Waterford

Z Wikipedii

Współrzędne: 52°15' N 7°7' W52.25 -7.1166667 (Waterford)

Waterford (Port Láirge)
Dewiza: Urbs Intacta Manet Waterfordia
Państwo	Irlandia
Hrabstwo	Waterford
Burmistrz	Mary O'Halloran
Powierzchnia	41,58 km²
Położenie	52° 15' N 7° 7' W
Wysokość	6 m n.p.m.
Ludność (2006) • liczba ludności • gęstość • aglomeracja	45.775 11 os./km² 49.240
Nr kierunkowy	(+353) 51
Tablice rejestracyjne	W, WD
Miasta partnerskie	Rochester, USA Saint-Herblain, Francja Saint John's, Kanada
Położenie na mapie Irlandii Waterford (Port Láirge)
Strona internetowa

Waterford (staronordyjski: Vedrarfjord czyli "wietrzny fjord"; irlandzki: Port Láirge) - miasto w Irlandii. Głowne miasto na południowym-wschodzie kraju i piąte co do wielkości w kraju. Założone w roku 914 przez Wikingów, jest najstarszym miastem w Irlandii.

Waterford jest największym miastem w kraju, spośród tych które zachowały nazwy pochodzące od Wikingów. Wieża Reginalda (Reginald's Tower), nazwana tak na cześć załozyciela miasta, Regnalla, to najstarszy miejski zabytek w Irlandii i jednocześnie najstatszy zachowany zabytek z czasów Wikingów. Dziś jest to także najbardziej znany zabytek Waterford.

W roku 2006 liczba ludności Waterford wynosiła 49 240; z tego 45 775 ludzi mieszkało w granicach miasta natomiast 3 465 na przedmieściach znajdujących się w hrabstwie Kilkenny.

Płynąca przez miasto rzeka Suir związała Waterford z morzem. Przez ponad tysiąc lat Port Waterford był jednym z najważniejszych portów morskich w Irlandii. W XIX wieku przemysł stoczniowy dominował w mieście. Właściciele stoczni Neptune Shipyard, rodzina Malcomson, dysponowali największą na świecie fllotą parowców na przełomie lat 50. i 60. ubiegłego wieku. Wśród nich znajdowało się aż pięć transatlantyków. Obecnie, Waterford znane jest na świecie z fabryki kryształów Waterford Crystal. Szkło i kryształy są produkowane w mieście od roku 1783.

Spis treści 1 Historia 2 Ciekawe miejsca 3 Kultura 3.1 Muzea 3.2 Galerie 3.3 Teatry 3.4 Wydarzenia 3.5 Kina 3.6 Biblioteki 4 Media 4.1 Radio 4.2 Gazety 5 Edukacja 6 Miasta partnerskie 7 Linki zewnętrzne

[edytuj] Historia

Wikingowie założyli pierwszą osadę w miejscu Waterford w roku 853. Był to jeden z portów, które opuszczono w roku 902, kiedy Wikingów wypędzili z tych ziem rodowici Irlandczycy. W roku 914 Wikingowie powrócili do Irlandii odbudowując osadę w Waterford, która miała stać się pierwszym miastem na wyspie.

W roku 1137, Diarmuid MacMorrough, Król Leinsteru, napadł na Waterford, lecz nie udało mu się zająć miasta. Powrócił w roku 1170 wraz z najeminkami normańskimi dowodzonymi przez Richarda de Clare, Earla Pembroke. Po zaciętym boju udało im się zająć miasto. Tym samym Anglo-Normanie pojawili się w Irlandii. W roku 1171, król Henryk II wylądował w Waterford nadając miastu tytuł miasta królewskiego. Podobny tytuł otrzymał Dublin, który został stolicą Irlandii.

W okresie Średniowiecza Waterford było drugim co do wielkości, po Dublinie, miastem Irlandii. W XV w. Waterford odrzuciło dwóch pretendentów do angielskiego tronu: Lamberta Simnela i Perkina Warbecka.

Podczas Reformacji, Waterford pozostało miastem katolickim i dołączyło do Konfederacji Kilkenny - niezależnego katolickiego rządu sprawującego swój urząd w latach 1642-49. Rządy te zakończyły się podczas najazdu Olivera Cromwella, który przywrócił kraj pod panowanie korony brytyjskiej; w roku 1650 jego siostrzeniec, Henry Ireton, zajął Waterford po długotrwałym oblężeniu.

Wiek XVIII to czasy wielkiej prosperity dla Waterford. Wtedy wybudowano większość najważniejszych budynków w mieście. Z kolei w wieku XIX w Waterford rozwinął się przemysł stoczniowy, a także produkcja szkła i kryształów.

[edytuj] Ciekawe miejsca

Najstarsza część Waterford to tzw. Trójkąt Wikingów, otoczony przez zachowane do dziś fragmenty fortyfikacji z X w. Jednym z wierzchołków tego trójkąta jest słynna Wieża Reginalda. Kiedyś tutaj właśnie koncentrowało się życie miasta, jednak potem centrum przesunęło się nieco na zachód i obecnie w tej spokojnej i cichej części miasta dominują wąskie uliczki i gęsta miejska zabudowa. W ostatnim czasie otwarto tutaj wiele małych restauracji i barów. W tej części miasta mozna znaleźć najciekwsze obiekty architektoniczne Waterford.

W XV w. miasto powiekszono dobudowująć mury miejskie na zachodzie. W Waterford zachowało się najwięcej fragmentów murów miejskich ze wszystkich miast w Irlandii. Jedynie w Derry, w Irlandii Północnej, jest więcej zachowanych murów, jednak pochodzą one z późniejszego okresu. Codziennie organizowane są wycieczki po miejskich murach Waterford.

The Quay, czyli nabrzeże portowe, ma ponad półtora kilometra długości i dzieli się na kilka części: od Grattan Quay do Adelphi Quay. Obecnie mieści się tam wiele biur, sklepów a Adelphi Quay to dzielnica mieszkaniowa. Turyści przyjeżdżający z północy mogą podziwiać piękną panoramę nabrzeża. W pobliżu Wieży Reginalda znajduje się William Vincent Wallace Plaza, upamiętniający słynnego kompozytora urodzonego w Waterford.

Plac Johna Robertsa to przestrzeń zamknięta dla ruchu kołowego. Tutaj znajduje się większość największych sklepów i punktów usługowych miasta. Plac, na rogu Barronstrand Street, Broad Street i George's Street został nazwany imieniem najbardziej znanego architekta Waterford. Mieszkańcy miasta często nazywają go Placem Czerwonym, ze względu na kolor kostki, dominowała na nim w przeszłości.

Ballybricken, dzielnica leżąca na zachodzie miasta, tuż za granicą murów miejskich, uważana jest za rdzennie irlandzką część Waterford. Takie osady często powstawały na obrzeżach miast i były zamieszkiwane przez rdzennych Irlandczyków oraz Wikingów wypędzonych z miast podczas podboju Irlandii przez Normanów. Ballybricken to osada na wzgórzu, które w przeszłości było wielkim tagrowiskiem. Obecnie plac został przekształcony w teren zielony dostępny dla wszystkich. Na samym środku placu pozostawiono tzw. Bull Post, gdzie handlowano bydłem.

Ferrybank to jedyna dzielnica Waterford leżąca na północnym brzegu rzeki. Jest to w zasadzie osobne miasteczko z własnym rynkiem, które zawsze było odizolowane od centrum miasta, prawdopodobnie z powodu braku dogodnej przeprawy przez rzekę Suir.

W kwietniu 2003 roku w Woodstown, niedaleko Waterford, odkryto ślady osady z V w. oraz miasta Wikingów z IX w. Są to najstarsze ślady osadnictwa Wikingów na terenie Irlandii.

[edytuj] Kultura

[edytuj] Muzea

• Waterford Museum of Treasures mieszczące się w starym spichlerzu przy Merchant's Quay, jest najważniejszym muzeum w mieście. Prezentuje kolekcję unikalnych przedmiotów dokumentujących ponad 1000 lat historii Waterford.
• Wieża Reginalda, obecnie mieszcząca muzeum historyczne, to najstarszy budynek w kraju, który z biegiem lat kilkakrotnie zmieniał swoje przeznaczenie.

[edytuj] Galerie

• Waterford Municipal Art Gallery mieści się w budynku Greyfriars od roku 2001 i prezentuje ponad 200 dzieł artystów irlandzkich i zagranicznych, w tym Jacka B Yeatsa, Paula Henry'ego, Charlesa Lamba i Loiusa Le Brocquy.
• Garter Lane
• Dyehouse Gallery
• Manifesto Gallery

[edytuj] Teatry

W Waterford mieszczą się dwa teatry:

• The Theatre Royal (Teatr Królewski)
• Garter Lane

Działają również trzy grupy teatralne:

• Red Kettle
• Spraoi - grupa teatrów ulicznych działająca w mieście i okolicach. Organizuje doroczny festiwal sztuki ulicznej Spraoi Festival i regularnie uczestniczy w paradach z okazji Dnia Św. Patryka w Waterford i w Dublinie, często zdobywając nagrody za najlepsze platformy.
• Waterford Youth Arts

[edytuj] Wydarzenia

• Spraoi Festiwal - organizowany przez grupę teatralną Spraoi, odbywa się co roku latem i ściąga do miasta tłumy widzów.
• Międzynarodowany Festiwal Operetkowy
• Wyścig Żaglowców

[edytuj] Kina

• Storm Cinema
• Cineplex
• Waterford Film For All - charytatywne towarzystwo filmowe

[edytuj] Biblioteki

W Waterford są trzy biblioteki zarządzane przez władze miejskie:

• Biblioteka Centralna przy Lady Lane
• Biblioteka Ardkeen w centrum handlowym przy Dunmore Road
• Biblioteka przy Brown's Road

Biblioteka Centralna została otwarta w roku 1905 jako pierwsza ufundowana przec irlandzkiego biznesmena Andrew Carnegie, który załozył 2 509 bibliotek na całym świecie. W roku 2004 została odnowiona.

[edytuj] Media

[edytuj] Radio

• Waterford Local Radio (WLR)
• Beat 102-103

[edytuj] Gazety

• The Waterford News & Star
• The Munster Express
• Waterford Today - gazeta darmowa

[edytuj] Edukacja

W Waterford mieści się 21 szkół podstawowych i 9 średnich. Ponadto w mieście znajduje się szkoła wyższa Waterford Institute of Technology (WIT), która ma wkrótce otrzymać status uniwersytetu oraz Waterford College of Further Education, szkoła wyższa dla dorosłych.

[edytuj] Miasta partnerskie

• Saint John's, Kanada
• Rochester, USA
• Saint-Herblain, Francja

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona internetowa Rady Miejskiej Waterford

Prokurator chce kary w zawieszeniu dla aktora Zbigniewa B.

Kary roku więzienia w zawieszeniu na trzy lata oraz grzywny chce prokuratura dla znanego aktora Zbigniewa B., oskarżonego o nakłanianie do poświadczenia nieprawdy przy zdawaniu egzaminu na prawo jazdy.

Sikorski proponuje muzeum stosunków polsko-niemieckich

Szef polskiej dyplomacji Radosław Sikorski zaproponował w piątek w Berlinie stworzenie muzeum stosunków polsko-niemieckich. Według niego Polska i Niemcy powinny być prekursorami procesu tworzenia "wspólnej świadomości historycznej Europy".

Chopin będzie patronem wygonu

Brudny plac, zabudowany obrzydliwymi budami ma nosić imię Fryderyka Chopina. PO i PiS są zachwycone, protestują internauci i lewica. W obronie pl. Defilad można nawet podpisać petycję.

Bony na prawnika i zmierzch radców prawnych

O bonach na pomoc prawną oraz planowanym połączeniu zawodów adwokata i radcy prawnego mówił podczas piątkowej konferencji prawniczej na Uniwersytecie Wrocławskim minister sprawiedliwości Zbigniew Ćwiąkalski.

Członkowie Prezydium Sejmu potępili "atak polityczny" na Niesiołowskiego

Członkowie Prezydium Sejmu potępili "atak polityczny" szefa PiS Jarosława Kaczyńskiego na wicemarszałka Stefana Niesiołowskiego. Sprzeciwił się marszałek Krzysztof Putra z PiS.

Tusk spotka się z Dalajlamą. A z Sarkozym?

Premier Donald Tusk spotka się jutro z Dalajlamą - dowiedziało się Radio TOK FM. Do rozmowy przywódców ma dojść tuż po południu w gdańskiej Filharmonii Bałtyckiej. Informację potwierdza Centrum Informacyjne Rządu. Nie wiadomo jeszcze, czy dojdzie do zapowiadanego spotkania Dalajlamy z prezydentem Francji.

Polscy pracownicy hotelu na Cyprze są pewni winy Karskiego i Zbonikowskiego

Polscy pracownicy z hotelu Le Meridien na Cyprze nie mają wątpliwości - to parlamentarzyści Karski i Zbonikowski są winni zepsucia dwóch pojazdów golfowych. Według nich właściciel jest zbyt bogatym człowiekiem, by szukać zarobku poprzez odszkodowanie.

Lech Kaczyński w Azji - Słońce Peru II?

Po siedmiu dniach azjatyckiej podróży Lecha Kaczyńskiego wiemy, że zepsuł się jego samolot, a podczas lądowania w Seulu wpadł w turbulencje. Pamiętamy, że założenie kimona zajęło prezydentowej pół godziny. Nie wiemy natomiast, co Lech Kaczyński uzyskał dla Polski. Sprawdziliśmy dziś, co prezydent załatwił w Azji. A raczej - czego nie załatwił.

Dalajlama: wiele zawdzięczam Polsce i Polakom

- Mało kto to wie, ale gdy w latach 50-tych znalazłem się na uchodźstwie poznałem dwoje wspaniałych Polaków. Byli dużo starsi ode mnie. Ta kobieta Polka była wtedy dla mnie jak przybrana matka, to dzięki niej zostałem wegetarianinem - opowiadał dziś w Gdańsku Dalajlama. Mówił też o wdzięczności za "Solidarność", Okrągły Stół i "polską determinację i siłę woli".

Nowy Targ: wybuch gazu, dwie osoby nie żyją

Dwie osoby zginęły, a trzy są ciężko ranne. To wynik zawalenia się domu jednorodzinnego przy ulicy Waksmundzkiej w Nowym Targu. Przyczyny wybuchu gazu nie są na razie znane.