Pozytywne informacje z Polski i ze Świata.

Tutaj znajdziesz je wszystkie!

Włocławek

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Współrzędne: 52°39' N 19°03' EGeografia

Włocławek
Herb Flaga
Herb Włocławka Flaga Włocławka
Województwo kujawsko-pomorskie
Powiat miasto na prawach powiatu
Założono X wiek
Prawa miejskie 1255
Prezydent miasta Andrzej Pałucki
Powierzchnia 84,32[1] km²
Położenie 52° 39' N
19° 03' E
Ludność (2007)
• liczba ludności
• gęstość
• aglomeracja
119256 [1]
1414 os./km²
243 tys.[2]
Strefa numeracyjna
(do 2005)		 (+48) 54
Kod pocztowy 87-800 do 87-810, 87-812, 87-814, 87-816 do 87-818, 87-822
Tablice rejestracyjne CW
Położenie na mapie Polski
Włocławek
Włocławek
Włocławek
TERC10
(TERYT)		 04 64
Urząd miejski3
Zielony Rynek 11/13 87-800 Włocławek
tel. (54) 414 40 00; faks (54) 411 36 00
(e-mail)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta
Katedra Wniebowzięcia NMP
Widok z zapory na Włocławek, po prawej krzyż upamiętniający męczeńską śmierć ks. Popiełuszki
Hotel Młyn
Pomnik Pamięci Nauczycieli przy ul. Wojska Polskiego, na odcinku między ul. Stefana Okrzei i ul. Jana Kilińskiego. Tutaj znajduje się wersja umożliwiająca odczytanie napisu

Włocławek (łac. Vladislavia, niem. Leslau ) – miasto w województwie kujawsko-pomorskim, nad Wisłą, przy ujściu Zgłowiączki, powiat grodzki, siedziba powiatu włocławskiego. Jedno z głównych miast województwa (3. pod względem wielkości), historyczna stolica Kujaw. Miasto jest siedzibą biskupstwa włocławskiego. Włocławek uzupełnia stolice województwa w pełnieniu usług administracyjnych, edukacyjnych, kulturalnych, gospodarczych, turystycznych i rozrywkowych.

Spis treści

[edytuj] Geografia

[edytuj] Położenie

Włocławek leży w południowo-wschodniej części województwa Kujawsko-Pomorskiego, na obu brzegach Wisły oraz Zgłowiączki, w Kotlinie Płockiej. Miasto graniczy z gminami: Włocławek, Lubanie, Brześć Kujawski, Fabianki, Bobrowniki i Dobrzyń nad Wisłą, a także z powiatami: Włocławskim i Lipnowskim.

[edytuj] Odległości

Szacunkowe odległości drogowe:

[edytuj] Podział administracyjny miasta

Włocławek aktualnie składa się z 498 ulic[3]. W statucie Miasta Włocławek nie określono podziału administracyjnego miasta, ale w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Włocławka mamy do czynienia z podziałem miasta na obszary:

  • Śródmieście (obszar składający się ze starego miasta i centrum, położony centralnie, kumulujący usługi, kulturę, rozrywkę, około 10 tys. mieszkańców);
  • Zazamcze ( obszar głównie zabudowy wielorodzinnej w zachodniej części miasta przylegający bezpośrednio do śródmieścia, ponad 22 tys. mieszkańców);
  • Południe (obszar zabudowy wielorodzinnej i jednorodzinnej w południowej części miasta przylegający bezpośrednio do śródmieścia, około 36 tys. mieszkańców);
  • Wschód mieszkaniowy (obszar zabudowy wielorodzinnej i jednorodzinnej we wschodniej części miasta przylegający bezpośrednio do śródmieścia, 17 tys. mieszkańców);
  • Zawiśle (obszar zabudowy jednorodzinnej w północnej prawobrzeżnej części miasta);
  • Michelin (obszar zabudowy jednorodzinnej w najbardziej wysuniętej na południe części miasta, 7,5 tys mieszkańców);
  • Rybnica (obszary zabudowy jednorodzinnej, przemysłowej, wypoczynkowej w najbardziej wysuniętej na wschód części miasta);
  • Wschód Leśny (obszar niezabudowany po byłym poligonie wojskowym we wschodniej części miasta);
  • Zachód Przemysłowy (najbardziej na Zachód wysunięta część miasta, głównie przemysłowa);
  • Wschód Przemysłowy (obszar głównie przemysłowy we wschodniej części miasta)[4].

[edytuj] Patron miasta

8 października 2002 roku patronem miasta został uznany błogosławiony Michał Kozal (1893-1943 – biskup i męczennik II wojny światowej.

[edytuj] Historia

Na miejscu współczesnego miasta znajdowała się około roku 1000 p.n.e. osada kultury łużyckiej. Około 500 p.n.e. założono tu osiedle kultury pomorskiej. Gród książęcy powstał na przełomie X i XI wieku u ujścia Zgłowiączki do Wisły. W okresie panowania Bolesława Chrobrego był to ważny gród obok Poznania i Gniezna dla ówczesnego państwa, ponieważ wspierał on króla wojskami w ogromnej liczbie jak na ówczesne czasy (800 pancernych i 2000 tarczowników)[5]. W okolicach obecnego Pałacu Biskupiego funkcjonował w średniowieczu zamek.

Od 1123 miasto jest stolicą biskupstwa kujawskiego.

W 1255 książę kujawski Kazimierz I lokował tu miasto na prawie chełmińskim (odmiana prawa magdeburskiego), ale historycy przypuszczają, że Włocławek mógł uzyskać prawa miejskie znacznie wcześniej. Wtedy po raz pierwszy pojawia się nazwa Leslau. Z historii miasta należy również wymienić pierwszą nazwę miasta Włodzisław, która z czasem została zamieniona na nazwę Włocław. Do połowy XIII wieku funckjonowały tutaj dwa miasta, "miasto katedralne" i "miasto niemieckie" (ze względu na zamieszkiwanie dość licznej grupy napływowej z Niemiec)[6]. Powiązanie miasta z katolicyzmem uformowało jego los na wiele wieków i kierunek jego rozwoju został uzależniony od decyzji biskupów, którzy wkrótce także przejęli na własność "niemieckie miasto". Biskupi włocławscy byli bardzo zamożni, między innymi w XIV wieku wśród ich własności można wymienić wieś Łódź, która w późniejszym okresie rozwinie się jako jedno z największych miast Polski. Włocławek rywalizował gospodarczo z ówczesnym krzyżackim Toruniem. W latach 1308-1332, 1392 i 1431 miasto było pustoszone przez najazdy krzyżackie tak, że w 1339 trzeba było powtórnie lokować miasto na prawie chełmińskim. Podczas barbarzyńskich najazdów Krzyżacy nie oszczędzili nawet Katedry niszcząc ją w 1329 roku [7].

Włocławek był po Gdańsku największym ośrodkiem handlu zbożem w I Rzeczypospolitej. W 1569 we Włocławku powstało seminarium duchowne, które funkcjonuje do dziś. W tym mieście również znajdowała się komora celna i port. Mieszczanie włocławscy posiadali własną flotyllę wiślaną, obsługującą spław towarów. W 1598 w mieście było 27 spichlerzy. Włocławek już w XVI wieku posiadał drewniane wodociągi, co dobitnie świadczy o zamożności miasta.

Kres świetności przyniósł potop szwedzki, gdy w 1657 miasto zostało doszczętnie spalone przez Szwedów.

Po II rozbiorze Polski od 1793 do 1807 Włocławek podlegał administracji zaboru pruskiego w ramach tzw. Prus Południowych. Po Kongresie wiedeńskim w 1815 miasto wcielono do Królestwa Kongresowego, a od 1831 było okupowane przez Rosję. W 1816 uruchomiono tu przetwórnię cykorii Ferda Bohma (dziś Rieber Foods Polska), w 1899 roku bracia Cassirerowie otworzyli największą w Polsce Fabrykę Celulozy, która w 1994 roku ogłosiła upadłość (Zakłady Celulozowo-Papiernicze im. Juliana Marchlewskiego we Włocławku, obecnie funkcjonuje na jej terenie kilka firm w tym TOP 2000, Firma W. Lewandowski - Fabryka Papieru we Włocławku). W połowie XIX wieku również została zbudowana fabryka maszyn rolniczych, instrumentów i aparatów fizycznych (dziś WIKA Polska, dawniej Manometry), w mieście funkcjonowało także 14 browarów, huta szkła, cegielnia, tartaki oraz szereg innych przedsiębiorstw [8]. We Włocławku zarejestrowano w tamtym okresie 42 różne rzemiosła skupiające ogromną ilość rzemieślników, w porcie włocławskim przy ulicy Gdańskiej stało w szczytowym okresie do 150 statków [9]. W 1862 miasto uzyskało połączenie kolejowe z innymi ośrodkami miejskimi w Królestwie Polskim. W okresie powstania styczniowego we Włocławku zginął pułkownik Stanisław Bechie z Włoch, który walczył po stronie Polaków. To właśnie jego płaskorzeźba zdobi kościół Santa Croce we Florencji [10]. Na początku XX wieku rozwinął się przemysł fajansowy, ceramiczny, chemiczny, poligraficzny, metalowy i spożywczy. W 1897 roku we Włocławku urodził się Tadeusz Reichstein, biochemik, zdobywca nagrody Nobla.

Okupacja niemiecka w czasie I wojny światowej dokonała wielu zniszczeń w przemyśle.

Po odzyskaniu niepodległości wysadzono cerkiew ustawioną na środku dzisiejszego placu Wolności. W latach 30. powstały w mieście liczne nowe budynki, wśród których był budynek poczty przy ulicy Chopina. W okresie międzywojennym Włocławek był największym miastem województwa Warszawskiego (miasto Warszawa było wydzielone) i 18 miastem pod względem liczby ludności w Polsce bogatej między innymi w takie miasta jak Wilno, Lwów, Grodno, Nowogródek, Stanisławów.

Podczas niemieckiej okupacji (1939-1945) władze nazistowskie używały niemieckiej nazwy miasta niem. Leslau an der Weichsel. W 1939 r. komendantem miasta został Hans Cramer (w latach 1937-1939 burmistrz Dachau), miasto liczyło wówczas ok. 68 tys. mieszkańców, w tym 21% Żydów i 1,5% Niemców. Od 24 października 1939 r. rozkazem ówczesnego komendanta (nadburmistrza) wprowadzono po raz pierwszy we Włocławku obowiązek noszenia przez Żydów emblematu żółtej gwiazdy (Judenstern), a od września 1941 r. obowiązek noszenia tego emblematu wprowadzono na pozostałych terenach III Rzeszy.

W 1941 r. miasto liczyło ok. 52 tys. mieszkańców, w okresie od 1 grudnia 1939 do 31 grudnia 1943 r. wysiedlono 16 tys. mieszkańców (głównie pochodzenia żydowskiego). Na miejsce wysiedlonych przybyła do Włocławka spora grupa Niemców z terenów Besarabii (Mołdawia). Niemcy doszczętnie zniszczyli dzielnicę Grzywno zamieszkiwaną przez biedotę, a część mieszkańców zamordowali. Po wojnie jedna trzecia miasta była zniszczona w wyniku działań niemieckich, a dzieła zniszczenia dopełniły wojska radzieckie rabując między innymi cenne maszyny i urządzenia z licznych fabryk w mieście.

Wskutek Holocaustu, powojennego bezprawia, doniesień o pogromach oraz antyżydowskich działań władz komunistycznych, które przybierały na sile w 1956, 1967 i 1968 r. ("Marzec 1968"), Włocławek utracił bezpowrotnie, w straszliwy sposób, około 12 000 swoich obywateli - polskich Żydów, którzy przed wojną byli w mieście znaczącą mniejszością, a dziś identyfikuje się z nimi tylko kilka włocławskich rodzin.[11]

Początki powojennej odbudowy miasta w dużym stopniu opierały się na krzywdzie ludzkiej. Tragedia narodu żydowskiego oraz powojenna zawierucha ułatwiły władzom komunistycznym przejęcie tysięcy mieszkań, setek zakładów produkcyjnych i warsztatów, dziesiątków lokali instytucji społeczno-kulturalnych i religijnych. Kosztem wszystkich przedwojennych właścicieli nieruchomości wprowadzono nowy ład prawny, uniemożliwiający egzekwowanie czynszów z posiadanych nieruchomości, uniemożliwiający wymeldowanie meldowanych przymusowo przez władze obywateli[12], wymagający od właściciela budynku ubieganie się o urzędową zgodę nawet na możliwość zamieszkania we własnym domu. Dzięki tym posunięciom władza ludowa Włocławka pozyskiwała dzisiejszą starówkę, którą jednak ze względu na nieefektywność gospodarki planowej nie była w stanie sprawnie zarządzać. Obecnie utrzymywanie przez miasto stukilkudziesięciu[13] budynków generuje ogromne koszty i powoduje brak możliwości przeprowadzania znaczących remontów. Miasto nie planuje jednak wzorować się na okolicznym Toruniu i odsprzedać deficytowe nieruchomości, zamiast tego od 2006 r. prowadzone są intensywne i jak narazie bezowocne prace nad tzw. "planem rewitalizacji" starówki, który jako pierwszy w Polsce miałby doprowadzić do znaczącego wsparcia rewitalizacji starego miasta przez Unię Europejską. Aby "planowi rewitalizacji" nadać rozmachu, od 2008 r. na łamach lokalnej prasy jako element "planu rewitalizacji" uznaje się także post factum każdą większą inwestycję prywatną w centrum miasta, nawet jeśli została zainicjowana na wiele lat przed powstaniem planu rewitalizacji i przechodziła wieloletnią drogę cierniową miejskiej biurokracji[14].

Rozpoczęto odbudowę przemysłu i budowę nowych zakładów przemysłu chemicznego i przetwórczego. W 1969 r., realizując projekt Kaskada dolnej Wisły, wybudowano zaporę na Wiśle. W okresie PRL-u Włocławek z racji kumulacji dużego przemysłu był kreowany przez komunistów jako "czerwone miasto", ale nie pokrywało to się ze stanem faktycznym[15].

Związku z transformacją ustrojową i silnym charakterem przemysłowym miasta w latach 90. gwałtownie wzrosło bezrobocie. Stan ten pogłębiła utrata statusu miasta wojewódzkiego w 1998 roku. Włocławscy politycy wsparli ówcześnie aspiracje Bydgoszczy do stworzenia województwa, które pomimo początkowych protestów Torunia udało się ostatecznie utworzyć. Rozczarowanie Włocławian związane z marginalizacją Włocławka przez nowe stolice wojewódzkie, wolnym rozwojem województwa na tle innych województw oraz ciągłe animozje bydgosko-toruńskie spowodowało próby zmiany województwa przez Włocławek, ale skończyły się one na wymianie pism z MSWiA. Rola miasta w województwie ulega dalszej marginalizacji, ponieważ w Regionalnym Programie Operacyjnym województwa Kujawsko-Pomorskiego Włocławek ma pełnić role subregionalnego ośrodka podobnie jak 32-tysięczna Brodnica[16]. Dla porównania mniejsza od Włocławka Zielona Góra i niewiele większy Gorzów Wielkopolski pełni rolę krajowego ośrodku równoważenia rozwoju[17]. Różnica statusów nie wynika z potencjałów gospodarczych, ponieważ Włocławek nie odstaje pod tym względem od Zielonej Góry czy Gorzowa Wielkopolskiego, a nawet znacząco przewyższa w niektórych dziedzinach jak na przykład w nakładach inwestycyjnych w przedsiębiorstwach[18]. Niedowartościowanie realnego potencjału Włocławka i jednoczesne przewartościowanie metropolii bydgosko-toruńskiej (która nie spełnia norm metropolii zawartych w literaturze naukowej[19]) może spowodować dalsze negatywne skutki dla gospodarki i spójności województwa.

Argumentowanie przez polityków dysproporcji podziałów środków unijnych promieniowaniem gospodarczym stolic wojewódzkich jest błędne ze względu na porównywalne lub lepsze wskaźniki gospodarcze osiągane przez Włocławek jak na przykład porównywalna liczba do Bydgoszczy i Torunia osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą w przeliczeniu na 10 tys. mieszkańców [20]. Pomimo silnych argumentów merytorycznych dotychczas nie udało się włocławskim politykom zmienić status i znaczenie miasta w województwie.

Obecnie włocławscy decydenci zaprzestali walkę o zmianę granic województwa, a nowy pomysł ściślejszej współpracy z Płockiem nie odbił się dużym echem wśród włocławskich polityków[21]. Miasto nie podjęło również starań o stworzenie nowego województwa, pomimo że mniejsza Zielona Góra ma taki status, a szereg innych miast się stara jak np. Słupsk razem z Koszalinem, Kalisz z Ostrowem Wielkopolskim, Częstochowa.

Obecnie miasto dynamicznie się rozwija, zrestrukturyzowany i sprywatyzowany przemysł napędza gospodarczo region. Wskaźniki ekonomiczne oceniające przemysł znacznie lepiej wypadają niż w przypadku Bydgoszczy lub Torunia (np. produkcja sprzedana przemysłu na 1 mieszkańca w 2005 r.[22]). Miasto zaczyna wychodzić z impasu, ma najniższe bezrobocie po Bydgoszczy i Toruniu oraz po powiecie ziemskim Bydgoszcz. W mieście rozwija się handel, usługi, szkoły wyższe, kultura i rozrywka. Równie dynamicznie rośną przedmieścia Włocławka, a w szczególności w kierunku Lipna i Brześcia Kujawskiego. Największym problemem miasta jest rewitalizacja Starego Miasta, a także faworyzowanie Bydgoszczy i Torunia w podziale środków unijnych z Regionalnego Programu Operacyjnego w ramach projektów kluczowych[23]. Miasto w roku 2008 zakupiło działki w okolicach Anwilu, gdzie ma powstać Włocławska Strefa Rozwoju Gospodarczego, która pozwoli na dalszy rozwój gospodarczy miasta. Również w tym samym roku rozpoczęła się budowa instalacji kwasu tereftalowego na terenie Anwilu, która pochłonie ponad 2 mld zł i będzie jedną z większych inwestycji w kraju.

[edytuj] Gospodarka

Włocławek jest największym miastem i ośrodkiem przemysłowym na Kujawach, tworzy ponad 36 tys.(2007) [24] miejsc pracy. W mieście funkcjonuje 13,8 tys.(2007)[25] podmiotów gospodarczych, obecny jest przemysł chemiczny, spożywczy, maszynowy, meblarski, metalowy. Do największych zakładów należą:

należały:

Obecnie w okolicach zakładu Anwil powstają nowe firmy z kapitałem zagranicznym (niemieckie, koreańskie), a także niedługo rozpocznie się budowa Włocławskiej Strefy Rozwoju Gospodarczego, która już teraz jest objęta patronatem Pomorskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej. Także w roku 2008 rozpoczęła się jedna z największych inwestycji w Polsce na terenie Anwilu, gdzie jest budowana instalacja kwasu tereftalowego za ponad 2 mld zł. Aktualne inwestycje w mieście można znaleźć pod tym adresem.

Oprócz zakładów przemysłowych w mieście istnieje szereg spółek miejskich zaopatrujących miasto w niezbędne media. Do ważniejszych zaliczamy:

[edytuj] Handel

We Włocławku zlokalizowanych jest wiele ośrodków usługowych – kilkanaście oddziałów banków, liczne firmy ubezpieczeniowe, towarzystwa leasingowe i firmy doradcze. W mieście mają siedzibę salony samochodowe większości dostępnych na polskim rynku marek samochodów m.in. Opel, VW,Honda, Skoda, Citroen, Peugeot, Renault, Ford, Toyota, Fiat. Inwestorzy wybudowali tutaj kilka centrów handlowych m.in. Tesco(2), Real, Galeria Milenium, CH City ze sklepami(Kaufland, Deichmann, Komfort, Abra meble, Jysk, RTV EURO AGD, Empik); istnieje też kilka supermarketów: Biedronka(5), Lidl (2), Globi (1), Carrefour Express (1), Plus discount(2), PSS Społem, Universal, Netto (1),Stokrotka(2).

W budowie obecnie bądź w terminie późniejszym:

  • OBI - 4 grudnia 2008 r.
  • Wielofunkcyjne centrum handlowe Wzorcownia

Na terenie miasta działa kilka domów handlowych. Największe skupisko jest w trójkącie ulic: Chopina, Wronia, Aleja Królowej Jadwigii. Na tym obszarze znajduje się: Real, Tesco, OBI, Lidl, Netto, McDonald's, Galeria Millenium, Avans, Centrum Płytek Ceramicznych, Dom Handlowy Wiślanin, Dom Handlowy Daniel i inne. W planach jest budowa także kolejnych sklepów.

Przy ul. Puławskiego powstaje wielofunkcyjne centrum handlowe w rewitalizowanych budynkach zabytkowych fabryk. W oddanych już dwóch etapach mieszkańcy mają do dyspozycji Kaufland, Jysk, Empik, Multikino, TelePizza, inne sklepy, parking na 400 samochodów. Natomiast w trzecim etapie do użytku ma zostać oddana galeria Wzorcownia składająca się z 90 sklepów rozmieszczonych na kilku poziomach, dwa apartamentowce, parking podziemny i budynek usługowo-rozrywkowy. Wśród znanych już częściowo najemców są takie firmy jak Big Star, Alma, Divers, Heavy Duty, Gymnasion - Fitness Club, H&M, Komputronik, Lee, MK Bowling, Volcano, Vission Express, Wrangler. Nieoficjalnie mówi się także o czwartym etapie, który obejmie przyległe tereny. Na oficjalnej stronie jest dostępny projekt Galerii Wzrocownia

Dość duże skupisko sklepów, banków, usług znajduję się na Placu Wolności, a także na przyległych ulicach ( Chopina, Kościuszki, 3 Maja).

W mieście znajdują się obecnie dwa targowiska miejskie, pierwsze przy ul. Związków Zawodowych w W zrewitalizowanych ceglanych halach przemysłowych, a drugie przy ul. Kaliskiej.

Ponadto w niedzielę w dawnej zajezdni autobusowej nr 2 przy Alei Kazimierza Wielkiego funkcjonuje Pchli Targ.

[edytuj] Transport i komunikacja

Od 1 września 2008 roku został na terenie województwa Kujawsko-Pomorskiego uruchomiony bilet regionalny, który uprawnia do podróżowana koleją na linii Toruń-Włocławek (największy ruch pasażerski w województwie w 2007 roku), a także do bezpłatnego podróżowania autobusem miejskim jednej linii w wybranym mieście przez 60 minut od wyjścia z pociągu.

[edytuj] Komunikacja miejska

Obecnie we Włocławku za komunikację miejską jest odpowiedzialne MPK Włocławek wyposażone wyłącznie w autobusy. Firma charakteryzuje się jednym z najnowocześniejszych taborów w Polsce, opartym na Solarisach (36 sztuki) oraz Jelczach (41 sztuk[26]), które obsługują 23 stałe linie autobusowe + 5 linii do hipermarketów, a łączna długość linii komunikacyjnych wynosi ponad 280 km. 7 linii dociera do gminy Włocławek, gminy Brześć Kujawski, Gminy Fabianki i Gminy Lubanie. W pierwszym półroczu 2008 r. przewoźnik przewiózł ponad 9,4 mln pasażerów[27]. Na terenie miasta również działają przewoźnicy prywatni na liniach podmiejskich.

[edytuj] Komunikacja kolejowa

Na terenie Wmiasta pociągi osobowe zatrzymują się na dworcu głównym we Włocławku, dworcu Zazamcze i przystanku Włocławek-Brzezie ( zburzony dworzec). Ponadto w mieście znajduję się działający dworzec towarowy w zachodniej części miasta. Miasto przecina na pół linia kolejowa nr 18, która pozwala na maksymalną prędkość wynoszącą 120km/h. Najbliższe duże stacje kolejowe to Toruń Główny i Kutno.

[edytuj] Wąskotorowa kolej

We Włocławku do dziś zachował się dworzec kolei wąskotorowej przy ul. Kaliskiej, ostatni pociąg odjechał z niego w latach 60. W planach jest reaktywacja kolei wąskotorowej w celach turystycznych we współpracy z innymi samorządami.

[edytuj] Komunikacja autobusowa dalekobieżna

We Włocławku znajduje się dworzec PKS-u, który obsługuje ruch regionalny jak i krajowy. Ponadto we Włocławku swoje przystanki ma Polski Express i Komfort Bus.

[edytuj] Komunikacja lotnicza

Około 10 km od centrum miasta znajduję się lotnisko Aeroklubu Włocławskiego. Najbliższe porty lotnicze znajdują się w Bydgoszczy (97 km do samego lotniska), w Łodzi (109 km), w Warszawie (158 km). W planach jest przystosowanie lotniska aeroklubu do obsługi małego ruchu pasażerskiego.

[edytuj] Komunikacja rzeczna

Tama we Włocławku umożliwia przeprawę części żeglugi śródlądowej ze Zbiornika Włocławskiego do niżej położonej części Wisły. Obecnie nie kursuje żaden statek pasażerski regularnie. Najbliższe mariny rzeczne znajdują się bezpośrednio w mieście: przy tamie i w Zarzeczewie, kolejna ma powstać u ujścia Zgłowiączki w centrum miasta. Obecnie istniejące mariny są wykorzystywane głównie w celach rekreacyjnych.

[edytuj] Transport drogowy

Równolegle do torów miasto przecina krajowa Droga krajowa 1E75 . Do 2012 w pobliżu Włocławka ma zostać wybudowana Autostrada A1, która pomoże odciążyć krajową jedynkę. Ponadto przez miasto przebiegają następujące drogi:

Od lat sześćdziesiątych XX w. planowana była budowa obwodnicy miejskiej Włocławka. Pierwszy odcinek (Aleja Kazimierza Wielkiego) wybudowano na początku lat osiemdziesiątych. Obecnie zaniechano plany budowy obwodnicy ze względu na perspektywę budowy między innymi autostrady A1.

Komunikację w mieście miała poprawić międzyosiedlowa droga łącząca trzy dzielnice miasta, a pierwszy odcinek (Aleja Królowej Jadwigi) oddano do użytku w 2005 r.[28], który de facto jest przedłużeniem pierwszego odcinka obwodnicy. Obecnie projekt międzyosiedlowej drogi został zawieszony, między innymi ze względu na sprzeciw wielu mieszkańców dzielnicy Południe, którzy obawiali się zwiększonego ruchu alternatywnej trasy dla drogi krajowej nr 1. Obecnie postanowiono o rozwiązaniu prowizorycznym, tj. poszerzeniu wybranych ulic dzielnicy Południe.[29]. Włocławek samodzielnie utrzymuje prawie 15 kilometrów przeciążonej drogi krajowej nr 1 znajdującej się w granicach administracyjnych miasta. Związek Miast Polski chcę złożyć projekt ustawy, który przeniesie zarządzanie drogami krajowymi w miastach grodzkich z samorządów na GDDKiA. Samorząd starał się wpisać projekt remontu drogi krajowej na listę inwestycji kluczowych Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowiska, ale pomimo wielu weryfikacji listy nie udało się przekonać Ministerstwa Rozwoju Regionalnego do powiększenia listy o projekt z Włocławka. Dofinansowanie z Unii Europejskiej na remont drogi krajowej można uzyskać jeszcze z trybu konkursowego, ale pula środków jest mocno ograniczona.

Obok Włocławka (5-10km na południe od miasta) za kilka lat przechodzić będzie autostrada A1 (odcinek toruńskie Czerniewice - Stryków), do miasta będzie można dostać się z autostrady przez węzeł Brzezie, węzeł Pikutkowo oraz węzeł Kowal. Autostrada poważnie odciąży drogi przechodzące przez miasto, zdejmując z nich częściowo ciężar tranzytu (A1 będzie autostradą płatną).

Włocławek dysponuje aż dwiema przeprawami drogowymi przez rzekę Wisłę. Są to: stalowy most kratownicowy im. Marszałka Rydza-Śmigłego oraz włocławska tama (Al. Księdza Jerzego Popiełuszki). Most stalowy - przedwojenny, dwukrotnie wysadzany w powietrze i odbudowywany, w roku 2008 przeszedł gruntowny remont, na początku roku 2009 zostanie na nim zainstalowana iluminacja. Włocławska tama, która od kilkudziesięciu lat jest nadmiernie eksploatowana (samodzielnie miała funkcjonować maksymalnie 10 lat, od dziesięcioleci przyjmuje na siebie zbyt duży napór wody), powszechnie uważana jest za obiekt zagrożony katastrofą budowlaną, wymaga częstych napraw, funkcjonuje jednak poprawnie.

W 2004 roku we Włocławku było zarejestrowane prawie 50 tys. samochodów. Najważniejsze ciągi komunikacyjne dla miasta spośród 498 ulic to: Chopina, Okrzei, Toruńska, Aleja Kazimierza Wielkiego, Płocka, Aleja Księdza Popiełuszki, Kruszyńska, Aleja Jana Pawła II, Plac Wolności, Kaliska, Wieniecka, Most Marszałka Rydza-Śmigłego, Kapitulna, Wiejska, Wronia, Stodólna, Prymasa Stefana Wyszyńskiego, Brzeska.

[edytuj] Bezpieczeństwo

[edytuj] Policja i straż miejska

Od wielu lat na terenie Włocławka funkcjonuje straż miejska, która wraz z policją dba o porządek publiczny w mieście. Z bazy przy ul. J. Bojańczyka 11/13 codziennie wyruszają całodobowe patrole piesze, rowerowe, samochodowe straży miejskiej. Obecnie na terenie Włocławka przy ul. Okrężnej 25 działa zespół budynków tworzący komendę miejską policji, poliklinikę, areszt śledczy, areszt deportacyjny dla województwa Kujawsko-Pomorskiego, Wojskową Komendę Uzupełnień, wydział Centralnego Biura Śledczego. Wcześniej we Włocławku funkcjonowało kilka komisariatów policji, bądź milicji przy ul. Chopina, Brzeskiej, Stodólnej, Toruńskiej (koszary ZOMO), Kapitulnej.

[edytuj] Straż Pożarna

Na terenie Włocławka funkcjonują dwie jednostki ratowniczo-gaśnicze (na ul. Rolnej 1 i Płockiej 7a). W planach jest budowa strażnicy przy ul. Brzezinowej (między innymi obsługa autostrady), a także na Zawiślu. Oprócz tego dodatkowy zespół wyjazdowy jest rozstawiony przy ul. Kaliskiej 104a. Do dziś zachowała się zabytkowa strażnica na starym mieście przy ul. Żabiej 8, ale obecnie pełni rolę kulturalne (klub "Stara remiza" działający przy Włocławskim Centrum Kultury). Na terenie miasta działa prężnie duża komenda zakładowej straży pożarnej Anwil, a także w mieście funkcjonuje Parafialna Ochotnicza Straż Pożarna Pod Wezwaniem Najświętszego Serca Jezusowego przy ulicy Ostrowskiej 8 ( obecnie brak wozu bojowego). Na lotnisku aeroklubu włocławskiego w Kruszynie stacjonuje śmigłowiec wykorzystywany do akcji gaszenia pożarów lasów.

[edytuj] Pogotowie ratunkowe i szpitale

Przy ulicy Lunewil 15 działa stacja pogotowia ratunkowego (dawniej wojewódzka), a jeden z zespołów wyjazdowych dyżuruje przy ul. Kaliskiej 104a. W okresie remontu mostu dodatkowy zespół wyjazdowy znajdował się na Zawiślu. Dawny szpital miejski przy ul. Szpitalnej obecnie jest zespołem przychodni, natomiast szpital właściwy obecnie mieści się w zespole budynków przy ul. Wienieckiej 49 i ma status wojewódzki. Ponadto na terenie miasta działa niepubliczny szpital specjalistyczny "Barska", który ma podpisaną umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia. Swoją siedzibę szpital ma przy ul. Barskiej 13. Na terenie miasta działa kilkanaście publicznych i niepublicznych przychodni, sam Miejski Zespół Opieki Zdrowotnej posiada swoje przychodnie w 10 różnych częściach miasta.

[edytuj] Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe

Na terenie Włocławka działa Miejskie WOPR przy ul. Chopina 10/12, a także Kujawskie WOPR przy ul. Komunalnej 4.

[edytuj] Edukacja

[edytuj] Uczelnie Wyższe

Seminarium duchowne

Wyższe uczelnie:

[edytuj] Szkoły ponadgimnazjalne

  • I LO im. Ziemi Kujawskiej, ul. Mickiewicza 6 (46 miejsce w Polsce w Rankingu Szkół 2007 miesięcznika "Perspektywy" i dziennika "Rzeczpospolita", 3 miejsce w województwie kujawsko-pomorskim)
  • II LO im. Mikołaja Kopernika, ul. Urocza 3
  • III LO im. Marii Konopnickiej, ul. Bechiego 1
  • IV LO im. Kamila Krzysztofa Baczyńskiego, ul. Kaliska 108
  • V LO im. Unii Europejskiej, ul. Toruńska 77/83
  • Zespół Szkół Katolickich im. Ks.Jana Długosza, ul. Łęgska 26
  • Zespół Szkół Budowlanych, ul. Nowomiejska 25
  • Zespół Szkół Mechanicznych, ul. Toruńska
  • Zespół Szkół Elektrycznych, ul. Toruńska 77
  • Zespół Szkół Chemicznych im. Marii Skłodowskiej-Curie, ul. Bulwary im. J. Piłsudskiego 4
  • Zespół Szkół Technicznych, ul. Ogniowa 2
  • Zespół Szkół Samochodowych im. Tadeusza Kościuszki, ul Leśna 1A
  • Zespół Szkół nr 3 im. Marii Grzegorzewskiej, ul. Nowomiejska 21

Gimnazja:

  • Gimnazjum nr 1 im. Konstantego Ildenfonsa Gałczyńskiego
  • Gimnazjum nr 2 im. ks. Jerzego Popiełuszki
  • Gimnazjum nr 3
  • Gimnazjum nr 4 im. ONZ
  • Gimnazjum nr 5 im. Tadeusza Zawadzkiego
  • Gimnazjum nr 6
  • Gimnazjum nr 7 im. Krzysztofa Kamila Baczyńskiego
  • Gimnazjum nr 8 im. Obrońców Wisły 1920r
  • Gimnazjum nr 9
  • Gimnazjum nr 10
  • Gimnazjum nr 11
  • Gimnazjum nr 12
  • Gimnazjum nr 14 im. Jana Pawła II
  • Zespół Szkół Katolickich im. ks. Jana Długosza

[edytuj] Statystyki szkół

Dane z 2006 roku zawierające liczbę także szkół dla dorosłych, uzupełniających, niepublicznych na podstawie Bazy Danych Regionalnych [30]:

  • Liczba szkół podstawowych: 19
  • Gimnazja: 20
  • Zasadnicze szkoły zawodowe: 10
  • Licea Profilowane: 7
  • Technika: 17
  • Szkoły artystyczne: 3
  • Licea Ogólnokształcące 23
  • Szkoły policealne: 16
Hala Mistrzów

[edytuj] Sport

Włocławscy sportowcy mają wiele osiągnięć (mistrzostwo Polski w boksie, wioślarstwie, koszykówce, lekkiej atletyce, judo, karate itd.); największa popularnością cieszą się koszykówka i piłka nożna.

Stadion OSiR
  • Kujawiak Włocławek – zespół piłki nożnej wycofany z rozgrywek przed rozpoczęciem sezonu 2008/2009 z powodu braku sponsorów.
  • WKP Włocławia Włocławek – zespół piłki nożnej, w sezonie 2008/2009 Włocłavia będzie występować w III lidze , grupie: kujawsko-pomorsko-wielkopolskiej.
  • WKB Start Włocławek - klub bokserski założony w 1954 roku, który posiada wielu bokserów amatorskich, m.in. Tomasza Rzeźniczaka, Marcina Madaja czy Patryka Pudłoskiego.
  • Aeroklub Włocławski jeden z najstarszych aeroklubów w Polsce, organizator wielu imprez także o randze światowej.
  • Włocławskie Towarzystwo Wioślarskie jeden ze starszych klubów wioślarskich w Polsce, zdobywca wielu medali
  • YACHT CLUB ANWIL Stowarzyszenie bractwa żeglarskiego z sukcesami działające od 1976 r.
  • Vectra Włocławek młody klub z dużymi sukcesami na arenie międzynarodowej, od medali w mistrzostwach Europy po reprezentacje Polski na Olimpiadzie w Pekinie w 2008 roku (Katarzyna Kowalska).
  • TKM Włocławek - szkółka koszykarska która powstała dnia 1 stycznia 2008r. Klub dzieli sie na kilka grup (zależnych od roku urodzenia młodych zawodników) najmłodszą grupe tworzą Młodzicy Młodsi zaś najstraszą Juniorzy Starsi . W najstaraszej grupie występuje kilku utytułowanych koszykarzy którzy na co dzień trenują razem z Anwilem Włocławek ( np. Damian Janiak , Dawid Adamczewski , Grzegorz Klarecki ) . Klub istnieje nie cały rok a już ma spore sukcesy takie jak 5 miejsce juniorów w Mistrzostwach Polski . Prezesem całego zarządu jest Piotr Świderski

Ponadto we Włocławku są organizowane zawody sportowe o randze światowej, ogólnopolskiej, regionalnej. W mieście prężnie działają również inne kluby, a także amatorska liga koszykówki, amatorska liga futsala.

[edytuj] Demografia

Zobacz więcej w osobnym artykule: Ludność Włocławka.

Największe zamieszkanie odnotowano w 1998 r. - 123.373 mieszkańców [31].

[edytuj] Kultura

Włocławek jest centrum kulturalnym wschodnich Kujaw. W mieście ma siedzibę wiele instytucji kulturalnych. Do najważniejszych należą:

  • Teatr Impresaryjny im. Włodzimierza Gniazdowskiego we Włocławku – Na deskach teatru występują najlepsi polscy aktorzy. W sezonie 2000/2001 teatr odwiedziło 86,7 tys. widzów[32]. Ponadto teatr skupia kilka amatorskich zespołów teatralnych
  • Stowarzyszenie Edukacyjno-Teatralne "Teatr Nasz" – bardzo aktywnie działający amatorski zespół teatralny organizujący poza przedstawieniami cykliczne imprezy kulturalne o zasięgu ogólnopolskim
  • Muzeum Ziemi Kujawsko-Dobrzyńskiej w skład którego wchodzi pięć oddziałów:
    • Muzeum Ziemi Kujawsko-Dobrzyńskiej
    • Muzeum Historii Włocławka
    • Zbiory Sztuki
    • Muzeum Stanisława Noakowskiego
    • Kujawsko-Dobrzyński Park Etnograficzny w Kłóbce
  • Włocławski Ośrodek Edukacji i Promocji Kultury (dawny Wojewódzki Dom Kultury)
  • Obserwatorium Astronomiczne przy ul. Fredry
  • Muzeum Diecezji Włocławskiej
  • Galeria Sztuki Współczesnej
  • Włocławskie Centrum Kultury
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna
  • Multikino Włocławek - 6 sal
  • Czarny Spichrz, siedziba Dobrzyńsko-Kujawskiego Towarzystwa Kulturalnego oraz Klubu Środowisk Twórczych "Piwnica" (m.in. organizacja koncertów zespołów grających muzykę alternatywną)
  • Klub Literacki "Bartnicka 10" działający przy Zakładzie Karnym we Włocławku

W mieście działa wiele zespołów artystycznych spośród których największe sukcesy osiągnęli:

  • Chór Vladislavia
  • Chór Rzemieślniczy Lutnia
  • Zespół Pieśni i Tańca Kujawy
  • Echo Kujaw
  • Grupa Taneczna Fantazja

Od 1995 r. w mieście działa aktywnie włocławska Drużyna Rycerska. W ostatnich latach szczególnie w Parku Miejskim i na bulwarach organizowane są liczne imprezy plenerowe, na które ściągają chętnie mieszkańcy miasta i okolic. Wśród najsłynniejszych imprez należy wymienić Break Dance Session, Finał Turniej Poezji Śpiewanej, Międzynarodowy Festiwal Teatrów Ulicznych "Brukarnia", ogólnopolskie zawody taneczne.

[edytuj] kluby muzyczne

Na terenie miasta działają kluby: Piekarnia, Alchemia, Aleksander, Vintage, Bravo, Czarny Spichrz, Impresja, Gwiezdne Wrota.

[edytuj] Zabytki

  • Katedra Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, gotycka z przełomu XIV i XV w., przebudowana w latach 1891-93 (podwyższenie wież), znajdują się w niej najstarsze witraże w kościele katolickim w Polsce (z 1360 roku), nagrobek zrobiony przez Wita Stwosza, a także liczne inne cenne rzeźby, malowidła
  • Gotycki kościół św. Witalisa z ok. 1330 r., który jest najstarszym zachowanym obiektem ceglanym w mieście
  • Późnogotycki kościół św. Jana Chrzciciela z I poł. XVI w., dawna fara miejska
  • Wyższe seminarium duchowne powstałe w 1569 r.Obecny zespół budynków pochodzi z lat 1843, 1882-1900 (przebudowa) i lat 80-tych XX wieku w historyzującym stylu z przewagą neogotyku. Biblioteka Seminaryjna pochodzi z 1843 r.
  • Kościół i klasztor oo. Franciszkanów reformatów pw. Wszystkich świętych, pl. Wolności.Zespół klasztorny powstał w latach 1639-1644
  • Pałac biskupi z I poł. XIV w., przebudowany w latach 1720-38 i 1925
  • Dawna kanonia, ul. Gdańska, zbudowana została w 1649 r. Jest to jeden z najstarszych świeckich obiektów zachowanych w mieście. Mieści się tam Muzeum Biskupa Michała Kozala oraz Izba Pamięci Prymasa Stefana Wyszyńskiego.
  • Prałatówka, pl. Kopernika, budynek wybudowany został w 1801 r. Obecnie znajduje się w nim Muzeum Diecezjalne
  • Czarny Spichrz, budynek wzniesiony na przełomie XVIII i XIX w., usytuowany przy rogu ul. Wyszyńskiego i ul. Piwnej
  • Zespół kościoła ewangelicko-augsburskiego, przy ul. Brzeskiej, wybudowany w 1884 r.
  • Pałac Mühsama, ul Kościuszki
  • Szkoła handlowa przy ul. Mickiewicza, obecnie Liceum Ziemi Kujawskiej
  • Muzeum Ziemi Kujawsko-Dobrzyńskiej przy ul. Słowackiego
  • Dawna kaplica cmentarna przebudowana na Cerkiew św. Mikołaja
  • kościół św. Stanisława zbudowany w dwudziestoleciu międzywojennym
  • browar Bojańczyka
  • budynek Rieber Foods Polska przy Wyszyńskiego
  • stary szpital miejski św. Antoniego przy ul. Szpitalnej
  • Dawna siedziba straży ogniowej przy ul. Żabiej 8
  • liczne kamienice na śródmieściu
  • oraz inne budynki

Wiele zabytków nie doczekało obecnych czasów, wśród nich można między innymi wymienić: zamek książęcy, katedrę romańską, ratusz na Starym Rynku, kościół św. Stanisława położony nieopodal zamku książęcego, klasztor cystersów i kościół św. Gotarda na Zawiślu, kościół św. Jerzego przy ul. Jurskiej (nieistniejąca), kościół św. Wojciecha przy ul. Brzeskiej, synagogi przy ul. Żabiej 14 i Królewieckiej 17, cerkiew na Placu Wolności, pałacyk na ulicy Chopina, dworzec kolejowy, zabytkowe fabryki, średniowieczne stare miasto. W 2007 roku na listę zabytków we Włocławku było wpisane 560 obiektów.

[edytuj] Kościoły

Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzą następujące kościoły:

[edytuj] Katolicyzm

[edytuj] Protestantyzm

[edytuj] Prawosławie

  • Kościół prawosławny - Na Placu Wolności znajdowała się pokaźna cerkiew wysadzona w powietrze na początku XX wieku. Obecnie jej tradycje kultywuje cerkiew św. Mikołaja z 1900 roku znajdująca się na cmentarzu komunalnym (raz w miesiącu msza).

[edytuj] Judaizm

[edytuj] Media

We Włocławku działają liczne media, które przekazują mieszkańcom informacje z miasta i regionu.

[edytuj] Honorowi obywatele

[edytuj] Sprawiedliwi wśród Narodów Świata

  • Zdzisław Szparkowski[34]
  • Lucjan Wilichnowski[35]

[edytuj] Urodzeni we Włocławku

[edytuj] Przewodniki i monografie

  • Arentowicz Zdzisław, Z dawnego Włocławka, Włocławek 1928.
  • Czarnecki Paweł, Ilustrowany przewodnik po Włocławku i okolicy, Włocławek 1931.
  • Ginsbert Adam, Włocławek: studium monograficzne, Włocławek 1968.
  • Jankowski Stanisław , Tomaszewski Wacław, Przewodnik ilustrowany po Włocławku, Włocławek 1922.
  • Miasto Włocławek. Krótki rys jego rozwoju, Zakłady Graficzne „Nasza Drukarnia”, Warszawa [1933].
  • Monografia powiatu włocławskiego, pod red. Stanisława Laguny, Włocławek 1968.
  • Morawski Michał ks., Monografia Włocławka, Włocławek 1933, reprint Włocławek 2003.
  • Włocławek. Dzieje miasta, T. 1: Od początków do 1918 r., pod red. Jacka Staszewskiego, Włocławek 1999.
  • Włocławek. Dzieje miasta, T. 2: Lata 1918-1998, pod red. Jacka Staszewskiego, Włocławek 2001.
  • Włocławek miasto na trakcie, EXPOL, Włocławek, 2002, ISBN 83-917829-0-5.
  • ולוצלבק והסביבה : ספר זכרון / העורכים, כתריאל פ. טכורש, מאיר קוז'אן, Tel Awiw, 1967
  • Ziółkowski Bogdan, Włocławek: kalendarium dziejów miasta, Włocławek 2003. ISBN 83-88115-68-5.

[edytuj] Miasta partnerskie