Truskawka
Z Wikipedii
| Truskawka | |
Owoce truskawki |
|
| Systematyka wg Reveala | |
| Domena | jądrowce |
| Królestwo | rośliny |
| Gromada | okrytonasienne |
| Klasa | Rosopsida |
| Rząd | różowce |
| Rodzina | różowate |
| Rodzaj | poziomka |
| Gatunek | poziomka ananasowa |
| Nazwa systematyczna | |
| Fragaria ×ananassa Duchesne | |
| Synonimy | |
| F. grandiflora Ehrh., F. chiloensis × virginiana | |
Poziomka truskawka (Fragaria ×ananassa Duchesne) – mieszaniec dwóch gatunków poziomki z rodziny różowatych (Rosaceae Juss.). Ma wiele nazw zwyczajowych: poziomka ananasowa, poziomka wielkoowocowa, najczęściej jednak nazywana jest po prostu truskawką. Mieszaniec ten został uzyskany w Europie przez skrzyżowanie pochodzącej ze wschodniej Ameryki Północnej poziomki wirginijskiej (F. virginiana Duch.) z chilijską (F. chiloensis Ehrh.), którego dokonał Duchesne w 1712 roku. Uprawiana ze względu na smaczne owoce, wyjątkowo i przejściowo dziczeje (efemerofit).
Spis treści |
[edytuj] Charakterystyka
- Pokrój
- Bylina o wysokości 15-45 cm.
- Łodyga
- Krótka o małym przyroście na długość, ale mająca przyrost na grubość, tworząca rozłogi zwane "wąsami", za pomocą których rozprzestrzenia się i rozmnaża wegetatywnie.
- Liście
- Trójlistkowe, na górnej stronie nagie i lśniące.
- Kwiaty
- Obupłciowe, złożone z 5 białych płatków korony lub ich krotności oraz różnej liczby działek kielicha ułożonych w dwóch okółkach i kieliszka. Zewnętrzny okółek ma mniejsze działki, wewnętrzne są dłuższe i szersze. Po przekwitnieniu przylegają do owocu. Na wypukłym dnie kwiatowym znajduje się ok. 20 słupków i 20-30 pręcików. W czasie kwitnienia kwiatostan łukowato przygięty do ziemi.
- Owoce
- Po zapyleniu kwiatu rozrasta się dno kwiatowe, tworząc jadalny owoc zbiorowy będący jagodą pozorną. Na jej powierzchni zawiązują się liczne orzeszki, będące właściwymi owocami. Kolor orzeszków w zależności od odmiany, od kremowego poprzez czerwonawy do purpurowego. Niektóre kultywary mogą owocować kilka razy w roku.
[edytuj] Systematyka
- Pozycja w systemie Reveala
Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa różowe (Rosidae Takht.), nadrząd Rosanae Takht., rząd różowce (Rosales Perleb), podrząd Rosineae Erchb., rodzina różowate (Rosaceae Juss.), podrodzina Fragarioideae A. Rich. ex Beilschm., plemię Fragarieae Dumort., podplemię Fragariinae Torr. & A. Gray, rodzaj poziomka (Fragaria L.). [1]
[edytuj] Zastosowanie
- Roślina uprawna: uprawiana we wszystkich krajach klimatu umiarkowanego oraz w chłodniejszych rejonach podzwrotnikowych ze względu na smaczne owoce. Najwięksi producenci to Stany Zjednoczone, Polska, Japonia, Chiny. Rozmnażanie wegetatywne poprzez rozłogi
- Sztuka kulinarna
- Cenione substancje: antocyjany, witamina C, fosfor, żelazo, bromelina (dojrzałe owoce).
- Przetwarzana na: przetwory, herbatkę (liście). Z owoców można przyrządzać desery.
[edytuj] Odmiany uprawne
Wśród odmian uprawnych wyróżnia się:
- Odmiany owocujące kilka razy (powtarzające): 'Madam Poincaré', 'Maria', 'Everest', 'Promise'.
- Odmiany wczesne: 'Laxton's Utylity', 'Królowa Luiza', 'Senga Precosa', 'Sensation' (smak ananasa), 'Elsanta', 'Sonata'.
- Odmiany średniowczesne: 'Delicatesse', 'Dukat' (PL).
- Odmiany późne: 'Madame Moutot', 'Elista', 'Louis Gauthier' (ananasowa, powtarzająca).
[edytuj] Żywienie
Jedna szklanka (144 g) truskawek stanowi około 45 kalorii (188 kJ) i jest doskonałym źródłem witaminy C i flawonoidów[potrzebne źródło].
| Składnik odżywczy | Jednostki | 1 szklanka, cała ------- 144 g |
|---|---|---|
| Wartości przybliżone | ||
| Woda | g | 132 |
| Energia | kcal | 43 |
| Energia | kJ | 181 |
| Białko | g | 0.88 |
| Razem lipidów (tłuszczów) | g | 0.53 |
| Węglowodany | g | 10.1 |
| Włókna | g | 3.3 |
| Popiół | g | 0.62 |
| Minerały | ||
| Wapń, Ca | mg | 20 |
| Żelazo, Fe | mg | 0.55 |
| Magnez, Mg | mg | 14 |
| Fosfor, P | mg | 27 |
| Potas, K | mg | 240 |
| Sód, Na | mg | 1.44 |
| Cynk, Zn | mg | 0.19 |
| Miedź, Cu | mg | 0.07 |
| Mangan, Mn | mg | 0.42 |
| Selen, Se | µg | 1.01 |
| Witaminy | ||
| Witamina C, kwas askorbinowy | mg | 82 |
| Tiamina | mg | 0.03 |
| Ryboflawina | mg | 0.10 |
| Niacyna | mg | 0.33 |
| Kwas pantotenowy | mg | 0.49 |
| Witamina B6 | mg | 0.09 |
| Kwas foliowy | µg | 25 |
| Witamina B12 | µg | 0 |
| Witamina A, IU | IU | 39 |
| Witamina A, RE | µg RE | 4.3 |
| Witamina E | mg ATE | 0.20 |
| Składnik odżywczy | Jednostki | 1 szklanka, cała ------- 144 g |
|---|---|---|
| Tłuszcze | ||
| Kwasy tłuszczowe, nasycone | g | 0.03 |
| 16:0 | g | 0.02 |
| 18:0 | g | 0.006 |
| Kwasy tłuszczowe, jednonienasycone | g | 0.075 |
| 16:1 | g | 0.001 |
| 18:1 | g | 0.073 |
| Kwasy tłuszczowe, polinienasycone | g | 0.27 |
| 18:2 | g | 0.16 |
| 18:3 | g | 0.11 |
| Cholesterol | mg | 0 |
| Fitosterole | mg | 17 |
| Aminokwasy | ||
| Tryptofan | g | 0.01 |
| Treonina | g | 0.027 |
| Izoleucyna | g | 0.02 |
| Leucyna | g | 0.045 |
| Lizyna | g | 0.036 |
| Metionina | g | 0.001 |
| Cystyna | g | 0.007 |
| Fenyloalanina | g | 0.026 |
| Tyrozyna | g | 0.030 |
| Walina | g | 0.026 |
| Arginina | g | 0.037 |
| Histydyna | g | 0.017 |
| Alanina | g | 0.045 |
| Kwas asparaginowy | g | 0.20 |
| Kwas glutaminowy | g | 0.13 |
| Glicyna | g | 0.035 |
| Prolina | g | 0.027 |
| Seryna | g | 0.033 |
Przypisy
- ↑ Reveal James L. System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, University of Maryland, 1999. Systematyka rodzaju Fragaria wg systemu Reveala
| Wyjazdowe obrady klubu PO: wraca sprawa Staroń |
Podczas wyjazdowego posiedzenia klubu PO w miejscowości Ossa k. Rawy Mazowieckiej Lidia Staroń czyniła wyrzuty kolegom, że nie wsparli jej po publikacji "Rzeczpospolitej". Gazeta napisała, że Staroń zarobiła kilkaset tysięcy zł, bo ustawa, nad którą pracowała, pozwoliła jej uwłaszczyć lokal usługowy. Donald Tusk - relacjonuje zastrzegający anonimowość uczestnik obrad - poparł Staroń, natomiast Zbigniew Chlebowski nie zabrał głosu. |
| Pierwsza ofiara mrozu. Mężczyzna znaleziony na Podkarpaciu |
45-letni mężczyzna jest najprawdopodobniej pierwszą tegoroczną ofiarą mrozów na Podkarpaciu. Policjanci wyjaśniają dokładne przyczyny śmierci mieszkańca Trzebuski. Mężczyznę znaleziono niespełna sto metrów od jego domu. Wiele wskazuje na to, że zmarł w wyniku wychłodzenia organizmu. |
| Pacelt nie jest już wiceministrem sportu |
Ostrowiecki poseł Platformy Obywatelskiej Zbigniew Pacelt został odwołany ze stanowiska wiceministra sportu. |
| Osiedlowy zespół ukradł sprzęt Acid Drinkers |
Policjanci odzyskali sprzęt muzyczny należący do zespołu Acid Drinkers. Złodziejami okazali się 17-letni Jakub K. i 18-letni Paweł K., członkowie osiedlowego zespołu z Ełku. Za kradzież odpowiedzą przed sądem. Grozi im nawet pięć lat więzienia. |
| Pijany policjant spowodował kolizję |
26-letni pijany policjant spowodował w sobotę w Elblągu kolizję. Funkcjonariusz, który miał w wydychanym powietrzu 2,5 promila alkoholu, straci pracę. Czeka go także sprawa karna - poinformowała Justyna Grzeczka z elbląskiej policji. |
| Drugie podejście PO do ustawy o mediach |
PO wraca do rozmów z lewicą o zmianach w mediach. W przyszłym tygodniu politycy Platformy maja wyłożyć na stół nowy projekt ustawy medialnej - dowiedział się "Dziennik". |
| PiS zaniepokojone sprawą posłów Sejmu Litwy z Kartą Polaka |
PiS jest zaniepokojone sprawą posłów litewskiego Sejmu posiadających Kartę Polaka. Dwóm z trzech posłów AWPL grozi utrata mandatu litewskiego posła z powodu przyjęcia przez nich Karty, co budzi na Litwie kontrowersje. |
| Ojciec, gdy wypił, znęcał się nad córką |
Ojciec nadużywał alkoholu. Gdy był pijany, bił córkę drewnianą listewką. Dziewczynka opowiedziała o tym opiekunce ze świetlicy osiedlowej. Ta o sprawie zawiadomiła policję. 47-letniego Arkadiusza L. zatrzymano. Miał prawie promil alkoholu we krwi. Został aresztowany na trzy miesiące. |
| Kaczyński: Pokażemy inne przypadki pijanych posłów w Sejmie |
- PiS nie będzie podejmował żadnych decyzji w sprawie Elżbiety Kruk - powiedział Jarosław Kaczyński. Posłanka w czasie wczorajszych porannych głosowań w Sejmie chwiała się na nogach i niewyraźnie mówiła. |
| Zawieje i zamiecie na południu, dużo śniegu na północy |
Zawieje i zamiecie śnieżne mogą nękać aż do jutrzejszego popołudnia całe południe Polski. na północy, nad Bałtykiem pada i ma padać śnieg. Jak zapowiada Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej w ciągu doby może tam spaść nawet 20 centymetrów śniegu. |

