Trzyliterowy akronim

Z Wikipedii

TLA (ang. Three Letter Acronym/Abbreviation) jest trzyliterowym, pisanym wielkimi literami akronimem oznaczającym trzyliterowy akronim lub skrót. Wbrew nazwie, niewiele TLA to akronimy. Większość to tworzone w przeróżny sposób skróty zawierające fragmenty jednego, dwóch lub trzech słów.

Spis treści 1 Pochodzenie 2 Opis 3 Wymowa 4 Przykłady 5 Zobacz też

[edytuj] Pochodzenie

TLA wywodzą się ze Stanów Zjednoczonych, gdzie stały się popularne dzięki Nowemu Ładowi, programowi reform wprowadzonemu przez Franklina D. Roosevelta (którego amerykanie często skracają FDR). Powstało wówczas wiele agencji i organizacji, które były nazywane z pomocą trzech liter alfabetu, np. CCC (Civilian Conservation Corps) czy NRA (National Recovery Administration).

Pierwsze udokumentowane użycie terminu TLA przypisuje się pracownikowi firmy IBM (kolejny trzyliterowy akronim!), Jeffowi Kelleyowi około 1985 roku.

[edytuj] Opis

Z użyciem wielkich liter da się utworzyć 26³ = 17576 różnych TLA, a większość z nich, wbrew pozorom, używa się już w tym czy innym kontekście. Jeśli dodatkowo dopuścić użycie jednej lub dwóch liczb (np. 4GL, Y2K), liczba możliwych akronimów wzrasta do 45656. W języku polskim, z uwagi na występowanie znaków diakrytycznych da się ich utworzyć jeszcze więcej.

Wiele TLA ma więcej niż jedno znaczenie. Przykładem może być samo TLA, które może w języku angielskim oznaczać Three-Letter Acronym albo Theater of Living Arts. Podobnie w języku polskim nie brak trzyliterowych akronimów o wielu znaczeniach, np. IPS oznacza Instytut Polityki Społecznej, Instytut Przemysłu Skórzanego oraz Instytut Psychologii Stosowanej. Istnieje także wiele TLA, które mają dwa lub więcej rozwinięcia o dokładnie tym samym znaczeniu, np LoL jako Lunch of Laugh, Laughing out Loud, czy Lot of Laugh.

[edytuj] Wymowa

Problem wymowy TLA w języku polskim jest dość złożony. Większość akronimów jest pochodzenia amerykańskiego lub angielskiego, zatem w niektórych przypadkach zachowała się wymowa oryginalna. Taki TLA odczytujemy wymawiając każdą literę z osobna w języku angielskim, jak np w IBM, ICQ, BBC, DVD czy MIT.

W języku polskim występuje jednak silna tendencja do spolszczania TLA w przypadkach, w których rezultat da się spolszczyć i brzmi dobrze, np. ABS, PHP, CPP. Po polsku wymawiamy także wszystkie rodzime TLA, jak np MSW, AWF czy BGŻ. Trzeba jednak wykazać pewną ostrożność, ponieważ używanie polskiej wymowy w niektórych przypadkach, szczególnie technicznych, może być odebrane jako ignorancja lub brak znajomości języka angielskiego. Przykładowo, LSD można odczytać równie dobrze po polsku, jak i po angielsku, natomiast odczytywać DVD po polsku zdecydowanie nie należy. Z drugiej strony, odczytywanie z angielska TLA, które przyjęły się już w języku polskim może być odebrane jako fanatyzm językowy (np. PGP).

Niektóre TLA wymawia się całościowo, jako słowa. W tym przypadku zazwyczaj wymowa polska i angielska są zbliżone i problem zanika, np. FAQ, IMO, FAT.

[edytuj] Przykłady

• Motoryzacja: ABS, BMW, DMC, GTI, MAN
• Finanse: BGŻ, PIN, PKO, PUK
• Substancje chemiczne: DNA, PVC, PET, RNA, TCE

• Narkotyki: ASA, PCP, GHB, LSD, THC, XTC

• Firmy, przedsiębiorstwa:

• Zagraniczne: AOL, BMW, IBM, MGM, TDK
• Polskie: PKP, PKS, SKM, WKD, ZKM

• Informatyka

• Rozszerzenia plików: AVI, DEB, DLL, GIF, ODT, PDF, PNG, RPM
• Sprzęt: CPU, CRT, FDD, FPU, HDD, LCD, PDA, RAM, ROM
• Gry: FPS, MUD, NPC, PST, RPG, RTS, RTT
• Oprogramowanie: GCC, GTK+, KDE, TLA
• Języki programowania: ASM, CPP, CSS, JSP, PHP, SQL, TCL
• Licencje: GPL, MPL
• Protokoły: FTP, SSL, TCP, UDP
• Wyrażenia: AFK, BBL, BBS, BRB, HWD, IMO, ILY, LOL
• Komunikatory: ICQ, IRC, AIM

• Ludzie: JFK (John Fitzgerald Kennedy), LBJ (Lyndon B. Johnson), FDR (Franklin Delano Roosevelt)
• Matematyka: CDF, DVR, FFT, FLT, FOL, FTA, MOD, PDE, PDF, PID, QED, UFD
• Wojskowość:

• Polskie: WSI, WSA
• Amerykańskie: SAS, APC, POW, MIA, UFO, WMD, IED

• Organizacje:

• Korporacje BBC, BHP, CBC, CNN, IBM, DEC, TDK, KLM
• Education: CAG, USC,MIT, NYU, SNU, UCL
• Rządowe:

• amerykańskie: CIA, DOD, DOE, FBI, HUD, INS, IRS, NSA
• brytyjskie: CPS, HRH, MI5, MI6, MOD, SIS

• paramilitarne: ASU, ELN, ETA, IRA, NPA, PLO
• Polityka: PPS, PSL, LPR, SLD
• Sportowe: NFL, NBA, MLB, NHL, ICC, IOC, AFL, CBT,UCI
• Stacje i sieci TV: ABC, CBS, CNN, HBO, BBC, MTV, NBC, PBS, TBX, TNT

• Strefy czasowe: CET, GMT, PST, MST, CST, EST, UTC, DST

Wiele TLA pochodzi od różnego rodzaju kodów:

• IATA (kody lotnisk): LAX, MSQ, SFO, DFW, NGO
• ISO 4217 (waluty): PLN, EUR, USD
• SIL codes (języki): ENG, FRN, SWD, BQT
• IOC, ISO 3166-1 alpha-3 (kody krajów): FRA, GBR, GER, JPN, SCG, UAE, USA (see Lists of TLAs)

[edytuj] Zobacz też

• Akronim (skrótowiec)
• Akronim rekursywny

Wyjazdowe obrady klubu PO: wraca sprawa Staroń

Podczas wyjazdowego posiedzenia klubu PO w miejscowości Ossa k. Rawy Mazowieckiej Lidia Staroń czyniła wyrzuty kolegom, że nie wsparli jej po publikacji "Rzeczpospolitej". Gazeta napisała, że Staroń zarobiła kilkaset tysięcy zł, bo ustawa, nad którą pracowała, pozwoliła jej uwłaszczyć lokal usługowy. Donald Tusk - relacjonuje zastrzegający anonimowość uczestnik obrad - poparł Staroń, natomiast Zbigniew Chlebowski nie zabrał głosu.

Pierwsza ofiara mrozu. Mężczyzna znaleziony na Podkarpaciu

45-letni mężczyzna jest najprawdopodobniej pierwszą tegoroczną ofiarą mrozów na Podkarpaciu. Policjanci wyjaśniają dokładne przyczyny śmierci mieszkańca Trzebuski. Mężczyznę znaleziono niespełna sto metrów od jego domu. Wiele wskazuje na to, że zmarł w wyniku wychłodzenia organizmu.

Pacelt nie jest już wiceministrem sportu

Ostrowiecki poseł Platformy Obywatelskiej Zbigniew Pacelt został odwołany ze stanowiska wiceministra sportu.

Osiedlowy zespół ukradł sprzęt Acid Drinkers

Policjanci odzyskali sprzęt muzyczny należący do zespołu Acid Drinkers. Złodziejami okazali się 17-letni Jakub K. i 18-letni Paweł K., członkowie osiedlowego zespołu z Ełku. Za kradzież odpowiedzą przed sądem. Grozi im nawet pięć lat więzienia.

Pijany policjant spowodował kolizję

26-letni pijany policjant spowodował w sobotę w Elblągu kolizję. Funkcjonariusz, który miał w wydychanym powietrzu 2,5 promila alkoholu, straci pracę. Czeka go także sprawa karna - poinformowała Justyna Grzeczka z elbląskiej policji.

Drugie podejście PO do ustawy o mediach

PO wraca do rozmów z lewicą o zmianach w mediach. W przyszłym tygodniu politycy Platformy maja wyłożyć na stół nowy projekt ustawy medialnej - dowiedział się "Dziennik".

PiS zaniepokojone sprawą posłów Sejmu Litwy z Kartą Polaka

PiS jest zaniepokojone sprawą posłów litewskiego Sejmu posiadających Kartę Polaka. Dwóm z trzech posłów AWPL grozi utrata mandatu litewskiego posła z powodu przyjęcia przez nich Karty, co budzi na Litwie kontrowersje.

Ojciec, gdy wypił, znęcał się nad córką

Ojciec nadużywał alkoholu. Gdy był pijany, bił córkę drewnianą listewką. Dziewczynka opowiedziała o tym opiekunce ze świetlicy osiedlowej. Ta o sprawie zawiadomiła policję. 47-letniego Arkadiusza L. zatrzymano. Miał prawie promil alkoholu we krwi. Został aresztowany na trzy miesiące.

Kaczyński: Pokażemy inne przypadki pijanych posłów w Sejmie

- PiS nie będzie podejmował żadnych decyzji w sprawie Elżbiety Kruk - powiedział Jarosław Kaczyński. Posłanka w czasie wczorajszych porannych głosowań w Sejmie chwiała się na nogach i niewyraźnie mówiła.

Zawieje i zamiecie na południu, dużo śniegu na północy

Zawieje i zamiecie śnieżne mogą nękać aż do jutrzejszego popołudnia całe południe Polski. na północy, nad Bałtykiem pada i ma padać śnieg. Jak zapowiada Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej w ciągu doby może tam spaść nawet 20 centymetrów śniegu.