Władcy Inków
Z Wikipedii
Chronologiczna lista władców Imperium Inków, początkowo władających niewielkim królestwem w dolinie Cuzco, z czasem, na drodze podbojów, przekształconym w imperium sięgające od dzisiejszej Kolumbii do północnego Chile i Argentyny.
Zgodnie z legendą pierwszy król Inków i założyciel dynastii Manco Inca, syn boga słońca Inti i bogini księżyca Mamy Qulli zrodzony został nad jeziorem Titicaca i poślubił swoją siostrę, Mamę Ocllo, co stało się w inkaskiej rodzinie królewskiej tradycją. Mama Ocllo stała się w ten sposób pierwszą coyą, najważniejszą małżonką Manco i królową Inków.
Królowie Inków uważani byli więc za Synów Słońca, oddawano im cześć boską. Każdemu kolejnemu władcy przysługiwał tytuł Capac Inca (kecz.Wspaniały Pan) oraz Sapa Inca (kecz. Jedyny Pan). Używano również wobec osoby króla określenia Apu, co można przetłumaczyć jako boski.
Wstępując na tron, po otrzymaniu od bogów sprzyjających znaków wieszczych, odbywała się w świątyni Coricancha w Cuzco uroczysta koronacja nowego władcy. Najważniejszym symbolem jego władzy była opaska Mascapaicha. Po śmierci ciało władcy Inków było mumifikowane i osadzane na złotym tronie w sanktuarium boga Inti w świątyni Coricancha.
Historię inkaskiej dynastii panującej dzieli się na cztery okresy. Pierwszy okres panowania legendarnej dynastii Húrin, starszej linii królewskiego rodu zakończony powstaniem Hanan i przejęciem władzy przez młodszą linię rodu. Drugi okres to panowanie legendarnych władców dynastii Hanan. Kolejny to okres imperialny, gdy Królestwo Inków osiągnęło szczyt swojej potęgi, zakończony hiszpańskim podbojem. Ostatni okres, nazywany od nazwy stolicy Królestwem Vilcabamba to okres walk ostatnich potomków królewskiego rodu z Hiszpanami.
Informacje dotyczące małżonek, matek oraz niektórych dat są niepełne!
Spis treści |
[edytuj] Dynastia Húrin (Dolnego Cuzco) - starsza linia rodu królewskiego. Władcy legendarni
| # | Imię | Urodzony | Zmarł | Czas rządów | Coya Pierwsza małżonka |
Rodzice | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Manco Capac |  |
II poł. XII wieku nad jez. Titicaca |
ok. 1230, Cuzco |
do ok. 1230 | Mama Ocllo | wg mitologii inkaskiej syn boga słońca Inti i bogini księżyca Mamy Qulli |
| 2 | Sinchi Roca |  |
XII- XIII wiek, Cuzco |
ok. 1260, Cuzco |
ok. 1230- ok. 1260 | ? | Manco Capac, Mama Ocllo |
| 3 | Lloque Yupanqui |  |
I poł. XIII wieku, Cuzco |
ok. 1290, Cuzco |
ok. 1260- ok. 1290 | Mama Cahua (Mama Cora Ocllo) | Sinchi Roca, ? |
| 4 | Mayta Capac |  |
II poł. XIII wieku, Cuzco |
ok. 1320, Cuzco |
ok. 1290- ok. 1320 | Mama Tankariy Yachiy | Lloque Yupanqui, Mama Cahua (Mama Cora Ocllo) |
| 5 | Capac Yupanqui | XIII- XIV wiek, Cuzco |
ok. 1350, Cuzco |
ok. 1320- ok. 1350 | Mama Cusi Hilpay | Mayta Capac, Mama Tankariy Yachiy |
[edytuj] Dynastia Hanan (Górnego Cuzco) - młodsza linia rodu królewskiego. Władcy legendarni
| # | Imię | Urodzony | Zmarł | Czas rządów | Coya Pierwsza małżonka |
Rodzice | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 6 | Inca Roca | I poł. XIV wieku, Cuzco |
ok. 1380, Cuzco |
ok. 1350- ok. 1390 | Mama Micay | Capac Yupanqui, Cusi Chimbo |
|
| 7 | Yahuar Huacac |  |
poł. XIV wiek, Cuzco |
prawdop. po 1410 |
ok. 1390- ok. 1410 (usunięty) |
Mama Chikya, Mama Ipaucoma |
Inca Roca, Mama Micay |
| 8 | Viracocha |  |
II poł. XIII wieku, Cuzco |
1438, Cuzco |
ok. 1410- ok. 1438 | ? | Yahuar Huacac (?), Ipaucoma |
[edytuj] Imperium Tahuantinsuyu
| # | Imię | Urodzony | Zmarł | Czas rządów | Coya Pierwsza małżonka |
Rodzice | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 9 | Pachacutec |  |
I poł. XV wieku, Cuzco |
1471, Cuzco |
1438- 1471 | Mama Anawarkhi | Viracocha, ? |
| 10 | Tupac Yupanqui |  |
I poł. XV wiek, Cuzco |
1493, Chinchero |
1471- 1493 | ? | Pachacutec, Mama Anawarkhi |
| 11 | Huayna Capac |  |
ok. 1476, Tumibamba |
1527, na terenie Kolumbii |
1493- 1527 | ? | Tupac Yupanqui, ? |
| 12 | Ninan Cuyochi | XV- XIV wiek | 1527, na terenie Kolumbii |
1527 | ? | Huayna Capac, ? |
|
| 13 | Huascar | 1503 | 1532, Cuzco |
1527- 1532 | ? | Huayna Capac, ? |
|
| 14 | Atahualpa |  |
1502, Quito |
29 sierpnia 1533, Cajamarca |
1532- 1533 | ? | Huayna Capac, Tocto Coca |
| 15 | Tupac Huallpa | pocz. XVI wieku |
jesień 1533, dolina Jauja |
1533 | ? | Huayna Capac, ? |
[edytuj] Królestwo Vilcabamba
| # | Imię | Urodzony | Zmarł | Czas rządów | Coya Pierwsza małżonka |
Rodzice | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 16 | Manco Inca |  |
1516, Cuzco |
1544, Vilcabamba |
1533- 1544 | ? | Huayna Capac, ? |
| 17 | Sayri Tupac | I poł. XVI wieku |
1561, Vilcabamba |
1544- 1561 | Cusi Huarcay | Manco Inca, ? |
|
| 18 | Titu Cusi Yupanqui | 1529 |
1571, Vilcabamba |
1561- 1571 | ? | Manco Inca, ? |
|
| 19 | Tupac Amaru |  |
XVI wiek |
24 września 1572, Cuzco |
1571- 1572 (usunięty) |
? | Manco Inca, ? |
| Sikorski proponuje muzeum stosunków polsko-niemieckich (krótka) |
Szef polskiej dyplomacji Radosław Sikorski zaproponował w piątek w Berlinie stworzenie muzeum stosunków polsko-niemieckich. Według niego Polska i Niemcy powinny być prekursorami procesu tworzenia "wspólnej świadomości historycznej Europy". |
| Chopin będzie patronem wygonu |
Brudny plac, zabudowany obrzydliwymi budami ma nosić imię Fryderyka Chopina. PO i PiS są zachwycone, protestują internauci i lewica. W obronie pl. Defilad można nawet podpisać petycję. |
| Bony na prawnika i zmierzch radców prawnych |
O bonach na pomoc prawną oraz planowanym połączeniu zawodów adwokata i radcy prawnego mówił podczas piątkowej konferencji prawniczej na Uniwersytecie Wrocławskim minister sprawiedliwości Zbigniew Ćwiąkalski. |
| Członkowie Prezydium Sejmu potępili "atak polityczny" na Niesiołowskiego |
Członkowie Prezydium Sejmu potępili "atak polityczny" szefa PiS Jarosława Kaczyńskiego na wicemarszałka Stefana Niesiołowskiego. Sprzeciwił się marszałek Krzysztof Putra z PiS. |
| Tusk spotka się z Dalajlamą. A z Sarkozym? |
Premier Donald Tusk spotka się jutro z Dalajlamą - dowiedziało się Radio TOK FM. Do rozmowy przywódców ma dojść tuż po południu w gdańskiej Filharmonii Bałtyckiej. Informację potwierdza Centrum Informacyjne Rządu. Nie wiadomo jeszcze, czy dojdzie do zapowiadanego spotkania Dalajlamy z prezydentem Francji. |
| Polscy pracownicy hotelu na Cyprze są pewni winy Karskiego i Zbonikowskiego |
Polscy pracownicy z hotelu Le Meridien na Cyprze nie mają wątpliwości - to parlamentarzyści Karski i Zbonikowski są winni zepsucia dwóch pojazdów golfowych. Według nich właściciel jest zbyt bogatym człowiekiem, by szukać zarobku poprzez odszkodowanie. |
| Dalajlama: wiele zawdzięczam Polsce i Polakom |
- Mało kto to wie, ale gdy w latach 50-tych znalazłem się na uchodźstwie poznałem dwoje wspaniałych Polaków. Byli dużo starsi ode mnie. Ta kobieta Polka była wtedy dla mnie jak przybrana matka, to dzięki niej zostałem wegetarianinem - opowiadał dziś w Gdańsku Dalajlama. Mówił też o wdzięczności za "Solidarność", Okrągły Stół i "polską determinację i siłę woli". |
| PO donosi do komisji etyki na J. Kaczyńskiego za "haniebne słowa" o Niesiołowskim |
PO złożyła wniosek do sejmowej Komisji Etyki Poselskiej przeciwko prezesowi PiS Jarosławowi Kaczyńskiemu - poinformował szef klubu Platformy Zbigniew Chlebowski. Chodzi o wypowiedzi prezesa PiS o Stefanie Niesiołowskim (PO). |
| Nowy Targ: wybuch gazu, dwie osoby nie żyją |
Dwie osoby zginęły, a trzy są ciężko ranne. To wynik zawalenia się domu jednorodzinnego przy ulicy Waksmundzkiej w Nowym Targu. Przyczyny wybuchu gazu nie są na razie znane. |
| Medyka: ''Mrówki'' zgromadziły się przed Urzędem Miasta |
Około stu osób, tzw. mrówek, zebrało się przed Urzędem Miasta Przemyśla. Protestują przeciwko zmianom przepisów celnych, które pozwalają przenosić przez granicę tylko 40 sztuk papierosów. |
