Vidiadhar Surajprasad Naipaul

Z Wikipedii

Sir Vidiadhar Surajprasad Naipaul, znany jako V. S. Naipaul (ur. 17 sierpnia 1932 w Chaguanas) – brytyjski prozaik i eseista, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 2001.

Spis treści 1 Życiorys 2 Beletrystyka 3 Reportaże, eseje 4 Linki zewnętrzne

[edytuj] Życiorys

Urodził się 17 sierpnia 1932 roku w Chaguanas w pobliżu Port-of-Spain w Trynidadzie i Tobago w rodzinie hinduskich (warstwa braminów) imigrantów pochodzących z północnych Indii. Jego ojciec, Seeperesad Naipaul, był korespondentem dla "Trinidad Guardian" i pisarzem. Udzielał synowi wsparcia w jego najwcześniejszych literackich wysiłkach i był wzorem dla przyszłego noblisty.

Naipaul kształcił się początkowo w Port-of-Spain w Queen's Royal College, a gdy w 1950 roku wygrał stypendium Oksfordu, wyjechał na studia do Anglii. Dyplom otrzymał w 1953 roku.

Po zakończeniu edukacji, od 1954 do 1956, pracował dla BBC jako prezenter (broadcaster for BBC's Caribbean Voices), a od 1957 do 1961 jako etatowy krytyk literatury beletrystycznej dla "New Statesman".

Mieszkając od 1950 na stałe w Wielkiej Brytanii chętnie wyruszał w rozliczne podróże po Azji, Afryce i po obu Amerykach. Od lat 70. mieszka w Wiltshire opodal Stonehenge.

Zaczynał od powieści na temat brytyjskiej kolonii w Trynidadzie i Tobago, utrzymanych w ironicznym stylu – Masażysta cudotwórca (1957) i Wybory w Elwirze (1958). Międzynarodowy rozgłos zyskał dzięki powieści A House for Mr. Biswas (1961), opisującej Anglię z perspektywy przybysza z kolonii.

Późniejsze utwory Naipaula są w wydźwięku coraz bardziej pesymistyczne. Zawierają zapisy poszukiwania tożsamości po opuszczeniu ojczyzny. Bywają porównywane do twórczości Josepha Conrada. Niektóre dzieła, np. Partyzanci (1975), czy Zakręt rzeki (1980) mają charakter polityczny, a ostatnio wydane, np. The Enigma of Arrival (1987), A Way in the World (1994) – autobiograficzny.

Literatura faktu i eseistyka, będące plonem jego podróży, zajmują równie wiele miejsca w twórczości Naipaula co beletrystyka. W latach 80. XX wieku był żywo zainteresowany "Solidarnością" i życzliwie o niej pisał.

Opisując świat rozpadającej się dawnej kultury kolonialnej, Naipaul spogląda z wnikliwością na Europę zarówno z perspektywy kultur Trzeciego Świata, jak i na tamte kręgi cywilizacyjne z punktu widzenia człowieka Zachodu. Jego twórczość nie jest hermetyczna.

Zauważyła to Akademia Szwedzka przyznając mu w 2001 roku literacką Nagrodę Nobla. Akademia zwróciła szczególną uwagę na: powieść z 1987 roku The Enigma of Arrival oraz książki podróżnicze, w których Naipaul krytycznie ocenia wpływ islamskiego fundamentalizmu na życie społeczne i instytucje polityczne w Indonezji, Iranie, Malezji i Pakistanie Among the Believers (1981) i Beyond Belief (1998). W swoim uzasadnieniu Komitet stwierdził, że przyznał nagrodę ""za jednolity punkt widzenia i nieprzekupne badania, które zmuszają nas by dostrzec obecność przemilczanej historii"".

Inne nagrody:

• Somerset Maugham Award za zbiór opowiadań Nasza ulica (1961)
• prestiżowa brytyjska Nagroda Bookera za zbiór opowiadań W wolnym kraju (1971),
• T.S. Eliot Award for Creative Writing (1986).

W 1990 roku Naipaul otrzymał tytuł szlachecki.

Jest dobrze znany m.in. w Anglii, USA i Szwecji. Pisze tylko po angielsku. Często cytowane są słowa pisarza: "Prawdziwą moją ojczyzną jest mój język, mój dom to angielszczyzna".

[edytuj] Beletrystyka

• The Mystic Masseur (1957) – Masażysta cudotwórca (1979, Książka i Wiedza)
• The Suffrage of Elvira (1958) – Wybory w Elwirze (1958)
• Miguel Street (1959) – Nasza ulica (2002, Noir sur Blanc)
• A House for Mr Biswas (1961) – Dom pana Biswasa (2002, Noir sur Blanc)
• Mr. Stone and the Knight's Companion (1963)
• A Flag on the Island (1967)
• The Mimic Men (1967) – Marionetki (1971)
• The Loss of Eldorado (1969) – Utrata Eldorado (1972, Książka i Wiedza)
• In a Free State (1971) – W wolnym kraju (1974)
• Guerillas (1975) – Partyzanci (1980, Czytelnik)
• A Bend in the River (1979) – Zakręt rzeki (1985, Czytelnik; 2002, Noir sur Blanc)
• Finding the Centre (1984) – Rozjaśnić tło (2002, Noir sur Blanc)
• The Enigma of Arrival (1987)
• A Way in the World (1994)
• Half a Life (2001) – Pół życia (2004, Noir sur Blanc)

[edytuj] Reportaże, eseje

• The Middle Passage: Impressions of Five Societies – British, French and Dutch in the West Indies and South America (1962)
• And Area of Darkness (1964)
• The Overcrowded Barracoon and Other Articles (1972)
• India: A Wounded Civilization (1977) – Indie: Zraniona cywilizacja
• A Congo Diary (1980)
• The Return of Eva Perón (1980)
• Among the Believers: An Islamic Journey (1981)
• Finding the Centre (1984) – Rozjaśnić tło (2002, Noir sur Blanc)
• A Turn in the South (1989)
• India: A Million Mutinies Now (1990)
• Homeless by Choice (1992, razem z R. Jhabvala i S. Rushdie)
• Bombay (1994, razem z Raghubir Singh)
• Beyond Belief: Islamic Excursions among the Converted Peoples (1998)
• Between Father and Son: Family Letters (1999, redakcja: Gillon Aitken)

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Strona Fundacji Noblowskiej o pisarzu (en)

p • d • e Laureaci Nagrody Nobla w dziedzinie literatury 1901: Prudhomme • 1902: Mommsen • 1903: Bjørnson • 1904: F.Mistral, Echegaray • 1905: Sienkiewicz • 1906: Carducci • 1907: Kipling • 1908: Eucken • 1909: Lagerlöf • 1910: Heyse • 1911: Maeterlinck • 1912: Hauptmann • 1913: Tagore • 1915: Rolland • 1916: Heidenstam • 1917: Gjellerup, Pontoppidan • 1919: Spitteler • 1920: Hamsun • 1921: France • 1922: Benavente • 1923: Yeats • 1924: Reymont • 1925: Shaw • 1926: Deledda • 1927: Bergson • 1928: Undset • 1929: Mann • 1930: Lewis • 1931: Karlfeldt • 1932: Galsworthy • 1933: Bunin • 1934: Pirandello • 1936: O'Neill • 1937: Gard • 1938: Buck • 1939: Sillanpää • 1944: Jensen • 1945: G.Mistral • 1946: Hesse • 1947: Gide • 1948: Eliot • 1949: Faulkner • 1950: Russell • 1951: Lagerkvist • 1952: Mauriac • 1953: Churchill • 1954: Hemingway • 1955: Laxness • 1956: Jiménez • 1957: Camus • 1958: Pasternak • 1959: Quasimodo • 1960: Perse • 1961: Andrić • 1962: Steinbeck • 1963: Seferis • 1964: Sartre • 1965: Szołochow • 1966: Agnon, Sachs • 1967: Asturias • 1968: Kawabata • 1969: Beckett • 1970: Sołżenicyn • 1971: Neruda • 1972: Böll • 1973: White • 1974: Johnson, Martinson • 1975: Montale • 1976: Bellow • 1977: Aleixandre • 1978: Singer • 1979: Elitis • 1980: Miłosz • 1981: Canetti • 1982: García Márquez • 1983: Golding • 1984: Seifert • 1985: Simon • 1986: Soyinka • 1987: Brodski • 1988: Mahfuz • 1989: Cela • 1990: Paz • 1991: Gordimer • 1992: Walcott • 1993: Morrison • 1994: Oe • 1995: Heaney • 1996: Szymborska • 1997: Fo • 1998: Saramago • 1999: Grass • 2000: Gao • 2001: Naipaul • 2002: Kertész • 2003: Coetzee • 2004: Jelinek • 2005: Pinter • 2006: Pamuk • 2007: Lessing • 2008: Le Clézio

Chopin będzie patronem wygonu

Brudny plac, zabudowany obrzydliwymi budami ma nosić imię Fryderyka Chopina. PO i PiS są zachwycone, protestują internauci i lewica. W obronie pl. Defilad można nawet podpisać petycję.

Członkowie Prezydium Sejmu potępili "atak polityczny" na Niesiołowskiego

Członkowie Prezydium Sejmu potępili "atak polityczny" szefa PiS Jarosława Kaczyńskiego na wicemarszałka Stefana Niesiołowskiego. Sprzeciwił się marszałek Krzysztof Putra z PiS.

Tusk spotka się z Dalajlamą. A z Sarkozym?

Premier Donald Tusk spotka się jutro z Dalajlamą - dowiedziało się Radio TOK FM. Do rozmowy przywódców ma dojść tuż po południu w gdańskiej Filharmonii Bałtyckiej. Informację potwierdza Centrum Informacyjne Rządu. Nie wiadomo jeszcze, czy dojdzie do zapowiadanego spotkania Dalajlamy z prezydentem Francji.

Polscy pracownicy hotelu na Cyprze są pewni winy Karskiego i Zbonikowskiego

Polscy pracownicy z hotelu Le Meridien na Cyprze nie mają wątpliwości - to parlamentarzyści Karski i Zbonikowski są winni zepsucia dwóch pojazdów golfowych. Według nich właściciel jest zbyt bogatym człowiekiem, by szukać zarobku poprzez odszkodowanie.

Dalajlama: wiele zawdzięczam Polsce i Polakom

- Mało kto to wie, ale gdy w latach 50-tych znalazłem się na uchodźstwie poznałem dwoje wspaniałych Polaków. Byli dużo starsi ode mnie. Ta kobieta Polka była wtedy dla mnie jak przybrana matka, to dzięki niej zostałem wegetarianinem - opowiadał dziś w Gdańsku Dalajlama. Mówił też o wdzięczności za "Solidarność", Okrągły Stół i "polską determinację i siłę woli".

PO donosi do komisji etyki na J. Kaczyńskiego za "haniebne słowa" o Niesiołowskim

PO złożyła wniosek do sejmowej Komisji Etyki Poselskiej przeciwko prezesowi PiS Jarosławowi Kaczyńskiemu - poinformował szef klubu Platformy Zbigniew Chlebowski. Chodzi o wypowiedzi prezesa PiS o Stefanie Niesiołowskim (PO).

Politycy o wizycie prezydenta w Azji: była potrzebna

Oceny efektów azjatyckiej wyprawy prezydenta Lecha Kaczyńskiego są podzielone. Grzegorz Dolniak z PO uważa, że zabrakło konkretów, odmiennego zdania jest Mariusz Kamiński z PiS, który uważa, że prezydenckie wojaże zaprocentują w przyszłości. Takie wizyty są po prostu potrzebne - podsumowuje poseł Lewicy, Tadeusz Iwiński.

Nowy Targ: wybuch gazu, dwie osoby nie żyją

Dwie osoby zginęły, a trzy są ciężko ranne. To wynik zawalenia się domu jednorodzinnego przy ulicy Waksmundzkiej w Nowym Targu. Przyczyny wybuchu gazu nie są na razie znane.

Medyka: ''Mrówki'' zgromadziły się przed Urzędem Miasta

Około stu osób, tzw. mrówek, zebrało się przed Urzędem Miasta Przemyśla. Protestują przeciwko zmianom przepisów celnych, które pozwalają przenosić przez granicę tylko 40 sztuk papierosów.

Amnestia dla wszystkich, którzy unikali służby wojskowej

Zamknęliśmy 90-letni rozdział armii z przymusu - powiedział minister obrony narodowej Bogdan Klich. Dodał, że podpisany został rozkaz w sprawie uchylenia kart powołania. Dotyczyć będzie także tych, którzy mieli się stawić do poboru w ostatnich trzech dniach.