Witraż
Z Wikipedii
Witraż - ozdobne wypełnienie okna lub rozety wykonane z kawałków kolorowego szkła wprawianych w ołowiane ramki, stosowane głównie w kościołach. Ramki stanowią kontur rysunku, kreskowanie na szkle lub malowanie na nim przeźroczystymi farbami podkreśla charakterystyczne elementy (głowę, oczy, ręce, fałdowanie szat, cieniowanie figur itp.). Technika witrażu znana była od wczesnego średniowiecza, a rozwinęła się w sztuce gotyckiej. Renesans witrażownictwa nastąpił na przełomie wieków XIX i XX w sztuce secesji.
Spis treści |
[edytuj] Historia
Do powstania techniki witrażu najprawdopodobniej przyczyniły się bizantyjskie mozaiki. W Europie pierwsze witraże pojawiły się w średniowieczu, w X wieku w Reims (Francja), a także w Niemczech, skąd pochodzi najstarszy udokumentowany fragment witrażu - tzw. okrąg z Wissenburga datowany na IX w. Samo użycie barwnych szkieł w oknach miało miejsce już w VI w.[1] Rozkwit witrażownictwa nastąpił w okresie gotyku.
Do Polski technika ta trafiła dopiero w XIV w. Najważniejszym ośrodkiem na początku był Kraków. Za najbardziej znanych polskich twórców witraży uznawani są Józef Mehoffer i Stanisław Wyspiański. Pierwszy z nich dzięki wygraniu konkursu na projekt witraży do szwajcarskiej katedry we Fryburgu i ich realizację w latach 1896-1936, czym w pokonanym polu zostawił całą ówczesną europejską czołówkę znanych twórców. Wielu znawców uważa Wyspiańskiego za najwybitniejszego polskiego witrażystę, a jego dzieło Bóg Ojciec/Stań się z krakowskiego kościoła Franciszkanów za jeden z najpiękniejszych witraży świata.
Pojedynczym artystą, który położył największe zasługi dla rozwoju współczesnego witrażownictwa, był żyjący w USA na przełomie XIX i XX w. Louis Comfort Tiffany. Jego dokonania (zobacz sekcję Technika) poszerzyły możliwości artystyczne twórców witrażu. Dzięki temu technikę tą, która do tej pory przeznaczona była głównie dla budynków sakralnych, coraz częściej stosowano w zwykłych pomieszczeniach mieszkalnych. Tiffany był także pomysłodawcą zastosowania witrażu w kloszach lamp. Okres jego działania to apogeum stylu Art Nouveau, zwanego też secesją, który był drugim po gotyku okresem bujnego rozkwitu witrażownictwa.
[edytuj] Technika
W pierwszym okresie rozwoju witrażownictwa - od X do XVI w., posługiwano się szkłem barwionym przez wypalanie masy szklanej razem z tlenkami metali. Barwione szkło miało naśladować szlachetne i półszlachetne kamienie, a jego cena była porównywalna z wartością klejnotów[2].
W okresie drugim, od XVI w. do czasów współczesnych, stosuje się malowanie szkła, a następnie wypalanie, które utrwala kolory i farby.
Na przełomie XIX i XX w. L.C. Tiffany zastosował nowy rodzaj szkieł tzw. opalizowanych. Wprowadził on także nową, trwalszą i bardziej finezyjną, technikę łączenia wszelakich szkieł witrażowych - przy pomocy owijania elementów folią miedzianą i lutowania cyną.
[edytuj] Ciekawostki
Największy w Europie i drugi co do wielkości na świecie witraż znajduje się w Jaworznie.
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ Maria Rzepińska, Historia koloru w dziejach malarstwa europejskiego, Arkady, Warszawa 1989, ISBN 83-213-3368-0, s. 157.
- ↑ Maria Rzepińska, op. cit., s. 158.
| Kownacki się zagalopował? |
Jeden z gości Bogdana Rymanowskiego w programie "Magazyn 24" w TVN24 Piotr Kownacki rzucił, że ministrowie Sikorski i Rostowski zostali z sali wyproszeni, a nie że wyszli sami, jak mówili kilka godzin wcześniej. Szef kancelarii prezydenta szybko zrozumiał swój błąd i nie reagował na pytania dziennikarza. |
| Polska grozi wetem ws. pakietu klimatyczno- energetycznego |
Szef polskiej dyplomacji Radosław Sikorski zagroził w środę w Brukseli, gdzie rozpoczął się dwudniowy szczyt UE, zawetowaniem wniosków końcowych, jeśli polskie postulaty w sprawie pakietu klimatyczno-energetycznego nie zostaną spełnione. Poźnym wieczorem Donald Tusk powtórzył, że "jeśli nie będzie innego wyjścia, skorzysta z możliwości wetowania". |
| Tusk i Kaczyński razem na kolacji i zdjęciu |
Prezydent Lech Kaczyński i premier Donald Tusk usiedli razem do kolacji na szczycie UE w Brukseli. Wcześniej obaj zgodnie pozowali do zdjęcia wszystkich uczestników. Późnym wieczorem prezydent w rozmowie z dziennikarzami wyraził nadzieję, że na następne unijne spotkania będzie jeździł razem z premierem.- Premier był supersympatyczny - mówił Lech Kaczyński. |
| Prezydenccy ministrowie bez przepustek na szczyt UE |
Szef Kancelarii Prezydenta Piotr Kownacki powiedział dziennikarzom w środę wieczorem, że on oraz inni przedstawiciele prezydenta - sekretarz i podsekretarz stanu Michał Kamiński oraz Mariusz Handzlik - zostali pozbawieni przepustek do budynku, gdzie odbywa się szczyt UE. Kancelaria Premiera odpowiada: - Ministrowie prezydenta nie są członkami delegacji. Przepustka im nie przysługuje. |
| Prof.Konarski: spór prezydent-premier to spór charakterów |
Politolog prof. Wawrzyniec Konarski uważa, że spór między prezydentem i premierem jest sporem charakterów. Jego zdaniem konstytucja wyraźnie określa kompetencje głowy państwa i rządu, dlatego ustawa kompetencyjna nie jest potrzebna. |
| 61 osób zatrzymanych w akcji przeciw pedofilom |
Policjanci przeszukali ponad 50 mieszkań i domów na terenie piętnastu województw. Zatrzymali 61 osób. Zabezpieczyli prawie 60 komputerów, tysiące płyt CD i DVD, dysków twardych i innego rodzaju nośników pamięci. To efekt policyjnej akcji o kryptonimie "Simone 2" przeciwko pedofilom grasującym w sieci. |
| Ustawa zakończy kłótnie między prezydentem a premierem? |
Lech Kaczyński przyznał w rozmowie z dziennikarzami - w samolocie podczas podróży do Brukseli - że ustawa kompetencyjna mogłaby być rozwiązaniem obecnych sporów między nim a premierem. |
| Ekspresowy wyrok dla pijanego sternika |
Na półtora roku trafi do więzienia sternik promu, który w trakcie pracy miał ponad 2 promile alkoholu we krwi. O dziwnym zachowaniu mężczyzny poinformowali pasażerowie w poniedziałek. |
| Sprawdź przydatność szczepionki przeciw grypie |
Śląski inspektorat farmaceutyczny odebrał kilkanaście sygnałów o pacjentach, którzy w ostatnich tygodniach zostali zaszczepieni przeterminowanymi szczepionkami przeciwko grypie. - To sytuacja karygodna! - uważa prof. Lidia Brydak, szefowa Krajowego Ośrodka ds. Grypy. |
| Sąd: Zybertowicz ma przeprosić Michnika |
Andrzej Zybertowicz ma przeprosić Adama Michnika za słowa: "Michnik wielokrotnie powtarzał: ja tyle lat siedziałem w więzieniu, to teraz mam rację" - orzekł prawomocnie Sąd Apelacyjny, oddalając apelację Zybertowicza. |
