Wellington

Z Wikipedii

Współrzędne: 41°17'20" S 174°46'38" E-41.2888889 174.7772222 (Wellington)

Wellington
Herb Wellington
Panorama miasta na tle Cieśniny Cooka
Państwo	Nowa Zelandia
Region	Wellington
Burmistrz	Kerry Prendergast
Powierzchnia	290[1] km²
Położenie	41° 17' 20 '' S 174° 46' 38 '' E
Ludność (2008) • liczba ludności • aglomeracja	183.900 381.900[2]
Kod pocztowy	6000 grupa, 5000 grupa, 5300 seria
Miasta partnerskie	Sydney, Australia Pekin, Chiny Xiamen, Chiny Sakai Japonia Harrogate. Wielka Brytania Chania, Grecja
Położenie na mapie Nowej Zelandii Wellington
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Wellington – stolica Nowej Zelandii, trzecie pod względem wielkości i liczby ludności miasto w tym kraju (po Auckland i Christchurch), najgęściej zaludniona stolica w Oceanii i najbardziej wysunięta na południe stolica na świecie. Ponadto miasto znajduje się na terenie regionu Wellington, na wyspie północnej, w pobliżu geograficznego środka Nowej Zelandii.

Teren miejski miasta jest zróżnicowany, możemy podzielić go na rozległe pasy jednolitych obszarów oraz górzystych terenów na przedmieściach metropolii położone na dwóch podłużnych korytarzach - Porirua Basin i Hutt Valley. Powierzchnia miasta oraz pobliskie tereny wiejskie są administrowane przez cztery niezależne od siebie urzędy administracyjne. Region Wellington jest obszarem daleko rozleglejszym. Rozciąga się od półwyspu Wapiti poprzez Wairarapa aż do podnóża gór Rimutaka.

Spis treści 1 Nazwa 1.1 Wellywood 2 Znaczenie 3 Osadnictwo 4 Trzęsienia ziemi 5 Stolica Nowej Zelandii 6 Położenie, geografia 7 Architektura 8 Klimat 9 Energia 10 Demografia 11 Kultura i sztuka 11.1 Film 11.2 Muzea, instytucje kulturalne 11.3 Wyżywienie 11.4 Święta kulturowe, festiwale 11.5 Muzyka 11.6 Sztuka 12 Sport 13 Słynni Wellingtonnianie 14 Przemysł 15 Transport 16 Panorama 17 Bibliografia 18 Przypisy

[edytuj] Nazwa

Miasto zostało nazwane na cześć Arthur’a Wellesley’a, pierwszego księcia Wellington, weterana Bitwy pod Waterloo. Tytuł pochodzi od angielskiego miasta Wellington usytuowanego w brytyjskim hrabstwie Somerset.

W języku maoryskim Wellington możemy nazwać na trzy sposoby. Pierwsza nazwa to Te Whanga-nui-a-Tara i odwołuje się do portu morskiego w Wellington i oznacza dosłownie „Wielki port Tara”^[3]. Nazwa Pōneke to skrót od zwrotu Port Nick i oznacza nowozelandzkie miejsce kultu (z ang. marae). Nazwa wspomina również nazwę maoryskiego obchodu zwanego Ngāti Pōneke^[4]. Ostatnia nazwa to Te Upoko-o-te-Ika-a-Māui, oznaczająca dosłownie „Król ryb Māui” (ang. The Head of the Fish of Māui; maor. Te Upoko-o-te-Ika). Ta ostatnia nazwa jest powszechnie używana w celu określania południowej części Wyspy Północnej (związane jest to z legendą o maoryskim bożku Māui, który podobno zwykł łowić ryby na wybrzeżu wyspy.

Miasto jest również nierzadko nazywane Portowa Stolica (ang. The Harbour Capital), Wellywood i, dziś już rzadziej, Wietrzne Miasto (ang. Windy City).

[edytuj] Wellywood

Wellywood^[5] jest to nazwa nadana miastu z powodu faktu nakręcenia w pobliżu tego miasta i międzynarodowej premiery w Wellington filmu "Władca Pierścieni:Drużyna Pierścienia" oraz kolejnych dwóch części sagi. Nazwa Wellywood pochodzi od połączenia słów Wellington i Hollywood, miasta uważanego za światową stolicę kina. Miasto ponadto zasłynęło z nakręcenia i wyprodukowania filmu King Kong (oba filmy reżyserii nowozelandzkiego reżysera [[Peter Jackson|Petera Jacksona). Wytwórnie filmowe znajdują się na przedmieściach miasta, w dzielnicy zwanej Miramar.

[edytuj] Znaczenie

Wellington jest centrum politycznym Nowej Zelandii, znajduje się tam miejscowy parlament oraz siedziby Ministerstw i Zarządów Departamentów. Miasto gości również centrum zajmujące się wyprawami dyplomatycznymi w zasięgu zarówno Nowej Zelandii, jak i całego świata.

Miasto pomimo swojej niewielkiej wielkości i znikomej liczby ludności oferuje wiele atrakcji i rozwiązań niespotykanych w miastach o podobnym rozmiarze. Znajdziemy tutaj wiele wysokiej klasy teatrów, dobrze rozbudowaną sieć rozrywek kulturowych oraz życie nocne najbardziej rozwinięte w całej Oceanii. W mieście znajduje się również główna wytwórnia wszelkich krajowych produkcji filmowych (filmów pełnometrażowych, ale również seriali i reklam telewizyjnych). W stolicy znajdziemy Muzeum Narodowe Nowej Zelandii, znane pod maoryską nazwą Te Papa Tongarewa, siedzibę oraz salę prób Nowozelandzkiej Symfonii Orkiestrowej (ang. New Zealand Symphony Orchestra), siedzibę Nowozelandzkiej Królewskiej Sekcji Baletowej (ang. Royal New Zealand Ballet), Muzeum Miasta Wellington i morza (ang. Museum of Wellington City & Sea). Wszystkie festiwale muzyczne i artystyczne (nawet ogólnoświatowe) odbywające się w Nowej Zelandii mają miejsce właśnie w Wellington.

Miasto plasuje się na dwunastym miejscu na całym świecie pod względem jakości życia ludzkiego (według badania przeprowadzonego w 2007 roku przez firmę Mercer). Wśród miast anglojęzycznych Wellington zajmuje czwartą pozycję^[6]. Wśród miast nowozelandzkich jedynie Auckland został sklasyfikowany wyżej niż stolica (miejsce piąte).

[edytuj] Osadnictwo

Legenda głosi, że region zajmowany obecnie przez Wellington został odkryty przez zagadkowe dosyć obecnie plemię Kupe w połowie X wieku.

Zaawansowane osadnictwo rozpoczęło się od przybycia na wyspę statku Tory wraz z kilkudziesięcioma członkami New Zealand Company (zajmującej się kolonizacją Nowej Zelandii) 20 września 1839r. Następnych 150 osadników przybyło w okolice dzisiejszego Wellington 22 stycznia 1940 roku. Pierwsi osadnicy stworzyli osadę Petone (którą przez pewien czas zwali Britannia) w pobliżu rzeki Hutt. Ten teren nie był przez nich długo opuszczany z powodu odkrycia ogromnych połaci górzystych terenów (nieprzyjaznych dla człowieka) w pobliskich częściach kraju.

[edytuj] Trzęsienia ziemi

Miasto dotknęło potężne trzęsienie ziemi w 1848^[7] roku i następnie w 1855. Szczególnie ważne następstwa miało trzęsienie z 1855 roku, kiedy to trzęsienia wystąpiły na uskoku geologicznym od północy po południe miasta. Jest to prawdopodobnie najsilniejsze trzęsienie ziemi odnotowane w nowozelandzkiej historii^[8] (8.2 stopnia w skali Richtera). Trzęsienie spowodowało odczuwalne ruchy ziemi na głębokości do dwóch metrów na bardzo dużym obszarze (co objawiło się w wyrzucaniu ziemi z powierzchni portu i następnie odrzucanie ich w stronę mokradeł na spore odległości). Teren dotknięty trzęsieniem został gruntownie odbudowany i przeznaczony pod urządzenie centrum biznesowego miasta, gdzie obecnie znajdują się siedziby największych firm na świecie. Wskutek zagospodarowania terenu ulica Lambton Quay w pewnym momencie wznosi się ze 100 m n.p.m. na 200 m n.p.m. po bardzo ostrym skosie.

Region ten posiada bardzo dużą aktywność sejsmiczną zważywszy nawet na nowozelandzkie standardy w tej dziedzinie. Główny uskok geologiczny biegnie niemal przez samo centrum miasta, zaś Wellington przecina wiele innych uskoków (kilkaset zostało dotychczas zidentyfikowanych). Obywatele mieszkający w wysokich budynkach często zauważają kilka małych, ledwo zauważalnych trzęsień ziemi rocznie.

Wiele lat po 1855 roku fundamenty budynków położonych w centrum metropolii zbudowane są z drewna. Odrestaurowany w 1996 roku Parlament Nowozelandzki^[9] jest największym biurowym budynkiem zbudowanym z drewna położonym na półkuli południowej.

[edytuj] Stolica Nowej Zelandii

Stolicą Nowej Zelandii Wellington stał się w 1865 roku (wcześniejszą stolicą było Auckland, które w 1841r. William Hobson ustanowił swoją stolicą). Pierwsze obrady parlamentu nowozelandzkiego w Wellington miały miejsce 7 lipca 1862 roku, jednak z tego powodu miasto nie stało się z dnia na dzień stolicą. W listopadzie 1863 premier Alfred Domett wygłosił mowę przed parlamentem, w której wyraził wolę przeniesienia stolicy z Auckland do Wellington (ang. : „... it has become necessary that the seat of government ... should be transferred to some suitable locality in Cook Strait"; “Potrzebne jest przeniesienie miejsca obrad parlamentu w bardziej dogodne miejsce w Cook Strait (do Wellington)”). W tym samym czasie istniało zagrożenie odłączenia się Południowej Wyspy od kolonii, gdyż odkryto tam znaczące pokłady złota. Kilkunastu delegatów z Australii stwierdziło, że zmiana stolicy na Wellington jest korzystna dla kraju ze względu na przynoszący wielkie zyski port morski, a także ze względu na centralne położenie miasta. Pierwsze obrady parlamentu w Wellington w Wellington odbyły się 26 lipca 1865 roku. W mieście mieszkało wtedy 4900 ludzi^[10].

Ponadto w Wellington znajduje się siedziba Sądu Najwyższego oraz Supreme Court of New Zealand. Budynek uważany za pierwotną siedzibę Sądu Najwyższego został odnowiony i dzisiaj jest ponownie używany.

Government House, siedziba gubernatora z ramienia Wielkiej Brytanii, znajduje się w jednej z dzielnic Wellington, Newton, naprzeciwko Basin Reserve, narodowego stadionu do gry w rugby.

[edytuj] Położenie, geografia

Wellington położony jest na najbardziej wysuniętym na południe skrawku lądu Wyspy Południowej w Cieśninie Cooka, która oddziela wyspy : Północną i Południową Nowej Zelandii (południowy wschód wyspy). W bezchmurne dni widoczny jest łańcuch górski Kaikoura z Wyspy Południowej. Na północy (północne skrawki miasta) znajduje się piaszczysta plaża na Półwyspie Kapiti. Na wschodzie rozciągają się pasma gór Rimutaka, które oddzielają Wellington od pasma rozległych równin Wairarapa, słynących ze swoich wielkich winnic.

Wellington jest najbardziej na południe wysuniętą stolicą świata, z szerokością geograficzną 41°S. Jest również miastem, które od najbliższej zagranicznej stolicy dzieli największa odległość na świecie. Region Wellington jest najbardziej zaludnionym regionem w Nowej Zelandii, pomimo niewielkiej przestrzeni przeznaczonej pod budowę miejsc zamieszkania usytuowanej pomiędzy portem a terenami górzystymi po drugiej stronie miasta. Wellington posiada bardzo mało wolnego miejsca do zagospodarowania, co spowodowało powstanie wielu niewielkich miasteczek w niewielkiej odległości od miasta. Z powodu tego, że miasto położone jest w strefie szerokości geograficznej pomiędzy 40°S a 50°S (ang. roaring forties) i jest narażone na ciągłe i uciążliwe wiatry, znane jest wśród mieszkańców jako „Wietrzny Wellington” (ang. "Windy Wellington").

Życie w Wellington jest zdominowane przez dzielnicę biznesową (ang. „central business district (CBD)”), gdzie pracuje ok. 62000 mieszkańców miasta. Dla porównania 4000 mieszkańców Wellington dojeżdża do pracy w Auckland, z tym, że praca tamże również skupia się wokół centrum biznesowego. Życie nocne i kulturowe miasta skupia się wokół Courtenay Place, głównej ulicy Wellington, ulokowanej w południowej części dzielnicy biznesowej. Sprawia ona, że centrum przedmieść miasta (zwane Te Aro) są największym i najchętniej odwiedzanym miejscem kulturowym i rozrywkowym w Nowej Zelandii.

Średnia zarobków mieszkańców Wellington jest najwyższa w Nowej Zelandii^[11]. Miasto posiada również największą liczbę ludzi o wyższym wykształceniu w państwie^[12].

Stolica Nowej Zelandii jest przede wszystkim znana ze swojego malowniczego portu morskiego, dzielnicy z ekskluzywnymi villami (w której mieszka m.in. Peter Jackson) oraz z przedmieść dobrze związanych z centrum miasta. Dzielnica biznesowa znajduje się blisko Portu Lambdon, jednej z ważniejszych części Portu Wellington. Port Wellington rozciąga się wzdłuż długiego uskoku geologicznego, co można łatwo zauważyć spojrzawszy na prosto zarysowane zachodnie wybrzeże. Zachodnia część miasta jest położona znacznie wyżej (różnica kilkudziesięciu metrów) n.p.m. niż centrum.

W centrum miasta znajduje się park oraz sieć zadrzewionych dróżek spacerowych patrolowanych przez Wellington City Council. Region Wellington posiada 500 kilometrów kwadratowych parków, rezerwatów przyrody i lasów.

Na wschodzie miasta położona jest Miramar Peninsula (przedmieście miasta położone nad morzem). Teren ten połączony jest z resztą miasta siecią bezpłatnych awionetek będących własnością Portu lotniczego Wellington. Morskie wejście do miasta położone jest na wschód od Miramar Peninsula i pokryte jest płytką rafą koralową (zwaną Barrett Reef), gdzie w historii wiele łodzi i statków zostało uszkodzonych (katastrofa promu Wahine w 1968r., kiedy to zginęły 53 osoby).

Na zachodzie miasta znajdują się Uniwersytet Wiktorii i Ogród Botaniczny Wellington. Do obu obiektów można dojechać za pomocą kolejki elektrycznej (ang. Wellington Cable Car).

Obszar portu Wellington możemy podzielić na trzy wyspy : Matiu/Somes Island, Makaro/Ward Island i Mokopuna Island. Jedynie Matiu/Somes Island ze względu na swe dostatecznie duże rozmiary nadaje się do zamieszkania. Wyspę wykorzystywano jako teren obozu dla internowanych w czasie I i II Wojny Światowej. Obecnie jest to miejsce, gdzie oferowane jest schronienie dla zagrożonych gatunków zwierząt, podobnie jak wyspa Kapiti. Teren jest administrowany przez rząd Nowej Zelandii.

[edytuj] Architektura

Budowle Wellington są mieszanką wielu stylów w architekturze z XIX i XX wieku, np. drewniane fundamenty (zastosowane np. w domu rodzinnym Katherine Mansfield), nurty stylu Art Deco (Wellington Free Ambulance) oraz elementy postmodernizmu w dzielnicy biznesowej (CBD). Najstarszy dom w Wellington to [[The Colonial Cottage ^[13] (usytuowany na Nairn Street). Najwyższy budynek to Majestic Centre^[14] (znajduje się na ulicy Willis Street), wznoszący się na wysokość 116 metrów. Drugi najwyższy budynek w mieście to, zbudowany w stylu modernistycznym, BNZ Tower^[15]. Futuna Chapel został zbudowany jako pierwszy budynek w mieście łączący style architektoniczne różnych kultur świata i jest postrzegany jako jeden z najoryginalniejszych tworów ludzkich świata.

Katedra św. Pawła w Wellington jest przykładem dziewiętnastowiecznej neogotyckiej budowli dostosowanej do warunków lokalnych, co widać przede wszystkim w wyborze ozdób i ornamentów. Podobnie neogotyckim kościołem jest Kościół św. Marii z Aniołami (ang. „St Mary of the Angels”). Museum of Wellington City & Sea (Muzeum Miasta Wellington i Morza) i Wellington Harbour Board Wharf Office Building (zarząd portu) są zbudowane w późnym stylu klasycystycznym. St. James Theatre (Teatr św. Jana), Opera House (największa opera w Wellington) i Embassy Theatre (teatr), zbudowane w stylu klasycystycznym, zostały odrestaurowane.

W pobliżu Civic Square, głównego placu Wellington, znajduje się Town Hall, hala koncertowa i słynne na całe miasto centrum kulturowe.

Biblioteka Narodowa Nowej Zelandii oraz budynek zwany w języku maoryskim Te Puni Kokili (oba usytuowane na głównej ulicy miasta – Lambton Quay) zdają się być unikalne, jeśli chodzi o estetykę i zastosowany styl architektoniczny. „Skrzydlata” część budynków parlamentu nowozelandzkiego została zbudowana w połowie lat 60. XX wieku i znana jest jako The Beehive. Niedaleko budynków Parlamentu znajduje się budynek mieszczący wydział prawa Uniwersytetu Wiktorii, który to jest największym drewnianym budynkiem na półkuli południowej^[16]. Tak jak w Wellington możemy spotkać wiele niekonwencjonalnych rozwiązań w dziedzinie architektury, to trudno jest odnaleźć historyczne pomniki, rzeźby i inne miejsca upamiętniające słynne wydarzenia z przeszłości.

Elijah Wood, znany z roli Frodo Bagginsa w trylogii Petera Jacksona pt. „Władca pierścieni” przyznał, że podczas wywiadu z Jay’em Leno^[17], wspiął się na The Bucket Fountain (Pol. „Fontanna wiader”) i oddał z niej urynę na ziemię.

[edytuj] Klimat

Wellington posiada 169 dni słonecznych w ciągu roku^[18].

Miesiąc	Sty	Lut	Mar	Kwi	Maj	Cze	Lip	Sie	Wrz	Paź	Lis	Gru	Rocznie
Najwyższa temperatura w °C	20,3	20,6	19	16,7	14,2	12	11,4	12	13,5	15	16,6	18,5	15,8
Najniższa temperatura w °C	13,4	13,6	12,6	10,9	8,8	6,9	6,3	6,5	7,7	9	10,3	12,2	9,9
Opady w mm	71	61	92	100	117	147	136	123	100	115	99	86	1249
Ilość opadów	2,83	2,44	3,62	3,94	4,6	5,79	5,35	4,84	3,94	4,53	3,9	3,39	49,17

[edytuj] Energia

Zapotrzebowanie na energię stolicy Nowej Zelandii stopniowo wzrastają, więc władze były zmuszone wymyślić alternatywny dla elektrowni cieplnych sposób pozyskiwania energii. Jednym z rozwiązań są elektrownie wiatrowe, które zostały skupione w projekcie „West Wind” („zachodni wiatr”). Miasto posiada 66 turbin wytwarzających energię - łącznie 140MW^[19] (megawatów). Turbiny są ulokowane kilka kilometrów na zachód od centrum biznesowego miasta na wzgórzu nazywanym Meridian's Quartz Hill.

[edytuj] Demografia

Sytuację demograficzną z reguły oblicza się w sposób zbiorczy dla czterech miast : Wellington, Lower Hutt, Upper Hutt i Porirua. Według danych z roku 2008, wszystkie cztery miasta mają populację równą 385,600, zaś aglomeracja miasta Wellington skupia 99% tej ludności. Pozostałe tereny są to przeważnie obszary górzyste, położone poza obszarem zurbanizowanym, często przekształcone na farmy. Jako, że statystyki dla miasta Wellington są trudno dostępne, przedstawione tutaj zostaną dane dla wszystkich czterech miast z aglomeracji Wellington.

Obszar/wiek	Poniżej 20	20-39	40-59	60-79	powyżej 80
Wellington	25%	37%	26%	10%	2%
Lower Hutt	30%	27%	27%	12%	3%
Upper Hutt	30%	25%	28%	14%	3%
Porirua	34%	27%	26%	10%	1%
Wszystkie cztery miasta	28%	32%	27%	11%	2%
Nowa Zelandia	29%	27%	27%	14%	3%

Wynik trzyprocentowy dla ludzi powyżej osiemdziesiątego roku życia jest spowodowany zaludnieniem wyspy Kapiti, która jest w 7% zamieszkana przez ludzi w tym wieku. Struktura wiekowa dla aglomeracji Wellington najlepiej obrazuje strukturę wiekową w całym kraju.

[edytuj] Kultura i sztuka

Wellington jest miastem uważanym za centrum kulturowe Nowej Zelandii.

[edytuj] Film

Wellington jest centrum krajowego przemysłu filmowego. Peter Jackson (sławny dzięki trylogii pt. "Władca pierścieni"), Richard Taylor i inni wspaniali reżyserzy przekształcili stolicę Nowej Zelandii (a konkretnie jej przedmieścia zwane Miramar, gdzie znajdują się wytwórnie filmowe) w jeden z najbardziej rozchwytywanych regionów filmowych pod względem jakości kręconych filmów na świecie. Poza wymienionymi, znani filmowcy kręcący i produkujący w Wellington to :

• Jane Campion
• Vincent Ward
• Robert Sarkies
• Taika Waititi
• Costa Botes
• Jennifer Bush-Daumec^[20]

[edytuj] Muzea, instytucje kulturalne

W Wellington znajduje się Muzeum Narodowe Nowej Zelandii Te Papa Tongarewa, Museum of Wellington City & Sea (Muzeum miasta Wellington i morza), Katherine Mansfield Birthplace Museum (Dom rodzinny Katherine Mansfield), Colonial Cottage,Basin Reserve (centrum gry w rugby i znajdujące się przy stadionie muzeum), Muzeum Kolejki Elektrycznej, Katedra św. Pawła, wydział prawa Uniwersytetu Wiktorii będący największym drewnianym budynkiem na półkuli południowej oraz Wellington City Art Gallery.

[edytuj] Wyżywienie

Wellington posiada ogromną sieć kawiarni i restauracji. Miasto posiada więcej kafejek i kawiarni per capita (tj. na jednego mieszkańca) niż Nowy Jork^[21].

[edytuj] Święta kulturowe, festiwale

Miasto jest oazą dla wszelkich imprez kulturowych. Wellington gości m.in. New Zealand International Arts Festival (Nowozelandzki Międzynarodowy festiwal Sztuki), International Jazz Festival (Międzynarodowy Festiwal Muzyki Jazzowej), New Zealand International Comedy Festival (Nowozelandzki Festiwal Filmów Komediowych), The Wellington Folk Festival.

[edytuj] Muzyka

Zcena muzyczna doczekała się na przstrzeni lat takich twórców jak :

• The Warratahs
• The Phoenix Foundation
• Shihad
• Fly My Pretties
• Fat Freddy's Drop
• The Black Seeds
• Fur Patrol
• Flight Of The Conchords
• Connan and the Mockasins

Ponadto powstają miejskie projekty przy wspólpracy Nowozelandzkiej Szkoły Muzycznej i Uniwersytetu Wiktorii.

[edytuj] Sztuka

W Wellington znajduje się siedziba Nowozelandzkiej Orkiestry Symfonicznej, galeria sztuki (City Gallery)^[22], Nowozelandzka Sekcja Baletowa, St James Theatre. W Wellington działa stowarzyszenie zrzeszające pisarzy tzw. "nowej generacji", którego przywódcą jest poeta Bill Manhire. Grupa rozpoczęła projekt "Kreatywne pisanie" na terenie Nowej Zelandii.

W latach 1936-1992 w Wellington znajdowała się Narodowa Galeria Sztuki. W 1992 roku przekształcono ją na Muzeum Narodowe Nowej Zelandii Te Papa Tongarewa.

[edytuj] Sport

W Wellington siedziby mają takie kluby sportowe jak :

• Hurricanes - drużyna grająca w rugby
• Wellington Lions - zespół grający w rugby, z sukcesami w Air New Zealand Cup
• Wellington Phoenix - klub piłkarski grający w lidze australijskie zwanej A-League
• Team Wellington
• Central Pulse - klub uprawiający netball
• Wellington Firebirds i Wellington Blaze - uprawiają krykiet
• Wellington Saints - zespół koszykarski

Rozgrywki sportowe rozgrywane w Wellington:

• Wellington Sevens
• World Mountain Running Championships (wyścigi w bieganiu po górach w 2005) .
• wyścig samochodowy (rozgrywany w latach 1985-1986)

[edytuj] Słynni Wellingtonnianie

S ławne osoby pochodzące z Wellington :

• Ivan Bootham - pisarz, poeta, kompozytor
• John Campbell - dziennikarz
• Jane Campion - zdobywczyni Oscara; reżyser
• Jemaine Clement - muzyk
• Robin Cooke
• Russell Coutts - marynarz
• Russell Crowe - aktor, zdobywca Oscara
• Rod Drury
• Lauris Edmond - poeta
• Brooke Fraser - muzyk, wokalista
• Patricia Grace - pisarz
• Ben Hana
• Peter Jackson - reżyser, zdobywca Oscara
• Lloyd Jones - pisarz
• Raybon Kan - komik
• Elizabeth Knox - pisarz, nowelista
• Ben Lummis - muzyk, wokalista
• Alan MacDiarmid - naukowiec
• Katherine Mansfield - pisarka
• Jack Marshall - były premier Nowej Zelandii
• Bret McKenzie - muzyk
• Melissa Moon - sportowiec
• Sam Morgan
• Anna Paquin - aktorka, zdobywczyni Oscara
• William Hayward Pickering - inżynier
• Antonia Prebble - aktorka
• John Psathas - kompozytor
• Christopher Pugsley - pisarz
• Wynton Rufer - piłkarz
• Jonathan Sarfati - szachista, pisarz
• Tom Scott - autor kreskówek, rysownik, komentator poltyczny
• Richard Taylor - wielokrotny zdobywca Oscara
• Jon Toogood - wokalista, gitarzysta
• Tana Umaga
• Karl Urban - aktor
• Rosita Vai - wokalistka
• Peter Vincent
• Fran Walsh - scenarzysta, zdobywca Oscara

[edytuj] Przemysł

Główne ośrodki przemysłowe są rozlokowane w ościennych miastach: Hutt Valley oraz Porirua.

[edytuj] Transport

Z Wellington kursują promy do miasta Picton na Wyspie Południowej.

[edytuj] Panorama

[edytuj] Bibliografia

• "Nowa Zelandia daleka i bliska", Bogusław Nowak, Bogusław Matuszkiewicz
• podstawowe wiadomości o Nowej Zelandii

Przypisy

Wyjazdowe obrady klubu PO: wraca sprawa Staroń

Podczas wyjazdowego posiedzenia klubu PO w miejscowości Ossa k. Rawy Mazowieckiej Lidia Staroń czyniła wyrzuty kolegom, że nie wsparli jej po publikacji "Rzeczpospolitej". Gazeta napisała, że Staroń zarobiła kilkaset tysięcy zł, bo ustawa, nad którą pracowała, pozwoliła jej uwłaszczyć lokal usługowy. Donald Tusk - relacjonuje zastrzegający anonimowość uczestnik obrad - poparł Staroń, natomiast Zbigniew Chlebowski nie zabrał głosu.

Pierwsza ofiara mrozu. Mężczyzna znaleziony na Podkarpaciu

45-letni mężczyzna jest najprawdopodobniej pierwszą tegoroczną ofiarą mrozów na Podkarpaciu. Policjanci wyjaśniają dokładne przyczyny śmierci mieszkańca Trzebuski. Mężczyznę znaleziono niespełna sto metrów od jego domu. Wiele wskazuje na to, że zmarł w wyniku wychłodzenia organizmu.

Pacelt do dymisji, dostanie nowe zadania

Ostrowiecki poseł Platformy Obywatelskiej Zbigniew Pacelt zostanie odwołany ze stanowiska wiceministra sportu. Teraz będzie odpowiadał za przygotowania reprezentacji Polski do igrzysk w Londynie.

Osiedlowy zespół ukradł sprzęt Acid Drinkers

Policjanci odzyskali sprzęt muzyczny należący do zespołu Acid Drinkers. Złodziejami okazali się 17-letni Jakub K. i 18-letni Paweł K., członkowie osiedlowego zespołu z Ełku. Za kradzież odpowiedzą przed sądem. Grozi im nawet pięć lat więzienia.

Pijany policjant spowodował kolizję

26-letni pijany policjant spowodował w sobotę w Elblągu kolizję. Funkcjonariusz, który miał w wydychanym powietrzu 2,5 promila alkoholu, straci pracę. Czeka go także sprawa karna - poinformowała Justyna Grzeczka z elbląskiej policji.

Drugie podejście PO do ustawy o mediach

PO wraca do rozmów z lewicą o zmianach w mediach. W przyszłym tygodniu politycy Platformy maja wyłożyć na stół nowy projekt ustawy medialnej - dowiedział się "Dziennik".

PiS zaniepokojone sprawą posłów Sejmu Litwy z Kartą Polaka

PiS jest zaniepokojone sprawą posłów litewskiego Sejmu posiadających Kartę Polaka. Dwóm z trzech posłów AWPL grozi utrata mandatu litewskiego posła z powodu przyjęcia przez nich Karty, co budzi na Litwie kontrowersje.

Ojciec, gdy wypił, znęcał się nad córką

Ojciec nadużywał alkoholu. Gdy był pijany, bił córkę drewnianą listewką. Dziewczynka opowiedziała o tym opiekunce ze świetlicy osiedlowej. Ta o sprawie zawiadomiła policję. 47-letniego Arkadiusza L. zatrzymano. Miał prawie promil alkoholu we krwi. Został aresztowany na trzy miesiące.

Kaczyński: Pokażemy inne przypadki pijanych posłów w Sejmie

- PiS nie będzie podejmował żadnych decyzji w sprawie Elżbiety Kruk - powiedział Jarosław Kaczyński. Posłanka w czasie wczorajszych porannych głosowań w Sejmie chwiała się na nogach i niewyraźnie mówiła.

Zawieje i zamiecie na południu, dużo śniegu na północy

Zawieje i zamiecie śnieżne mogą nękać aż do jutrzejszego popołudnia całe południe Polski. na północy, nad Bałtykiem pada i ma padać śnieg. Jak zapowiada Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej w ciągu doby może tam spaść nawet 20 centymetrów śniegu.