Tryb potencjalny
Z Wikipedii
Tryb potencjalny (także łac. modus potentialis) – w językoznawstwie: tryb zbliżony to trybu życzeniowego, wyrażający możliwość zaistnienia jakiejś sytuacji (w sensie prawdopodobieństwa). Występuje w niewielu językach, m.in. w niektórych językach ugrofińskich. Przejawia tendencję do zanikania.
Spis treści |
[edytuj] Język fiński
Tryb potencjalny tworzy się dodając partykułę -ne- do formy bezokolicznika (i uwzględniając asymilacje i inne zjawiska morfologiczne), a następnie końcówki osobowe.
Odmiana czasownika olla (być) w trybie potencjalnym czasu teraźniejszego:
minä lienen me lienemme sinä lienet te lienette hän lienee he/ne lienevät
Formę te tłumaczymy: może jestem, może jesteś itd.
Odmiana czasownika olla (być) w trybie potencjalnym czasu przeszłego
minä lienen ollut me lienemme olleet sinä lienet ollut te lienette olleet hän lienee ollut he lienevät olleet
Forma ta tłumaczy się: może byłem, może byłeś itd.
Odmiana czasownika tehdä (być) w trybie potencjalnym czasu teraźniejszego:
minä tehnen me tehnemme sinä tehnet te tehnette hän tehnee he tehnevät
Odmiana czasownika tehdä (być) w trybie potencjalnym czasu przeszłego:
minä lienen tehnyt me lienemme tehneet sinä lienet tehnyt te lienette tehneet hän lienee tehnyt he lienevät tehneet
[edytuj] Ekwiwalenty w innych językach
W większości języków tryb potencjalny nie istnieje, a prawdopodobieństwo oddaje się głównie przez konstrukcje modalne lub tryb łączący.
[edytuj] Język polski
W polszczyźnie najczęstszym sposobem wyrażenia możliwości jest użycie przysłówka może i czasownika w odpowiedniej formie czasu teraźniejszego:
- On może przyjdzie.
Inną możliwością jest użycie czasownika móc i bezokolicznika:
- On może przyjść.
[edytuj] Język angielski
Przykładowo w języku angielskim do wyrażenia możliwości służy czasownik may i jego forma przeszła might:
- He may come - możliwe że przyjdzie.
Możliwość w przeszłości oddajemy przez czasownik can lub may i bezokolicznik czasu przeszłego:
- He may have done that - możliwe że to zrobił, on mógł to zrobić.
[edytuj] Język francuski
W języku francuskim używa się do tego celu trybu łączącego (subjonctif)
- C'est possible qu'il vienne - możliwe, że przyjdzie.
[edytuj] Język niemiecki
Możliwość wyraża się przez konstrukcję z czasownikiem modalnym mögen
ich mag wir mögen du magst ihr mögt er mag sie mögen
Jest to jednak konstrukcja formalna i rzadko używana we współczesnej niemczyźnie. Najczęściej możliwość wyraża się przez zdanie podrzędnie złożone: Es ist möglich dass... - i odpowiednią formę w trybie orzekającym.
[edytuj] Linki zewnętrzne
- (fi) Lieneekö potentiaalikaan tarpeellinen? – Czy potentialis jest potrzebny?
| Wyjazdowe obrady klubu PO: wraca sprawa Staroń |
Podczas wyjazdowego posiedzenia klubu PO w miejscowości Ossa k. Rawy Mazowieckiej Lidia Staroń czyniła wyrzuty kolegom, że nie wsparli jej po publikacji "Rzeczpospolitej". Gazeta napisała, że Staroń zarobiła kilkaset tysięcy zł, bo ustawa, nad którą pracowała, pozwoliła jej uwłaszczyć lokal usługowy. Donald Tusk - relacjonuje zastrzegający anonimowość uczestnik obrad - poparł Staroń, natomiast Zbigniew Chlebowski nie zabrał głosu. |
| Pierwsza ofiara mrozu. Mężczyzna znaleziony na Podkarpaciu |
45-letni mężczyzna jest najprawdopodobniej pierwszą tegoroczną ofiarą mrozów na Podkarpaciu. Policjanci wyjaśniają dokładne przyczyny śmierci mieszkańca Trzebuski. Mężczyznę znaleziono niespełna sto metrów od jego domu. Wiele wskazuje na to, że zmarł w wyniku wychłodzenia organizmu. |
| Pacelt nie jest już wiceministrem sportu |
Ostrowiecki poseł Platformy Obywatelskiej Zbigniew Pacelt został odwołany ze stanowiska wiceministra sportu. |
| Osiedlowy zespół ukradł sprzęt Acid Drinkers |
Policjanci odzyskali sprzęt muzyczny należący do zespołu Acid Drinkers. Złodziejami okazali się 17-letni Jakub K. i 18-letni Paweł K., członkowie osiedlowego zespołu z Ełku. Za kradzież odpowiedzą przed sądem. Grozi im nawet pięć lat więzienia. |
| Pijany policjant spowodował kolizję |
26-letni pijany policjant spowodował w sobotę w Elblągu kolizję. Funkcjonariusz, który miał w wydychanym powietrzu 2,5 promila alkoholu, straci pracę. Czeka go także sprawa karna - poinformowała Justyna Grzeczka z elbląskiej policji. |
| Drugie podejście PO do ustawy o mediach |
PO wraca do rozmów z lewicą o zmianach w mediach. W przyszłym tygodniu politycy Platformy maja wyłożyć na stół nowy projekt ustawy medialnej - dowiedział się "Dziennik". |
| PiS zaniepokojone sprawą posłów Sejmu Litwy z Kartą Polaka |
PiS jest zaniepokojone sprawą posłów litewskiego Sejmu posiadających Kartę Polaka. Dwóm z trzech posłów AWPL grozi utrata mandatu litewskiego posła z powodu przyjęcia przez nich Karty, co budzi na Litwie kontrowersje. |
| Ojciec, gdy wypił, znęcał się nad córką |
Ojciec nadużywał alkoholu. Gdy był pijany, bił córkę drewnianą listewką. Dziewczynka opowiedziała o tym opiekunce ze świetlicy osiedlowej. Ta o sprawie zawiadomiła policję. 47-letniego Arkadiusza L. zatrzymano. Miał prawie promil alkoholu we krwi. Został aresztowany na trzy miesiące. |
| Kaczyński: Pokażemy inne przypadki pijanych posłów w Sejmie |
- PiS nie będzie podejmował żadnych decyzji w sprawie Elżbiety Kruk - powiedział Jarosław Kaczyński. Posłanka w czasie wczorajszych porannych głosowań w Sejmie chwiała się na nogach i niewyraźnie mówiła. |
| Zawieje i zamiecie na południu, dużo śniegu na północy |
Zawieje i zamiecie śnieżne mogą nękać aż do jutrzejszego popołudnia całe południe Polski. na północy, nad Bałtykiem pada i ma padać śnieg. Jak zapowiada Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej w ciągu doby może tam spaść nawet 20 centymetrów śniegu. |
