Trypolis
Z Wikipedii
Współrzędne: 32°54'08" N 13°11'09" E
| Trypolis طرابلس الغرب |
|
 Widok Trypolisu z hotelu Bab al-Bahr |
|
| Państwo |  Libia |
| Gmina | Trypolis |
| Położenie | 32° 54' 08 '' N 13° 11' 09 '' E |
| Ludność (2005) • liczba ludności |
1 150 990 |
| Nr kierunkowy | +218 21 |
| Kod pocztowy | nie używa się |
| Tablice rejestracyjne | TRP |
| Miasta partnerskie |  Algier Sarajewo Belgrad Belo Horizonte Madryt |
|
Położenie na mapie Libii
  Trypolis
طرابلس الغرب |
|
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
| Strona internetowa | |
Trypolis (arab. طرابلس الغرب – Ţarābulus al-Gharb) – stolica Libii, w Trypolitanii, nad Morzem Śródziemnym.
Miasto liczy 1,5 mln mieszkańców (2003), podczas gdy w 1973 mieszkało tu ponad 481 tys. osób.
Trypolis to największe miasto kraju, a także główny port i ośrodek przemysłowy. Rozwinęły się tu takie gałęzie przemysłu jak spożywczy, meblarski, włókienniczy, metalalowy, gumowy (produkcja opon) i poligraficzny. Znajdują się tu także zakłady odsalania wody morskiej, montownie samochodów i rafineria ropy naftowej. Międzynarodowy port lotniczy ma regularne połączenia z takimi miastami jak Rzym, Tunis, Bengazi, Akra, Kano czy Brazzaville.
Miasto jest siedzibą założonego w 1973 roku uniwersytetu Al-Fatih. Dużą część miasta zajmują tereny archeologiczne.
Spis treści |
[edytuj] Geografia
Trypolis, jest położony nad Morzem Śródziemnym. Klimat ma typowo śródziemnomorski: gorące, suche lata oraz ciepłe zimy. Opady deszczu są bardzo małe.
[edytuj] Historia
[edytuj] Starożytność, średniowiecze, czasy nowożytne
Miasto zostało utworzone z trzech fenickich osad w VII w. p.n.e. – Oea, Sabrata i Leptis Magna. Około III w. p.n.e został stolicą Trypolitanii. Był on ważnym centrum handlowym. W VIII w. n.e. został zdobyty przez Arabów.
Jako stolica wilajatu Trypolis (należącego do Imperium Osmańskiego) był ważnym centrum handlowym. Krzyżowały się tu drogi z najróżniejszych osad na Saharze (m.in. z Fazzanu, Ghadamisu i Ghatu).
W 1530 roku joannici zaczęli fortyfikować miasto. W 1551 zostało ono jednak włączone do Imperium Osmańskiego. Stało się wtedy ważnym portem dla piratów siejących strach wśród chrześcijan.
W 1714 roku na tron wszedł pasza Ahmed Karamanli, który rozpoczął okres rządów dynastii Karamanli. Miasto nie było wtedy tak kontrolowane przez Turków i stało się formalnie pół zależne od Imperium Osmańskiego. Stan ten trwał do 1835 roku, kiedy to na tron wstąpił turecki pasza i odnowił stosunki z Imperium.
[edytuj] XIX i XX wiek
W XIX wieku nastąpił wielki rozkwit piractwa w tym mieście. Panujący pasza w 1796 roku wystosował żądanie do USA. Chciał, za cenę 83 000 USD zabezpieczyć amerykańską flotę przed atakami ze strony piratów. Stany Zjednoczone nie zgodziły się na taki układ i wysłały wojska do miasta. Wojna trwała do 1803 roku. Amerykanie stracili dużo cennych okrętów wojskowych. Jednak pasza uległ i bez płacenia pieniędzy przez USA trzymał pieczę na bezpieczeństwem ich okrętów handlowych. 3 czerwca 1805 roku kolejny pasza zerwał pokój z USA, żądając 60 000 USD za uwolnienie amerykańskich ludzi. W 1815 Stany Zjednoczone znów okupywały miasto i pasza musiał ulec woli USA.
W latach 1842 i 1844 wybuchały liczne bunty przeciwko Turkom. Kiedy Francja rozpoczęła okupację Tunezji w 1881 Turcy znacznie powiększyli swoje wojska w Trypolisie.
W 1911 roku Włochy pod pretekstem ochrony swoich obywateli mieszkających w Trypolisie wypowiedziały wojnę Turcji i okupowały miasto. 1 października 1911 roku rozegrała się decydująca bitwa włosko-turecka, zakończona zwycięstwem Włochów.
Trypolis był kontrolowany przez Włochy do 1943 roku. Później nastąpiła okupacja brytyjska zakończona w 1951 roku niepodległością Libii.
15 kwietnia 1986 roku siły wojskowe USA zbombardowały miasto, gdyż rząd USA twierdził, że Libia wspiera terroryzm. W 2003 roku ONZ zniosła sankcje nałożone na Libię. Przyczyniło się do wzrostu gospodarczego miasta i rozwoju portu.
[edytuj] Zabytki
Liczne są zabytki z okresu rzymskiego. Do najbardziej znanych należy łuk triumfalny Marka Aureliusza. Ważnymi zabytkami są również liczne meczety: Naga (XVII w.), Karamanli (XVIII w.), Gurdżi (1 poł. XIX w.). Do znanych zabytków należą także: zamek (zwany Castello, obecnie muzeum) oraz pozostałości domów, świątyni i murów obronnych.
[edytuj] Linki zewnętrzne
Abudża, Nigeria · Akra, Ghana · Addis Abeba, Etiopia · Algier, Algieria · Al-Ujun, Sahara Zachodnia · Antananarywa, Madagaskar · Asmara, Erytrea · Bamako, Mali · Bangi, Republika Środkowoafrykańska · Bandżul, Gambia · Bissau, Gwinea Bissau · Brazzaville, Kongo · Bużumbura, Burundi · Chartum, Sudan · Dakar, Senegal · Dar es Salaam, Tanzania · Dżibuti, Dżibuti · Dodoma, Tanzania · Freetown, Sierra Leone · Gaborone, Botswana · Harare, Zimbabwe · Jaunde, Kamerun · Jamestown, Święta Helena · Jamusukro (konstytucyjna), Wybrzeże Kości Słoniowej · Kair, Egipt · Kampala, Uganda · Kigali, Rwanda · Kinszasa, Demokratyczna Republika Konga · Konakry, Gwinea · Kotonu, Benin · Libreville, Gabon · Lilongwe, Malawi · Lobamba, Suazi · Lomé, Togo · Luanda, Angola · Lusaka, Zambia · Moroni, Komory · Malabo, Gwinea Równikowa · Maseru, Lesotho · Mamoudzou, Majotta · Maputo, Mozambik · Mogadiszu, Somalia · Mbabane, Suazi · Monrovia, Liberia · Nawakszut, Mauretania · Niamey, Niger · Ndżamena, Czad · Nairobi, Kenia · Port Louis, Mauritius · Porto-Novo, Benin · Praia, Republika Zielonego Przylądka · Pretoria, Republika Południowej Afryki · Rabat, Maroko · Saint-Denis, Reunion · São Tomé, Wyspy Świętego Tomasza i Książęca · Trypolis, Libia · Tunis, Tunezja · Victoria, Seszele · Wagadugu, Burkina Faso · Windhoek, Namibia
| Wyjazdowe obrady klubu PO: wraca sprawa Staroń |
Podczas wyjazdowego posiedzenia klubu PO w miejscowości Ossa k. Rawy Mazowieckiej Lidia Staroń czyniła wyrzuty kolegom, że nie wsparli jej po publikacji "Rzeczpospolitej". Gazeta napisała, że Staroń zarobiła kilkaset tysięcy zł, bo ustawa, nad którą pracowała, pozwoliła jej uwłaszczyć lokal usługowy. Donald Tusk - relacjonuje zastrzegający anonimowość uczestnik obrad - poparł Staroń, natomiast Zbigniew Chlebowski nie zabrał głosu. |
| Pierwsza ofiara mrozu. Mężczyzna znaleziony na Podkarpaciu |
45-letni mężczyzna jest najprawdopodobniej pierwszą tegoroczną ofiarą mrozów na Podkarpaciu. Policjanci wyjaśniają dokładne przyczyny śmierci mieszkańca Trzebuski. Mężczyznę znaleziono niespełna sto metrów od jego domu. Wiele wskazuje na to, że zmarł w wyniku wychłodzenia organizmu. |
| Pacelt nie jest już wiceministrem sportu |
Ostrowiecki poseł Platformy Obywatelskiej Zbigniew Pacelt został odwołany ze stanowiska wiceministra sportu. |
| Osiedlowy zespół ukradł sprzęt Acid Drinkers |
Policjanci odzyskali sprzęt muzyczny należący do zespołu Acid Drinkers. Złodziejami okazali się 17-letni Jakub K. i 18-letni Paweł K., członkowie osiedlowego zespołu z Ełku. Za kradzież odpowiedzą przed sądem. Grozi im nawet pięć lat więzienia. |
| Pijany policjant spowodował kolizję |
26-letni pijany policjant spowodował w sobotę w Elblągu kolizję. Funkcjonariusz, który miał w wydychanym powietrzu 2,5 promila alkoholu, straci pracę. Czeka go także sprawa karna - poinformowała Justyna Grzeczka z elbląskiej policji. |
| Drugie podejście PO do ustawy o mediach |
PO wraca do rozmów z lewicą o zmianach w mediach. W przyszłym tygodniu politycy Platformy maja wyłożyć na stół nowy projekt ustawy medialnej - dowiedział się "Dziennik". |
| PiS zaniepokojone sprawą posłów Sejmu Litwy z Kartą Polaka |
PiS jest zaniepokojone sprawą posłów litewskiego Sejmu posiadających Kartę Polaka. Dwóm z trzech posłów AWPL grozi utrata mandatu litewskiego posła z powodu przyjęcia przez nich Karty, co budzi na Litwie kontrowersje. |
| Ojciec, gdy wypił, znęcał się nad córką |
Ojciec nadużywał alkoholu. Gdy był pijany, bił córkę drewnianą listewką. Dziewczynka opowiedziała o tym opiekunce ze świetlicy osiedlowej. Ta o sprawie zawiadomiła policję. 47-letniego Arkadiusza L. zatrzymano. Miał prawie promil alkoholu we krwi. Został aresztowany na trzy miesiące. |
| Kaczyński: Pokażemy inne przypadki pijanych posłów w Sejmie |
- PiS nie będzie podejmował żadnych decyzji w sprawie Elżbiety Kruk - powiedział Jarosław Kaczyński. Posłanka w czasie wczorajszych porannych głosowań w Sejmie chwiała się na nogach i niewyraźnie mówiła. |
| Zawieje i zamiecie na południu, dużo śniegu na północy |
Zawieje i zamiecie śnieżne mogą nękać aż do jutrzejszego popołudnia całe południe Polski. na północy, nad Bałtykiem pada i ma padać śnieg. Jak zapowiada Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej w ciągu doby może tam spaść nawet 20 centymetrów śniegu. |
