Wacław Stachiewicz
Z Wikipedii
| Wacław Teofil Stachiewicz | |
| Data i miejsce urodzenia | 19 listopada 1894 Lwów |
| Data i miejsce śmierci | 12 listopada 1973 Montreal |
| Kariera wojskowa | |
| W służbie od | 1914 |
| Stanowiska | szef Sztabu Głównego, szef Sztabu Naczelnego Wodza |
| Główne wojny i bitwy | wojna obronna 1939r., I wojna światowa, wojna polsko-bolszewicka |
| Odznaczenia | |
Wacław Teofil Stachiewicz (ur. 18 listopada [1] 1894 we Lwowie, zm. 12 listopada 1973 w Montrealu) – generał dywizji Wojska Polskiego, pisarz wojskowy.
Spis treści |
[edytuj] Życie prywatne
Syn Teofila, lekarza, i Anieli z Kirchmayerów (stryjecznej siostry Kazimierza Kirchmayera, ojca Jerzego. Brat Marii i Juliana.
Jego żoną była Wanda z d. Abraham (siostra gen. Romana Abrahama), miał dwóch synów (Bogdana i Juliusza) i córkę (Ewę).
[edytuj] Młodość
Był uczniem V Gimnazjum mieszczącego się we Lwowie przy ulicy Wałowej. Jerzy Kirchmayer tak scharakteryzował przyszłego generała: „Wacek był tylko o rok starszy ode mnie. Delikatnego zdrowia, mniej przystojny od swego starszego rodzeństwa, wyróżniał się nieprawdopodobnymi postępami w naukach. Z roku na rok miewał na świadectwach tylko stopnie bardzo dobre i celujące z odznaczeniem. Stopień dobry uważałby za klęskę. Mówiono o nim, że jest najlepszym uczniem nie tylko w V gimnazjum, do którego uczęszczał, ale w ogóle w całym Lwowie. Wacek cierpiał na bóle głowy i wujostwo Teofilowie obawiali się, że powodem tego jest zbyt forsowna nauka. Dlatego byli radzi, ilekroć mogli go przywieźć na Pasieki. Bawiliśmy się wówczas w Indian, dzielnych Osagów i złych Pawnisiów, w Wołodyjowskich, Longinusów i Kmiciców. Były to kochane czasy”.
Po ukończeniu gimnazjum rozpoczął studia w zakresie geologii na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Lwowskiego. W 1912 wstąpił do Związku Walki Czynnej i Związku Strzeleckiego, w którym ukończył szkołę podoficerską i niższą oficerską. Z racji posiadanego wykształcenia specjalizował się w wykorzystywaniu kartografii i topografii dla potrzeb wojskowych.
[edytuj] Służba w Legionach Polskich i c. k. armii
Po wybuchu I wojny światowej, w sierpniu 1914 wstąpił do Legionów Polskich Józefa Piłsudskiego. Dowodził plutonem w V batalionie 1 Pułku I Brygady Legionów. 9 października 1914 awansowany do stopnia podporucznika. Następnie na dwa miesiące oddelegowany do tworzenia struktur niepodległościowej organizacji na terenie Królestwa Polskiego. W lutym 1915 przeniesiony do 5 Pułku Legionów, w którym walczył na froncie dowodząc 4 kompanią. Został ranny w bitwie pod Konarami w maju 1915. W Legionach pełnił m.in. funkcje dowódcy batalionu i adiutanta (szefa sztabu) pułku. W marcu 1917 ukończył Kurs Oficerów Sztabu Generalnego przy Inspektoracie Polskich Sił Zbrojnych w Warszawie.
Po kryzysie przysięgowym w sierpniu 1917 został wcielony do armii austriackiej w stopniu sierżanta i odkomenderowany na front włoski. W marcu 1918 na rozkaz Komendanta Głównego POW, Edwarda Śmigłego-Rydza, zdezerterował z frontu i dotarł do Warszawy, gdzie objął stanowisko szefa sztabu Komendy Naczelnej nr I POW.
[edytuj] Służba w Wojsku Polskim
W odrodzonym Wojsku Polskim pełnił funkcje szefa Oddziału I i zastępcy szefa sztabu Dowództwa Okręgu Generalnego Warszawa, oficera łącznikowego Naczelnego Dowództwa WP przy Dowództwie III Korpusu Armii Polskiej we Francji, szefa wydziału w Departamencie I Ministerstwa Spraw Wojskowych, szefa Sekcji Organizacyjnej w Oddziale I Sztabu MSWojsk. Podczas ofensywy sowieckiej, w maju 1920 został szefem Oddziału I, a następnie II Sztabu Armii Rezerwowej gen. Sosnkowskiego. Pełnił tam także funkcje oficera operacyjnego.
Po rozwiązaniu Armii Rezerwowej wrócił do ministerstwa jako szef Sekcji Organizacyjnej, a następnie Wydziału Organizacyjnego Oddziału I Sztabu Generalnego WP. W październiku 1921 rozpoczął studia w Wyższej Szkole Wojennej (Ecole Superieure de Guerre) w Paryżu i staż liniowy we Francji. Do kraju wrócił w styczniu 1924 i objął stanowisko asystenta w Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie. Z dniem 3 listopada 1925 przesuniety został ze stanowiska asystenta na stanowisko wykładowcy [2]. W kwietniu 1926 objął stanowisko szefa Oddziału I Sztabu Generalnego, skąd w czerwcu 1927 został przeniesiony na stanowisko I oficera sztabu w Generalnym Inspektoracie Sił Zbrojnych. Następnie, został skierowany do służby liniowej. Od stycznia 1928 był dowódcą 27 Pułku Piechoty w Częstochowie. 28 stycznia 1929 mianowany dowódcą piechoty dywizyjnej 1 Dywizji Piechoty Legionów w Wilnie.
12 grudnia 1933 mianowany dowódcą 7 Dywizji Piechoty w Częstochowie [3]. W styczniu 1935 awansowany do stopnia generała brygady. Była to ostania nominacja generalska podpisana przez Marszałka Piłsudskiego. Po objęciu przez gen. dyw. Edwarda Śmigłego-Rydza funkcji generalnego inspektora sił zbrojnych, Stachiewicz w czerwcu 1935 został powołany na funkcję szefa Sztabu Głównego WP. Na tym stanowisku podjął intensywne prace nad opracowaniem planu przebudowy i modernizacji wojska, nadzorował prace nad nowym planem mobilizacyjnym oraz koordynował prace nad planami wojny z Rosją i Niemcami (od 4 marca 1939).Odpowiedzialny za klęskę Polski.
W momencie wybuchu wojny automatycznie objął stanowisko szefa Sztabu Naczelnego Wodza, marsz. Rydza-Śmigłego. Po ewakuacji Naczelnego Wodza do Brześcia, gen. Stachiewicz pozostał w Warszawie do 9 września w celu koordynacji obrony linii środkowej Wisły, po czym dołączył do sztabu w Brześciu. Na rozkaz Naczelnego Wodza, 18 września 1939 przekroczył ze sztabem granicę rumuńską, gdzie został internowany w Stanic-Prahova koło Ploeszti. W styczniu 1940 uciekł z internowania i przez Bukareszt trafił do Jugosławii gdzie na rozkaz gen. Kukiela udał się do Algieru.
Na skutek nacisków gen. Sikorskiego został internowany przez władze francuskie w Algierze. 6 listopada 1943 został wezwany przez nowego Naczelnego Wodza, gen. Kazimierza Sosnkowskiego do Londynu, gdzie jednak przebywał do końca wojny bez jakiegokolwiek przydziału. Po wojnie, w grudniu 1946 został zdemobilizowany.
W grudniu 1948 przeniósł się do Kanady, do Montrealu, gdzie poświęcił się pracy pisarskiej i badawczej nad polskimi przygotowaniami do wojny. W 1964 został awansowany do stopnia generała dywizji. Zmarł w Montrealu 12 listopada 1973 i został tam pochowany.
W 2004 został patronem Dyżurnej Służby Operacyjnej Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.
[edytuj] Awanse
- chorąży 29.IX.1914
- podporucznik 5.III.1915
- porucznik 2.VII.1915
- kapitan
- major
- podpułkownik VI.1920 zweryfikowany ze starszeństwem z 1.VI.1919
- pułkownik Sztabu Generalnego 1.XII.1924 ze starszeństwem z 15.VIII.1924 i lokatą 31 (w 1931 r. lokata 23, w 1932 r. lokata 17)
- generał brygady 26.I.1935 ze starszeństwem z 1.I.1935 i lokatą 1[4]
- generał dywizji 1.I.1964
[edytuj] Odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari
- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
- Krzyż Niepodległości z Mieczami
- Krzyż Walecznych – czterokrotnie
- Złoty Krzyż Zasługi
- Krzyż Kawalerski Legii Honorowej
[edytuj] Bibliografia
- Wierności dochować żołnierskiej, Wydawnictwo Rytm, Warszawa 1998, ISBN 83-86678-71-2, 832.
- Pisma, Tom I: Przygotowania wojenne w Polsce 1935-1939, Instytut Literacki, Paryż 1977
- Pisma, Tom II: Rok 1939, Instytut Literacki, Paryż 1979
- Z relacji szefa Sztabu Naczelnego Wodza. Zasadnicze decyzje Naczelnego Wodza w ciągu kompanii wrześniowej W: Wrzesień 1939 w relacjach i wspomnieniach, wybór i oprac. Mieczysław Cieplewicz, Eugeniusz Kozłowski, Wydawnictwo MON, Warszawa 1989, ISBN 83-11-07709-6, ss. 54-77
[edytuj] Źródła
- Tadeusz Kryska-Karski i Stanisław Żurakowski, Generałowie Polski Niepodległej, Warszawa 1991, s. 62
- Stawecki Piotr, Słownik biograficzny generałów Wojska Polskiego 1918-1939, Warszawa 1994, ISBN 83-11-08262-6, ss. 317-318
- Waldemar Strzałkowski, Życiorysy dowódców jednostek polskich w wojnie obronnej 1939 r., Stachiewicz Wacław Teofil (1898-1973) w: Jurga Tadeusz, Obrona Polski 1939, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa 1990, wyd. I, ISBN 83-211-1096-7, ss. 823-824
- Lista oficerów dyplomowanych (stan z dnia 15 kwietnia 1931 r.), Sztab Główny WP, Warszawa 1931
- Wrzesień 1939 w relacjach i wspomnieniach, wybór i oprac. Mieczysław Cieplewicz, Eugeniusz Kozłowski, Wydawnictwo MON, Warszawa 1989, ISBN 83-11-07709-6, s. 52-53
- Dzienniki Personalne Ministra Spraw Wojskowych
- Roczniki Oficerskie 1924, 1928 i 1932 rok
- Lista starszeństwa oficerów Legionów Polskich w dniu oddania Legionów Polskich Wojsku Polskiemu (12 kwietnia 1917), Warszawa 1917,
- Jerzy Kirchmayer, Pamiętniki, Książka i Wiedza, Warszawa 1975, wyd. III, s. 33
Przypisy
- ↑ Kryska Karski i Żurakowski, Strzałkowski oraz Cieplewicz i Kozłowski, a także Rocznik Oficerski 1932 r., jako datę urodzenia podają 19 listopada, natomiast Stawecki i inne źródła, w tym Lista oficerów dyplomowanych z 1931 r. i Rocznik Oficerski 1928 r. podają datę 18 listopada
- ↑ Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 121 z 17.11.1925 r.
- ↑ Zarządzenie Prezydenta RP z dnia 12.12.1933 r., Dziennik Pers. MSWojsk. Nr 2 z 26.01.1934 r., s.
- ↑ Dziennik Personalny MSWojsk. Nr 1 z 26.01.1935 r.
| Prokurator chce kary w zawieszeniu dla aktora Zbigniewa B. |
Kary roku więzienia w zawieszeniu na trzy lata oraz grzywny chce prokuratura dla znanego aktora Zbigniewa B., oskarżonego o nakłanianie do poświadczenia nieprawdy przy zdawaniu egzaminu na prawo jazdy. |
| Sikorski proponuje muzeum stosunków polsko-niemieckich (krótka) |
Szef polskiej dyplomacji Radosław Sikorski zaproponował w piątek w Berlinie stworzenie muzeum stosunków polsko-niemieckich. Według niego Polska i Niemcy powinny być prekursorami procesu tworzenia "wspólnej świadomości historycznej Europy". |
| Chopin będzie patronem wygonu |
Brudny plac, zabudowany obrzydliwymi budami ma nosić imię Fryderyka Chopina. PO i PiS są zachwycone, protestują internauci i lewica. W obronie pl. Defilad można nawet podpisać petycję. |
| Bony na prawnika i zmierzch radców prawnych |
O bonach na pomoc prawną oraz planowanym połączeniu zawodów adwokata i radcy prawnego mówił podczas piątkowej konferencji prawniczej na Uniwersytecie Wrocławskim minister sprawiedliwości Zbigniew Ćwiąkalski. |
| Członkowie Prezydium Sejmu potępili "atak polityczny" na Niesiołowskiego |
Członkowie Prezydium Sejmu potępili "atak polityczny" szefa PiS Jarosława Kaczyńskiego na wicemarszałka Stefana Niesiołowskiego. Sprzeciwił się marszałek Krzysztof Putra z PiS. |
| Tusk spotka się z Dalajlamą. A z Sarkozym? |
Premier Donald Tusk spotka się jutro z Dalajlamą - dowiedziało się Radio TOK FM. Do rozmowy przywódców ma dojść tuż po południu w gdańskiej Filharmonii Bałtyckiej. Informację potwierdza Centrum Informacyjne Rządu. Nie wiadomo jeszcze, czy dojdzie do zapowiadanego spotkania Dalajlamy z prezydentem Francji. |
| Polscy pracownicy hotelu na Cyprze są pewni winy Karskiego i Zbonikowskiego |
Polscy pracownicy z hotelu Le Meridien na Cyprze nie mają wątpliwości - to parlamentarzyści Karski i Zbonikowski są winni zepsucia dwóch pojazdów golfowych. Według nich właściciel jest zbyt bogatym człowiekiem, by szukać zarobku poprzez odszkodowanie. |
| Lech Kaczyński w Azji - Słońce Peru II? |
Po siedmiu dniach azjatyckiej podróży Lecha Kaczyńskiego wiemy już, że zepsuł się jego samolot, a podczas lądowania w Seulu wpadł w turbulencje. Pamiętamy, że założenie kimona zajęło prezydentowej pół godziny. Nie wiemy natomiast, co Lech Kaczyński uzyskał dla Polski. Sprawdziliśmy dziś, co prezydent załatwił w Azji. A raczej - czego nie załatwił. |
| Dalajlama: wiele zawdzięczam Polsce i Polakom |
- Mało kto to wie, ale gdy w latach 50-tych znalazłem się na uchodźstwie poznałem dwoje wspaniałych Polaków. Byli dużo starsi ode mnie. Ta kobieta Polka była wtedy dla mnie jak przybrana matka, to dzięki niej zostałem wegetarianinem - opowiadał dziś w Gdańsku Dalajlama. Mówił też o wdzięczności za "Solidarność", Okrągły Stół i "polską determinację i siłę woli". |
| Nowy Targ: wybuch gazu, dwie osoby nie żyją |
Dwie osoby zginęły, a trzy są ciężko ranne. To wynik zawalenia się domu jednorodzinnego przy ulicy Waksmundzkiej w Nowym Targu. Przyczyny wybuchu gazu nie są na razie znane. |

