Trzej muszkieterowie
Z Wikipedii
Trzej muszkieterowie (fr. Les Trois Mousquetaires), pierwsza część słynnej trylogii o czterech muszkieterach - Atosie, Portosie, Aramisie i D'Artagnanie. Jest jedną z najsłynniejszych powieści Aleksandra Dumasa oraz powieści płaszcza i szpady. Została wielokrotnie zekranizowana i przetłumaczona na większość języków świata. Kolejne części to W dwadzieścia lat później oraz Wicehrabia de Bragelonne. Akcja jest osadzona w pierwszej połowie XVII wieku we Francji i Anglii.
Utwór został pierwszy raz wydany w formie powieści w odcinkach w dzienniku Le Siècle w miesiącach marzec - lipiec 1844, a następnie w formie książkowej w tym samym roku przez wydawnictwo Baudry.
Spis treści |
[edytuj] Treść
Osiemnastoletni Gaskończyk d'Artagnan opuszcza rodzinne Tarbes, by wstąpić do elitarnej formacji muszkieterów królewskich. Od początku młodzieniec wplątuje się w liczne kłopoty: najpierw traci list polecający do kapitana muszkieterów de Tréville'a, skradziony mu przez agenta Richelieu Rocheforta, a następnie, już w Paryżu, przez nieszczęśliwy zbieg okoliczności zostaje wyzwany na pojedynek kolejno przez trzech sławnych muszkieterów - Atosa, Portosa i Aramisa. Do walki jednak nie dochodzi, gdy na miejscu pojedynku (notabene nielegalnego) pojawiają się członkowie konkurencyjnej jednostki gwardzistów kardynalskich. Wywiązuje się starcie, w którym d'Artagnan bierze stronę swoich niedoszłych przeciwników i przyczynia się do pokonania kardynalistów. Dzięki temu osiągnięciu zdobywa zarówno prawo do wstąpienia w szeregi gwardzistów przygotowujących się do zostania muszkieterami oraz przyjaźń Atosa, Portosa i Aramisa.
D'Artagnan równocześnie rozpoczyna romans z sąsiadką, Konstancją Bonacieux, służącą królowej Anny Austriaczki. Konstancja opowiada mu, iż kardynał Richelieu zamierza skompromitować królową poprzez ujawnienie jej pozamałżeńskiego związku z księciem Buckingham. D'Artagnan i jego przyjaciele udaremniają ten plan, podejmując ryzykowną wyprawę do Anglii, w czasie której wszyscy przyjaciele Gaskończyka zostają ranni. Po powrocie do Paryża główny bohater odkrywa jednak, że Konstancja została porwana na rozkaz Richelieu. Jej poszukiwania nie przynoszą rezultatu; w dodatku czwórka przyjaciół dostaje polecenie dołączenia do wojsk oblegających La Rochelle. W czasie przygotowań do wyjazdu d'Artagnan bije się w pojedynku z angielskim lordem de Winter, jednak nie zabija go, a ten w akcie wdzięczności przedstawia go swojej bratowej Milady de Winter. Między piękną kobietą a d'Artagnanem zawiązuje się romans; młodzieniec nie wie, że ma do czynienia z agentką Richelieu. Znajomość gwałtownie kończy się, gdy mężczyzna przypadkowo odkrywa na ramieniu Milady wypalony kwiat lilii. Kobieta dwukrotnie nasyła zabójców na d'Artagnana, jednak bez skutku.
W czasie oblężenia La Rochelle Atos, Portos i Aramis przypadkowo dowiadują się o planach zamordowania Buckinghama i d'Artagnana, jakie snują kardynał razem z wierną Milady, a Atos odbiera Milady pisemne zezwolenie na likwidację Gaskończyka, odkrywając przy okazji, że kobieta jest jego zaginioną żoną Anne de Bueil. Zaalarmowany o całej sytuacji d'Artagnan informuje lorda de Winter o prawdziwym obliczu jego bratowej, co skłania go do zamknięcia jej w areszcie domowym. Milady uwodzi jednak swojego strażnika Feltona i ucieka do Francji, gdzie ukrywa się w klasztorze karmelitanek w Béthune. W tym samym miejscu królowa Francji kazała niegdyś ukryć przed zemstą kardynała Konstancję Bonacieux. Dowiedziawszy się o związkach Konstancji i d'Artagnana Milady morduje ją na chwilę przed pojawieniem się muszkieterów w klasztorze. Nie ucieka jednak daleko - schwytana w pobliskim Armentierès zostaje "osądzona" przez muszkieterów oraz braci jej dwóch ofiar - kata z Lille oraz lorda de Winter, którego brata otruła. Jednogłośnie zostaje uznana za godną śmierci i ścięta. Muszkieterowie wracają do Paryża, gdzie d'Artagnan otrzymuje nominację na porucznika muszkieterów i godzi się z kardynałem. Portos i Aramis opuszczają służbę wojskową.
[edytuj] Kontekst historyczny
Dumas dosyć wiernie oddaje stosunki panujące na dworze królewskim: rywalizację między Ludwikiem XIII i kardynałem Richelieu o wpływy i władzę, nienawiść kardynała do królowej, wrogość między konkurencyjnymi formacjami muszkieterów kardynalskich i królewskich. Wizerunki króla i kardynała są jednak uproszczone ostro nacechowane - czytelnicy nie dowiadują się o dyplomatycznej skuteczności Richelieu i jego sukcesach politycznych, człowiek ten ukazany jest przede wszystkim jako człowiek bezwzględny, intrygant pozbawiony wszelkich moralnych hamulców. Dumas nadmiernie podkreślił też słabość króla oraz jego skomplikowane stosunki z małżonką. Stosunkowo najbliższa rzeczywistości jest Anna Austriaczka, choć i ona podlega idealizacji (podkreślana jest jej wielka uroda, duma i honor). Autentyczni są przyjaciółka królowej de Chevreuse, kapitan de Treville (Jean du Peyrer hrabia de Treville) oraz John Felton.
[edytuj] Pierwowzory bohaterów fikcyjnych
Czwórka muszkieterów luźno oparta jest na następujących osobach:
- D'Artagnan : Charles de Batz de Castelmore d'Artagnan. Muszkieter królewski, działający jednak w czasach późniejszych niż bohater literacki (miał 15 lat w czasie oblężenia La Rochelle.
- Athos : Armand de Sillègue d'Athos d'Autevielle
- Porthos : Isaac de Portau
- Aramis : Henri d’Aramitz
Całkowitym wytworem wyobraźni autora są natomiast Milady de Winter oraz Rochefort, czołowi agenci kardynała i zarazem antagoniści w utworze.
[edytuj] Źródła "Trzech muszkieterów"
Pomysł powieści narodził się po lekturze pamiętników gaskońskiego muszkietera Charlesa de Batza, późniejszego pierwowzoru d'Artagnana. Dumas wykorzystał z nich wiele autentycznych epizodów oraz szczegółów codziennego życia królewskich żołnierzy, chociaż przeniósł całą akcję w czasie w bardziej dramatyczny okres w historii Francji. Dumas korzystał również z innych pamiętników z epoki oraz z rad swojego stałego współpracownika, historyka Augusta Maqueta.
[edytuj] Recepcja i znaczenie utworu
"Trzej muszkieterowie" odnieśli natychmiastowy sukces, który zaowocował powstaniem teatralnej przeróbki oraz trzech tłumaczeń na j. angielski już w 1846. Powstały również liczne utwory pisarzy mniejszej rangi, którzy otwarcie nawiązując do "Trzech muszkieterów" (głównie poprzez kontynuacje) mieli nadzieję zyskanie sławy.
Dumas w istotny sposób przyczynił się do popularyzacji specyficznego typu powieści historycznej, ukazującego losy fikcyjnego bohatera na tle wiernie przedstawionych wydarzeń historycznych. Stworzył również nowy wariant bohatera pozytywnego - odważnego, szlachetnego, lecz stale wikłającego się w kłopoty przez zły zbieg okoliczności lub też z powodu zbytniej brawury. Do legendy przeszła dewiza muszkieterów - Jeden za wszystkich, wszyscy za jednego. Dzieło było kilkadziesiąt razy przenoszone na ekran.
[edytuj] Wybrane dzieła literackie nawiązujące do fabuły powieści
W kolejności chronologicznej:
- Anicet Dumanoir, Porthos à la recherche d'un équipement, 1845
- Auguste Blanquet Les Amours de d'Artagnan, 1858
- Albert Maurin, Les Véritables Mémoires de d'Artagnan, 1874
- Roger Nimier, D'Artagnan amoureux, 1970
- Le fils de Porthos (sztuka teatru Ambigu)
- Yak Rivais, Milady mon amour, 1986
- Nicolas Harin, Le Retour des trois mousquetaires, 1997
- Martin Winkler, Les Trois Médecins, 2006
[edytuj] Źródła
- Gennady Ulman, The Adventures of Musketeers in Western Europe
- Lista książek nawiązujących do dzieł Aleksandra Dumasa ojca
- Źródła powieści i pierwowzory bohaterów}
- D'Artagnan w historii i fikcji
| Wyjazdowe obrady klubu PO: wraca sprawa Staroń |
Podczas wyjazdowego posiedzenia klubu PO w miejscowości Ossa k. Rawy Mazowieckiej Lidia Staroń czyniła wyrzuty kolegom, że nie wsparli jej po publikacji "Rzeczpospolitej". Gazeta napisała, że Staroń zarobiła kilkaset tysięcy zł, bo ustawa, nad którą pracowała, pozwoliła jej uwłaszczyć lokal usługowy. Donald Tusk - relacjonuje zastrzegający anonimowość uczestnik obrad - poparł Staroń, natomiast Zbigniew Chlebowski nie zabrał głosu. |
| Pierwsza ofiara mrozu. Mężczyzna znaleziony na Podkarpaciu |
45-letni mężczyzna jest najprawdopodobniej pierwszą tegoroczną ofiarą mrozów na Podkarpaciu. Policjanci wyjaśniają dokładne przyczyny śmierci mieszkańca Trzebuski. Mężczyznę znaleziono niespełna sto metrów od jego domu. Wiele wskazuje na to, że zmarł w wyniku wychłodzenia organizmu. |
| Pacelt nie jest już wiceministrem sportu |
Ostrowiecki poseł Platformy Obywatelskiej Zbigniew Pacelt został odwołany ze stanowiska wiceministra sportu. |
| Osiedlowy zespół ukradł sprzęt Acid Drinkers |
Policjanci odzyskali sprzęt muzyczny należący do zespołu Acid Drinkers. Złodziejami okazali się 17-letni Jakub K. i 18-letni Paweł K., członkowie osiedlowego zespołu z Ełku. Za kradzież odpowiedzą przed sądem. Grozi im nawet pięć lat więzienia. |
| Pijany policjant spowodował kolizję |
26-letni pijany policjant spowodował w sobotę w Elblągu kolizję. Funkcjonariusz, który miał w wydychanym powietrzu 2,5 promila alkoholu, straci pracę. Czeka go także sprawa karna - poinformowała Justyna Grzeczka z elbląskiej policji. |
| Drugie podejście PO do ustawy o mediach |
PO wraca do rozmów z lewicą o zmianach w mediach. W przyszłym tygodniu politycy Platformy maja wyłożyć na stół nowy projekt ustawy medialnej - dowiedział się "Dziennik". |
| PiS zaniepokojone sprawą posłów Sejmu Litwy z Kartą Polaka |
PiS jest zaniepokojone sprawą posłów litewskiego Sejmu posiadających Kartę Polaka. Dwóm z trzech posłów AWPL grozi utrata mandatu litewskiego posła z powodu przyjęcia przez nich Karty, co budzi na Litwie kontrowersje. |
| Ojciec, gdy wypił, znęcał się nad córką |
Ojciec nadużywał alkoholu. Gdy był pijany, bił córkę drewnianą listewką. Dziewczynka opowiedziała o tym opiekunce ze świetlicy osiedlowej. Ta o sprawie zawiadomiła policję. 47-letniego Arkadiusza L. zatrzymano. Miał prawie promil alkoholu we krwi. Został aresztowany na trzy miesiące. |
| Kaczyński: Pokażemy inne przypadki pijanych posłów w Sejmie |
- PiS nie będzie podejmował żadnych decyzji w sprawie Elżbiety Kruk - powiedział Jarosław Kaczyński. Posłanka w czasie wczorajszych porannych głosowań w Sejmie chwiała się na nogach i niewyraźnie mówiła. |
| Zawieje i zamiecie na południu, dużo śniegu na północy |
Zawieje i zamiecie śnieżne mogą nękać aż do jutrzejszego popołudnia całe południe Polski. na północy, nad Bałtykiem pada i ma padać śnieg. Jak zapowiada Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej w ciągu doby może tam spaść nawet 20 centymetrów śniegu. |
