnika "Polityka" za publikacje (1970, 1972, 1975, 1979, 2001); Nagroda im. Wincentego Rzymowskiego (1970); Nagroda Sekretarza Naukowego PAN (1975 i 1989); dyplom Towarzystwa Miłośników Historii (1974 i 1984); wyróżnienie Instytutu Józefa Piłsudskiego w Stanach Zjednoczonych (1984; za książkę Stefan Rowecki "Grot"); Nagroda Ministra Edukacji Narodowej i Dyrektora Instytutu Zachodniego w Poznaniu (1989; za książkę Stefan Rowecki "Grot"); Nagroda Sekretarza Naukowego PAN (1989; za książkę Niemiecki Michel. Dzieje narodowego symbolu i autostereotypu); nagroda Klio (przyznawana przez Porozumienie Wydawców Książki Historycznej, za książkę Życie codzienne w stolicach okupowanej Europy 1995); nominacja do Nagrody Literackiej Nike (2000; za książkę U progu zagłady. Zajścia antyżydowskie i pogromy w okupowanej Europie). Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (2006).

Żonaty z Anną Manteuffel-Szarotą (córką prof. Tadeusza Manteuffla), syn Piotr (ur. 1966) jest psychologiem, profesorem w Instytucie Psychologii PAN i Szkole Wyższej Psychologii Społecznej w Warszawie.

Mieszka w Warszawie.

[edytuj] Twórczość

• Osadnictwo miejskie na Dolnym Śląsku w latach 1945-1948 (Zakład Narodowy im. Ossolińskich - Wydawnictwo PAN 1969)
• Okupowanej Warszawy dzień powszedni (Czytelnik 1973, 1978, 1988, ISBN 83-07012-24-4; przekład niemiecki: Warschau unter dem Hakenkreuz. Leben und Alltag im besetzten Warschau 1.10.1939 bis 31.7.1944, Schöningh Verlag 1985, ISBN 3-506-77472-7)
• Stefan Rowecki "Grot" (Państwowe Wydawnictwo Naukowe 1983, 1985, ISBN 83-01-04578-7)
• Niemiecki Michel. Dzieje narodowego symbolu i stereotypu (Państwowe Wydawnictwo Naukowe 1988, ISBN 83-01083-52-2; przekład niemiecki: Der deutsche Michel. Die Geschichte eines nationalen Symbols und Autostereotyps, przekł. Kordula Zentgraf-Zubrzycka, Fibre 1998, ISBN 3-929759-38-1)
• V - jak zwycięstwo. Symbole, znaki, demonstracje patriotyczne walczącej Europy 1939-1945 (Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne 1994, ISBN 83-02053-56-2)
• Życie codzienne w stolicach okupowanej Europy. Szkice historyczne. Kronika wydarzeń (Państwowy Instytut Wydawniczy 1995, ISBN 83-06024-10-9)
• Niemcy i Polacy. Wzajemne postrzeganie i stereotypy (Wydawnictwo Naukowe PWN 1996)
• U progu Zagłady. Zajścia antyżydowskie i pogromy w okupowanej Europie (Sic! 2000, ISBN 83-86056-74-6; 2001, ISBN 83-86056-91-6)
• Karuzela na placu Krasińskich, Studia i szkice z lat wojny i okupacji (Oficyna Wydawnicza "Rytm" - Fundacja "Historia i Kultura" 2007, ISBN 978-83-7399-259-7)
• Naloty na Warszawę i Drezno - względy wojskowe czy zbrodnia wojenna? (w przygotowaniu)

[edytuj] Opracowania i inne prace redakcyjne

• Wieś polska 1939-1948: materiały konkursowe [t. I-IV] (współautor opracowania; wespół z Krystyną Kersten; Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk. Zakład Historii Polski Ludowej - Państwowe Wydawnictwo Naukowe 1967 - 1971)
• Telesfor Szpadkowski, Zapiski warszawskie: dziennik gimnazjalisty 1836-1839; Wspomnienia o Radzie Miejskiej 1861-1863 (współautor opracowania; wespół z Anną Szarotą; Zakład Narodowy im. Ossolińskich 1969)
• Franz Blättler (właśc. Franz Mawick), Warszawa 1942: zapiski szofera szwajcarskiej misji lekarskiej (autor opracowania; przekł. Krzysztof Bartos; Państwowe Wydawnictwo Naukowe 1982, ISBN 83-01020-46-6)
• Emanuel Ringelblum, Kronika getta warszawskiego: wrzesień 1939 - styczeń 1943 (konsultant historyczny; wstęp i red. Artur Eisenbach; przekł. z jidisz Adam Rutkowski, fragmenty "Sylwetek" przekł. Michał Friedman; Czytelnik 1983, 1988, ISBN 83-07008-79-4)
• Kazimierz Gorzkowski, Kroniki Andrzeja. Zapiski z podziemia 1939-1940 (przygotowanie do druku, wstęp i przypisy; Państwowy Wydawnictwo Naukowe 1989, ISBN 83-01064-38-2)
• Kazimierz Leski, Życie niewłaściwie urozmaicone: wspomnienia oficera wywiadu i kontrwywiadu AK (autor przedmowy; Państwowe Wydawnictwo Naukowe 1989, ISBN 83-01083-51-4)
• Komunizm: ideologia, system, ludzie. Księga ofiarowana prof. Krystynie Kersten (autor opracowania; Neriton - Instytut Historii PAN 2001, ISBN 83-86842-87-3)
• Generał Stefan Rowecki "Grot" w relacjach i w pamięci zbiorowej (współautor przygotowania do druku; wespół z Andrzejem K. Kunertem; Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej - Oficyna Wydawnicza "Rytm" 2003, ISBN 83-73990-33-X; 2004, ISBN 37-39903-3-X)
• Krystyna Kersten, Pisma rozproszone (współautor wyboru i przygotowania do druku; wespół z Dariuszem Libionką; Wydawnictwo Adam Marszałek 2005, ISBN 83-74412-27-5)
• Edward Kossoy, Na marginesie... (autor wstępu; Słowo/Obraz Terytoria 2006, ISBN 83-74536-77-2)
• Antoni Sobański, Cywil w Berlinie (autor opracowania, wstępu i przypisów; Sic! 2006, ISBN 83-88807-91-9; przekład niemiecki: Nachrichten aus Berlin 1933-1936; przekł. Barbara Kulińska-Krautmann; Parthas, Berlin 2007, ISBN 978-3-86601-7)

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Tomasz Szarota - Centrum Badań Historycznych PAN w Berlinie
• Tomasz Szarota - Refleksje historyka i badacza stereotypów narodowych (Debata Narodowa o Jedwabnem), 2001
• Recenzja książki Tomasza Szaroty pt. Niemcy i Polacy. Wzajemne postrzegania i stereotypy

Osiedlowy zespół ukradł sprzęt Acid Drinkers

Policjanci odzyskali sprzęt muzyczny należący do zespołu Acid Drinkers. Złodziejami okazali się 17-letni Jakub K. i 18-letni Paweł K., członkowie osiedlowego zespołu z Ełku. Za kradzież odpowiedzą przed sądem. Grozi im nawet pięć lat więzienia.

Pijany policjant spowodował kolizję

26-letni pijany policjant spowodował w sobotę w Elblągu kolizję. Funkcjonariusz, który miał w wydychanym powietrzu 2,5 promila alkoholu, straci pracę. Czeka go także sprawa karna - poinformowała Justyna Grzeczka z elbląskiej policji.

Drugie podejście PO do ustawy o mediach

PO wraca do rozmów z lewicą o zmianach w mediach. W przyszłym tygodniu politycy Platformy maja wyłożyć na stół nowy projekt ustawy medialnej - dowiedział się "Dziennik".

PiS zaniepokojone sprawą posłów Sejmu Litwy z Kartą Polaka

PiS jest zaniepokojone sprawą posłów litewskiego Sejmu posiadających Kartę Polaka. Dwóm z trzech posłów AWPL grozi utrata mandatu litewskiego posła z powodu przyjęcia przez nich Karty, co budzi na Litwie kontrowersje.

Ojciec, gdy wypił, znęcał się nad córką

Ojciec nadużywał alkoholu. Gdy był pijany, bił córkę drewnianą listewką. Dziewczynka opowiedziała o tym opiekunce ze świetlicy osiedlowej. Ta o sprawie zawiadomiła policję. 47-letniego Arkadiusza L. zatrzymano. Miał prawie promil alkoholu we krwi. Został aresztowany na trzy miesiące.

Kaczyński: Pokażemy inne przypadki pijanych posłów w Sejmie

- PiS nie będzie podejmował żadnych decyzji w sprawie Elżbiety Kruk - powiedział Jarosław Kaczyński. Posłanka w czasie wczorajszych porannych głosowań w Sejmie chwiała się na nogach i niewyraźnie mówiła.

Zima: dziewięć osób w szpitalu po zderzeniu

W Łodzi na śliskiej nawierzchni zderzyły się dwa samochody. Dziewięć osób trafiło do szpitala. Ciężarówka nie zdołała wyhamować i rozbiła pięć samochodów stojących na światłach, na trasie Katowice - Częstochowa. W wielu miejscach kraju opady śniegu spowodowały utrudnienia na drogach. W Koszalinie spadło 30 centymetrów śniegu i miasto zostało sparaliżowane - pisze na Alert 24 Polarny www.nicalbonic.blox.pl.

Speckomisja spyta szefa ABW o dochody

Sejmowa Komisja ds. Służb Specjalnych poprosi szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Krzysztofa Bondaryka o wyjaśnienia - dowiedział się serwis internetowy tvp.info. Urzędnik będzie musiał przed komisją wytłumaczyć się z dochodów, które uzyskuje od operatora Ery GSM. Speckomisja chce też od szefa CBA Mariusza Kamińskiego uzyskać wyjaśnienia, dlaczego Biuro zajęło się tą sprawą.

Ukradł kilkaset samochodów i w końcu wpadł

30-letniego Ireneusza P. ps. "Żaba" zatrzymali policjanci z warszawskiej "samochodówki". Mężczyzna ścigany za kradzieże samochodów wpadł razem ze swoją znajomą w centrum handlowym na warszawskiej Pradze. "Żaba" przyznał policjantom, że w ciągu ostatnich kilku lat skradł kilkaset aut.

Suski na fotelu prezesa PiS?

Poseł Prawa i Sprawiedliwości Marek Suski zasiadł po czwartkowej debacie w sprawie informacji rządu, podsumowującej rok jego działalności, na fotelu prezesa PiS. Na razie tylko na chwilę zastąpił Jarosława Kaczyńskiego. Wiele wskazuje, że ambicje posła sa tak wielkie, iż chciałby pozostać na tym miejscu na dłużej - pisze "Nasz Dziennik".