Wiatr

Z Wikipedii

Ten artykuł dotyczy ruchu powietrza. Zobacz też: film z 1992 roku o tym tytule.

Zobacz hasło wiatr w Wikisłowniku

Liście porywane przez jesienny wiatr. Wyraźnie widać pionową składową porywająca liście ku górze. Meteorolodzy rozumieją pod nazwą wiatr zazwyczaj wiatry horyzontalne w stosunku do powierzchni ziemi.

Wiatr - poziomy lub prawie poziomy ruch powietrza względem powierzchni ziemi. Wiatry są zazwyczaj wywołane różnicą ciśnienia atmosferycznego. Termin wiatr jest używany w meteorologii prawie wyłącznie na określenie horyzontalnej składowej wiatru. Istnieje jednak składowa pionowa wiatru i wtedy jest tak nazywana. Wiatr może wiać z obszarów wyższego ciśnienia do obszarów niższego ciśnienia, ale w średnich szerokościach geograficznych, ze względu na siłę Coriolisa, wiatr wieje zazwyczaj równolegle do linii takiego samego ciśnienia (wiatr geostroficzny). Wiatr jest jednym ze składników pogody, w tym celu podaje się prędkość wiatru (w m/s lub km/h) i kierunek, z którego wieje. Należy zachować uwagę przy używaniu terminologii kierunku wiatru: meteorolodzy pod nazwą wiatry zachodnie rozumieją wiatr wiejący z zachodu, podczas gdy "zachodni prąd oceaniczny" to prąd płynący na zachód (czyli różnica o 180 stopni w definicji kierunku).

[edytuj] Rodzaje wiatrów

• Stałe
  • pasaty
  • antypasaty
• Sezonowe (okresowe)
  • monsun
• Lokalne
  • monsun
  • bryza
  • fen
  • wiatr dolinny
  • wiatr górski
• Pustynne
  • harmattan
  • chamsin

[edytuj] Symbole prędkości wiatru na mapie synoptycznej

Symbol	Obserwowana prędkość wiatru	Zaznaczone jako
	0-2 węzły	0 węzłów
	3-7 węzłów	5 węzłów
	8-12 węzłów	10 węzłów
	13-17 węzłów	15 węzłów
	18-22 węzły	20 węzłów
	23-27 węzłów	25 węzłów
	28-32 węzły	30 węzłów
	33-37 węzłów	35 węzłów
	38-42 węzły	40 węzłów
	43-47 węzłów	45 węzłów
	48-52 węzły	50 węzłów
	53-57 węzłów	55 węzłów
	58-62 węzły	60 węzłów
	63-67 węzłów	65 węzłów
	98-102 węzły	100 węzłów
	102-107 węzłów	105 węzłów
Uwaga: końcówka tych symboli pokazuje na kierunek z którego wieje wiatr

[edytuj] Zastosowania

Wiatr może być wykorzystywany do produkcji energii za pomocą turbin wiatrowych.

[edytuj] Pomiary wiatru

Do pomiarów wiatru służy anemometr (wiatromierz) . Wiatr można też mierzyć za pomocą technik satelitarnych (teledetekcji) za pomocą skaterometrów wykorzystujących zjawisko fal kapilarnych na wodzie (refleks słońca), za pomocą teledetekcyjnych metod akustycznych sodar, za pomocą obserwacji poruszających się chmur, za pomocą radaru, za pomocą sond meteorologicznych, i innych technik.

[edytuj] Lokalne wiatry nazwane

Ze względu na zmiany temperatury, jakie przynosi ze sobą wiatr, wyróżnia się wiatry ciepłe i zimne. Lokalne wiatry związane są ze zjawiskiem bryzy morskiej, wiatrów górsko-dolinnych, wiatrów katabatycznych i innych typów.

• wiatry typu bora belat – helm

- mistral - bora - yugo- tramontana - blizzard - barber - lewanter – nortes

• wiatry typu fenowego astrul – autan – bohorok

- wiatr halny - fen - chinook - sirocco=gibli - samum - harmattan - etezje – reshabar

Przykładami lokalnych wiatrów są

• afganiec – wiejący latem, gorący i suchy wiatr pustynne, wiejący w Tadżykistanie
• astrul – w Rumunii wiatr wiejący z Karpat
• autan – ciepły wiatr halny w płd-zach Francji
• bagiuo – cyklon tropikalny na Filipinach
• belat – zapylony, zimny wiatr na płd wybrzeżu Arabii
• bohorok – Sumatra
• breva – gorący wiatr dolinny wiejący ku Alpom
• brickfielder – Australia
• bryza - bryza lądowa: wiatr górski, wiatr dolinny
• buran – syberyjski zimny wiatr, często z zamiecią
• burster - chłodny wiatr z oceanu w Australii i Nowej Zelandii
• chamsin – powodujący burze piaskowe pustynny wiatr w Egipcie
• chinook - wiatr w Górach Skalistych w Ameryce Północnej
• cordonazo – wiatr u zachodnich wybrzeży Meksyku
• doctor - wiatr od morza, przynoszący podczas upałów ulgę w tropikach, oraz na anktartydzie.
• etezje (meltemi) - katabatyczny wiatr we wschodniej Grecji na Morzu Egejskim
• gregale – Morze Śródziemne
• halny - wiatr w górach południowej Polski
• harmattan – Sudan
• helm – Cumberland, Anglia
• jauk – płd Alpy
• karif – Somalia
• leste – pasat, Wyspy Kanaryjskie
• levanter
• leveche – Hiszpania
• marin – południowa Francja
• morka – wiatr od morza, połaczony z drobnym deszczem
• mistral - wieje wzdłuż doliny Rodanu na wybrzeże Zatoki Liońskiej na Morzu Śródziemnym
• nortes – Meksyk
• pampero – Argentyna, Brazylia
• papagayo – Zatoka Meksykańska
• ponente – Morze Śródziemne
• purga – burza śnieżna na Syberii
• reshabar – Iran
• samum – niosący chmury piasku wiatr pustynny w Afryce
• Santa Ana - suchy pustynny wiatr fenowy w południowej Kalifornii
• seistan – Morze Kaspijskie
• sirocco – Morze Śródziemne
• solano - Morze Śródziemne
• suchowiej - wiatr wiejący w europejskiej części Rosji, na stepach Ukrainy i w Kazachstanie
• sudestada – Argentyna
• sumatra – Cieśnina Malakka
• surazo – Brazylia
• szamal – Irak
• temporales – Ameryka Środkowa
• terral – Ameryka Południowa
• tivano – Włochy
• tramontana (tramontane) - wiatr w południowej Francji wiejący wzdłuż Pirenejów; podobny do mistralu
• vendavales – Hiszpania
• wardawak – Macedonia
• zonda – Andy

[edytuj] Zobacz też:

• skala Beauforta
• sztorm - huragan - orkan - nawałnica - szkwał
• monsun - pasat - antypasat - prąd strumieniowy
• tornado - trąba powietrzna - trąba morska - cyklon
• energia wiatru - turbina wiatrowa - wiatrak
• przegląd zagadnień z zakresu żeglarstwa - róża wiatrów – garuga
• wiatrołom, barchan, wydma
• Eol, Notos, Boreasz=Akwilian, Euros, Zefir=Fawonius

• anemochor, anemochoria
• anemogam, anemogamia

• anemograf, anemometr, anemoklinograf, anemoskop
• cyrkulacja powietrza
• Wiatr zboczowy

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o wietrze