Wikipedia:Styl - poradnik dla autorów

Na tej stronie zebrano porady, zalecenia i wytyczne, które mają służyć autorom artykułów polskiej wikipedii. Ich stosowanie przyniesie poprawę jakości artykułów, a tym samym zwiększenie prestiżu tego repozytorium wiedzy w języku polskim.

[edytuj] Formatowanie

[edytuj] Początek artykułu

Artykuł powinien rozpoczynać się wytłuszczonym tytułem artykułu (jeśli to niemożliwe, wytłuszczony tytuł artykułu należy umieścić w pierwszym zdaniu w inny sposób). Należy unikać wytłuszczania tytułu w dalszych częściach artykułu, chyba że jest to ze specjalnych względów konieczne, a artykuł jest długi.

Wytłuszczony tytuł artykułu nie powinien zawierać żadnych linków wewnętrznych, linki do istotnych pojęć zawartych w tytule powinny znaleźć się w definicji.

Tytuły filmów, utworów literackich i muzycznych itp. w pierwszym zdaniu należy jedynie wytłuszczać, np. Ojciec chrzestny, choć w dalszej części artykułu powinny być wyróżnione kursywą: Ojciec chrzestny.

Po tytule artykułu (i ew. jego rozwinięciu) powinien zostać umieszczony myślnik (zapisywany półpauzą "–"), a następnie definicja.

Przykłady prawidłowo sformatowanych początków artykułów:

Maciey Kolinka-Altrawierczyńszkiowicziuś (ur. 4 marca 1980 w Łodzi) – dziennikarz, prezenter radiowy, publicysta.

I Liceum Ogólnokształcące im. Kubusia Puchatka w Warszawie – warszawskie liceum ogólnokształcące, od 2008 roku noszące imię Kubusia Puchatka.

Zielony (ang. Green) – powieść amerykańskiej pisarki Jane Doe.

[edytuj] Wyróżnianie tytułów utworów

Tytuły filmów, utworów literackich, albumów muzycznych czy piosenek należy wyróżniać kursywą. Tytuły czasopism powinny być wyróżnione cudzysłowem.

[edytuj] Określenia obcojęzyczne

Określenia obcojęzyczne należy wyróżnić kursywą.

[edytuj] Układ tekstu

[edytuj] Podział na akapity

Tekst artykułu należy podzielić na mniejsze, logiczne fragmenty.

Pisarskie standardy niektórych innych języków, zwłaszcza języka angielskiego, są w tej sprawie o wiele bardziej wymagające od polskich zwyczajów i wymagań, ale wydaje się, że w tej sprawie warto wzorować się na obcych standardach. Standard angielski jest następujący:

pierwszy akapit sumuje to, o czym całość tekstu będzie mówić;
środkowa część każdego akapitu rozwija myśl swojego pierwszego zdania;
ostatnie zdanie każdego akapitu oraz pierwsze zdanie następnego nawiązują wzajemnie do siebie;
ostatni akapit nawiązuje do pierwszego i podsumowuje całość.

Tak skonstruowany tekst jest bardziej komunikatywny i przekonujący od tekstów mniej wyraźnie rozplanowanych czy wręcz chaotycznych.

[edytuj] Pierwszy akapit

W pierwszym akapicie powinna się znaleźć definicja pojęcia opisywanego w danym artykule oraz wytłuszczenie tytułu artykułu.

Przy dłuższych artykułach w pierwszym akapicie należy zawrzeć jego streszczenie.

Język stosowany w pierwszym akapicie powinien być prosty, zrozumiały dla osoby posiadającej wiedzę na poziomie liceum ogólnokształcącego.

[edytuj] Cytaty

Dłuższe cytaty należy wyraźnie oddzielić od tekstu, co można uzyskać, korzystając z szablonów {{Cytat}} i {{CytatD}} lub wpisując bezpośrednio przed cytatem (w tej samej linii) znak ":"

To jest naprawdę, naprawdę, naprawdę, naprawdę, naprawdę, naprawdę, naprawdę, naprawdę, naprawdę, naprawdę, naprawdę, naprawdę, naprawdę, naprawdę, naprawdę, naprawdę, naprawdę, naprawdę, naprawdę, naprawdę, zaiste dłuższy cytat.

Krótsze cytaty, wplecione w tekst akapitu, należy wyróżnić kursywą bądź cudzysłowem.

[edytuj] Czego nie należy robić

[edytuj] Pytania retoryczne

W artykułach nie należy stosować pytań retorycznych, czyli pytań jako figury stylistycznej, np.

I co to oznacza?

[edytuj] Określanie osób imieniem

Nie należy opisywać osób imieniem (jeśli mają imię i nazwisko), lecz pełnym imieniem i nazwiskiem, ewentualnie nazwiskiem lub inicjałem imienia i nazwiskiem.

...W lipcu 2003 roku Magda wystąpiła u boku... → ...W lipcu 2003 roku Magda Wójcik wystąpiła u boku...

[edytuj] Czas gramatyczny

Z reguły należy pisać artykuły w czasie przeszłym i niewłaściwe jest stosowanie wyłącznie czasu teraźniejszego lub przyszłego, jednak w razie uzasadnionej potrzeby dopuszczalne jest używanie w hasłach zdań w różnych czasach gramatycznych.

Encyklopedia Wiedzy o języku polskim^[1] definiuje pojęcie czasu następująco: "Czas jest kategorią fleksyjną czasownika, której funkcja polega na określeniu momentu akcji, o jakiej mowa w zdaniu, w stosunku do momentu mówienia (...) w polskim są trzy czasy gramatyczne: czas teraźniejszy, czas przeszły i czas przyszły". Podane jest również^[2], że "Tryb jest kategorią fleksyjna czasownika" (pod hasłem "kategoria fleksyjna" wyjaśnione zostało, że "jest to kategoria morfologiczna, wg której wyrazy się odmieniają ... wg przypadka, liczby, rodzaju – ta ostatnia tylko dla przymiotników, zaimków przymiotnych i liczebników), osoby, czasy, trybu)".

[edytuj] Formy odnoszące się do teraźniejszości

Nie należy używać sformułowań, które umieszczają tekst w kontekście teraźniejszości. Prawdziwe i istotne w chwili pisania, z biegiem czasu dezaktualizują się.

Na przykład:

9 grudnia 2005 roku organizacja XYZ obchodzi 25. rocznicę swojego istnienia.
Dziś...
Obecnie...

[edytuj] Opisy w formie recenzji i streszczenia

Tworzac opisy haseł, np. opisy fabuły filmu czy książki, nie tworzymy opisu w formie recenzji, tym bardziej opis nie ma zawierać zwrotów zachęcających do przeczytania czy zniechęcających. Należy też unikać zwrotów takich jak.

Pan Kot ucieka z miejsca przestępstwa... (Jeżeli tak kończy się opis fabuły, gdzie trzykropek sugeruje istnienie dalszego ciągu, ale recenzent nie chce go zdradzić - to na pewno takiej formy gazetowej nie używamy)
Gusia jak co dzień otwiera drzwi swojemu mężowi. (Takie zdanie na początku opisu fabuły, gdy czytelnik nie wie, kto to jest Gusia, jej mąż i o jakie drzwi chodzi, może wywołać uśmiech, ale raczej takie opisy nie nadają się do encyklopedii - poza tym zobacz sekcję na temat czasu gramatycznego)
Nie tworzymy także sekcji z ciekawostkami dotyczącymi danej książki, filmu itd. Jeżeli coś jest interesujące, warto zamieścić to w opisie hasła. Natomiast ile kto zjadł jabłek na planie danego filmu nie jest specjalnie istotne (o ile nie jest to jakoś powiązane z dziełem - np. reżyser założył się ze scenarzystą, że codziennie będzie jadał jabłka, do czego, jak mówił w wywiadzie dla XXX, przyczyniła się wcześniejsza krytyka jego stanu zdrowia).

[edytuj] Subiektywne poglądy

Nie należy umieszczać w artykule własnych poglądów, opinii czy odczuć. Szczególnie należy na to uważać przy pisaniu artykułów o filmach, książkach, grach komputerowych itp. – hasło w encyklopedii nie może być recenzją.

Przykłady:

~~Według mnie...~~
~~Moim zdaniem...~~
~~Dla mnie jest to...~~
~~Miasto dynamicznie się rozwija~~

[edytuj] Stosowanie skrótów myślowych

Nie należy stosować skrótów myślowych takich jak:

Lista piosenek Spice Girls → Lista piosenek zespołu muzycznego Spice Girls

...podpisała wieloletni kontrakt z Pomatonem Emi... → ...podpisała wieloletni kontrakt z wytwórnią płytową Pomaton EMI...

[edytuj] Omijanie orzeczenia

Z wyjątkiem pierwszego zdania, należy unikać równoważników zdań (powszechnych w innych wydawnictwach encyklopedycznych)

Płyta wydana w maju 2006 → Płytę wydano w maju 2006.

Od 2005 profesor Uniwersytetu Warszawskiego → W 2005 roku został profesorem Uniwersytetu Warszawskiego.

[edytuj] Używanie języka potocznego

Należy unikać sformułowań stosowanych w języku potocznym.

...~~to typowa strzelanka~~ TPP, osadzona w realiach sf. Fabuła ~~kręci się wokół~~ losów grupy..., lecz zamiast tego ...gra należy do typowych gier TPP i jest osadzona w realiach sf. Fabuła koncentruje się wokół losów grupy...

Zespół powstał w roku 1995 ~~na gruzach~~ zespołów...

...~~totalna~~^całkowita zmiana wyglądu ~~auta~~.^samochodu

[edytuj] Linkować ogólnie, ale gdy trzeba konkretnie

...dehydrogenaza mleczanowa... → dehydrogenaza mleczanowa
..Państwowa Wyższa Szkoła Teatralna w Krakowie.. → Państwowa Wyższa Szkoła Teatralna w Krakowie

[edytuj] Przypisy

↑ Encyklopedia Wiedzy o języku polskim, wyd. Zakład Narodowy im. Ossolińskich (Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk), Wydawnictwo 1978 – ISBN 83-04-00447-X, str. 39
↑ tamże str. 359

[edytuj] Zobacz też

Kategoria: Zalecenia Wikipedii

17-latek zabił człowieka. Ale twierdzi, że nie zdawał sobie z tego sprawy

Po miesiącu od popełnienia zbrodni policja zatrzymała 17-latka, który nieumyślnie zabił 43-letniego mężczyznę, a jego ciało zostawił w przydrożnym rowie. Zabójca nie będzie odpowiadał jak dorosły.

Prokuratura wszczęła śledztwo ws. nazwania prezydenta chamem

Warszawska prokuratura okręgowa wszczęła śledztwo dotyczące wypowiedzi posła PO Janusza Palikota, który oświadczył w lipcu na antenie TVN24, że uważa prezydenta Lecha Kaczyńskiego „za chama".

Wystąpienie Condoleezzy Rice

Przekazujemy treść wystąpienia sekretarz stanu USA Condoleezzy Rice podczas ceremonii podpisania polsko- amerykańskiej umowy w sprawie instalacji w Polsce elementów tarczy antyrakietowej:

Deklaracja ws. współpracy strategicznej między Polską i USA

Przekazujemy treść deklaracji w sprawie współpracy strategicznej między Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki.

Wystąpienie prezydenta Lecha Kaczyńskiego

Przekazujemy treść wystąpienia prezydenta Lecha Kaczyńskiego podczas ceremonii podpisania polsko-amerykańskiej umowy w sprawie instalacji w Polsce elementów tarczy antyrakietowej:

Wystąpienie premiera Donalda Tuska

Przekazujemy treść wystąpienia premiera Donalda Tuska podczas ceremonii podpisania polsko-amerykańskiej umowy w sprawie instalacji w Polsce elementów tarczy antyrakietowej:

Będzie tarcza. Eksperci prognozują, co z relacjami Polska-Rosja

Zainstalowanie elementów tarczy antyrakietowej w Polsce nie zmieni stosunków naszego kraju z Rosją, które i tak są złe - mówił dyrektor Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego Jan Malicki. - Podpisanie umowy będzie miało krótkotrwały wpływ na stosunki z Rosją - stwierdził Jerzy Pomianowski, redaktor miesięcznika "Nowaja Polsza".

Sfingowany napad na konwój

Policjanci z Komendy Wojewódzkiej Policji w Łodzi wspólnie z funkcjonariuszami z Pabianic zatrzymali mężczyzn, którzy ukradli kilkaset tysięcy złotych utargu i sfingowali napad na konwój. Większość pieniędzy udało się odzyskać.

Polska chce inspekcji w rosyjskich bazach w Obwodzie Kaliningradzkim

Rząd Donalda Tuska zgodzi się na wpuszczenie rosyjskich inspektorów do Redzikowa, gdzie mają stanąć elementy tarczy antyrakietowej, pod jednym warunkiem: Moskwa dopuści międzynarodowych obserwatorów do własnych baz w Obwodzie Kaliningradzkim - dowiedział się serwis internetowy tvp.info.

Wielka awaria prądu w Warszawie

Udało się przywrócić dostawy prądu do wszystkich dzielnic, w których nastąpiła awaria - poinformowała rzecznik RWE Stoen Iwona Jarzębska. Rano kilka dzielnic stolicy było bez prądu. Elektrociepłownia Siekierki działała w trybie awaryjnym.

Zobacz także inne, godne uwagi serwisy. Piewrszy z nich prezentuje wysokiej jakości drzwi natomiast drugi z nich projekty domów parterowych.