Wolin (miasto)

Z Wikipedii

Współrzędne: 53°50'29" N 14°36'41" E53.8413889 14.6113889 (Wolin (miasto))

Wolin
Herb Wolina Flaga Wolina
Województwo	zachodniopomorskie
Powiat	kamieński
Gmina  - rodzaj	Wolin miejsko-wiejska
Prawa miejskie	1278 (lubeckie)
Burmistrz	Eugeniusz Jasiewicz
Powierzchnia	14,48 km²
Położenie	53° 50'29'' N 14° 36'41'' E
Ludność (2007) • liczba ludności • gęstość	4 916 339,5 os./km²
Strefa numeracyjna (do 2005)	91
Kod pocztowy	72-510
Tablice rejestracyjne	ZKA
Położenie na mapie Polski Wolin
TERC10 (TERYT)	4324307064
SIMC10	0980079
Miasta partnerskie	Venansault Staffanstorps Usedom
Urząd miejski3 ul. Zamkowa 23 72-510 Wolin tel. 91 326-13-22; faks 91 326-13-33 (e-mail)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta

Wolin (niem. Wollin) – miasto w północno-zachodniej części woj. zachodniopomorskiego, w powiecie kamieńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Wolin.

Według danych z 31 grudnia 2007 r. miasto miało 4 916 mieszkańców¹.

Tutejsza parafia św. Mikołaja jest siedzibą dekanatu.

[edytuj] Środowisko naturalne

Miasto położone jest na Pobrzeżu Szczecińskim, na wyspie Wolin, nad cieśniną Dziwna. Przez miasto przebiega droga krajowa nr 3: Świnoujście – Wolin – Szczecin – Gorzów Wielkopolski – Zielona Góra – granica z Niemcami.

[edytuj] Historia

Pierwsze ślady ludzi na terenie Wolina pochodzą z epoki kamienia i (4200-1700 lat p.n.e.). Wykopaliska świadczą o istnieniu osadnictwa nieustannie, we wszystkich późniejszych epokach: brązu, żelaza, okresu wpływów rzymskich oraz wędrówki ludów. Osiadłe w tamtym czasie na terenie dzisiejszej gminy Wolin plemię Wolinian rozwinęło niezliczone ośrodki życia plemiennego, a z samego Wolina – Winety w X w. uczyniło największe miasto Europy.

Badania dowiodły, że Wolin-Jomsborg powstał na przełomie VI i VIII wieku przy przeprawie przez Dziwnę i jego trzon stanowiła ludność słowiańska. Lokalizacja na skrzyżowaniu ważnych szlaków handlowych miała znaczący wpływ na jej losy. W IX wieku otoczony został potężnymi umocnieniami drewniano-ziemnymi. Pod koniec IX wieku wieś nabrała cech miejskich. Stała się stolicą plemienia Wolinian. Była również ważnym ośrodkiem kulturowym. Obszar objęty władaniem Wolinian sięgał po Kamień Pomorski na północy i po Puszczę Goleniowską na południu^[1]. Obejmował powierzchnię około 1200 km². W szybkim tempie rozwijały się rzemiosła i handel. Największy rozwój Wolina przypada na IX-XII wiek. O bujnej historii tego miasta mówią kroniki niemieckie i sagi skandynawskie. Występuje w nich pod nazwą Jom i Jomsborg. Według Jomswikingasagi Jarl Palnatoki zbudował w X wieku ufortyfikowane miasto dotykające otwartego morza. Ogromny, mogący pomieścić 300 statków port zamknięty był żelazną bramą, nad którą w kamiennej wieży czuwały straże. Drużyna Wikingów stąd miała organizować śmiałe wyprawy. O Jomsborgu wspominają także Żywoty Olafa Trygwasona, spisane dopiero w XIII wieku. Sagi w historiografii nie zasługują na pełną wiarygodność, jednak nie pozostawiły ówczesnych kronikarzy obojętnymi.

Dane historyczne
Data	Ludność	Zm., %
X/XI w.	9 000	—
1540	350	-96,1%
1740	1 621	363,1%
1794	2 217	36,8%
1816	2 524	13,8%
1857	4 034	59,8%
1900	4 679	16%
1925	4 723	0,9%
1939	4 807	1,8%
1946	2 369	-50,7%
1955	1 800	-24%
1970	3 026	68,1%
1978	3 453	14,1%
1987	4 181	21,1%
1988	4 404	5,3%
1992	5 034	14,3%
1995	5 132	1,9%
2000	4 950	-3,5%
2007	4 196	-15,2%
Dane z 1970,78,88,92[2] Dane z 1995,2000,2007 BDR GUSu1 inne dane[potrzebne źródło]

Pierwsze wzmianki o Wolinie pochodzą z około 870 r. Znalazły się one w Żywocie "Świętego Ansgara" spisanym przez Mnicha Rymbarta. Wzmianki o grodzie znalazły się także w opisach Ibrahima Ibn Jakuba – żydowskiego kupca i podróżnika z 966 r., oraz Adama z Bremy z 1074 r. Thietmar w 1000 r. określa gród jako: civitas magna Livilni, a Adam Bremeński w 1074 r. określa nazwę i położenie Wolina – Jumne u ujścia Odry na ziemi Słowian.

Początkiem wczesnośredniowiecznego miasta była niewielka osada, która dzięki handlowi szybko rozbudowała przedmieścia i stała się centrum życia religijnego kultu słowiańskiego Światowida – Trygława. W bezpośrednim sąsiedztwie słowiańskiego grodu powstały cmentarzyska: dzisiejsza Młynówka i Wzgórze Wisielców, gdzie widać jeszcze ślady kurhanów.

Po zwycięstwie Mieszka I nad Wolinianiami 21 września 967 r. miasto zostało włączone do Polski i szybko stało się jednym z największych miast w Europie. Mieszko I otoczył je wałem obronnym o konstrukcji hakowej, stosowanej szeroko w państwie polskim. Wolin stał się pierwszym polskim portem nad Bałtykiem i jednym z najważniejszych ośrodkiem handlowym. Około 300-metrowej długości nabrzeże wysunęło go na czołowe miejsce wśród portów w basenie Morza Bałtyckiego^[3]. Na przełomie X wieku gród ponownie uniezależnił się i osiągnął szczyt swego rozwoju. Liczbę mieszkańców szacowano na około 9000 osób (Gniezno i Poznań nie przekraczały wówczas 4000 osób). Powstały przedmieścia po stronie południowej i północnej, a w najbliższej okolicy podmiejskie osady.

W 1043 r. Wolin został zdobyty i zniszczony przez duńskiego króla Magnusa Dobrego. W 1098 r. pod miasto podeszły duńskie wojska króla Eryka I i zdobyły podgrodzie i tyle bogactw, że o miasto już nie walczyły. Po odbudowaniu Wolin do 1121 r. prowadził samodzielną politykę, do czasu kiedy Wolin znalazł się w sferze lennych wpływów polskich za czasów Bolesława Krzywoustego. W 1124 r. przebyła do miasta misja chrystianizacyjna Ottona z Bambergu. w 1140 r. papież Innocenty II zatwierdził biskupstwo wolińskie (pomorskie) z katedrą św. Wojciecha w Wolinie i poddał je zwierzchnictwu metropolii gnieźnieńskiej. Pierwszym biskupem został kapelan Bolesława Krzywoustego – Wojciech.

W 2. połowie XII wieku upadła rola handlu dalekosiężnego, będącego podstawą bogactwa mieszkańców. W 1173 i 1177 r. był dwukrotnie zdobywany i niszczony przez Duńczyków. Wolin już nie był w stanie powrócić do dawnej świetności. Poza doszczętnym spaleniem grodu w dużej mierze przyczyniło się do jego upadku zapiaszczenie i zamulenie Dziwny, co przypieczętowało upadek handlu. Przeniesienie biskupstwa do Kamienia było dopełnieniem upadku miasta. Na miejscu dumnego grodu aż do połowy XII wieku istniała jedynie wieś słowiańska, którą dopiero książę Barnim I podniósł w 1278 r. do rangi miasta, na prawie lubeckim. W 1365 r. miasto było członkiem Hanzy. W 1535 r. miasto przeszło na protestantyzm. W połowie XVI wieku rezydowała tutaj księżniczka Zofia, a w początkach XVI wieku – księżna Anna Brunszwicka.

W czasie wojny trzydziestoletniej miasto zostało zniszczone i spalone. Od XI wieku do 1630 roku wyspa Wolińska podlegała władzy pomorskich książąt o słowiańskich korzeniach. W 1630 r. zapanowali tu Szwedzi, władali wyspą i okolicą pomorską do 1720 r., gdy układ sztokholmski przyznał całe Pomorze Prusom. W rękach niemieckich pozostawał więc Wolin do 1945 roku, czyli przez 225 lat. W 1892 r. miasto otrzymało połączenie kolejowe ze Szczecinem i Świnoujściem.

W latach 1934-1939 uczeni niemieccy przeprowadzili kolejne na wyspie wykopaliska. Pierwsze miały miejsce w XIX w. oraz na przełomie lat 1897 - 1898 prowadzone pod kierunkiem A. Stubenraucha. Ich prace i wnioski końcowe były nacechowane tendencyjnością, z uwagi na propagowaną przez III Rzeszę Niemiecką politykę wobec Słowian.

W czasie II wojny światowej, podczas zdobywania go przez Armię Czerwoną został zniszczony w 70 procentach^[4] Stare Miasto zostało doszczętnie zniszczone^[4]. Wolin włączony został do Polski, zaś jego dotychczasową ludność wysiedlono do Niemiec.

W roku 1952 rozpoczęli badania archeologowie polscy, pod kierunkiem Wł. Filipowiaka. Odnaleziono wtedy pozostałości wraków łodzi klepkowych pochodzących z wczesnego średniowiecza/ Poza tym wydobyto dziesiątki zabytków związanych ze szkutnictwem między innymi wiosła, czerpaki do wody, fragmenty lin i sieci. Jednak najbardziej spektakularnym znaleziskiem pozostaje drewniany kompas służący żeglarzom do odnajdywania drogi na otwartych wodach. Jest to jedyny tego typu w całości zachowany egzemplarze z terenów Europy Północnej.

Obecnie wykopaliska w Wolinie i okolicy prowadzi Instytut Archeologii i Etnologii PAN oraz Muzeum Regionalne im. Andrzeja Kaube w Wolinie. Obecnie w mieście trwają prace rewitalizacyjne.

W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. szczecińskiego.

[edytuj] Toponimika nazwy miasta

Nazwa miasta jest taka sama jak nazwa wyspy Wolin, na której jest położone.

Pierwotne brzmienie nazwy jest trudne obecnie do odtworzenia. Na ogół nazwę wywodzi się z prasłowiańskiego rdzenia "vel", "vol", ("mokry", "wilgotny", "wodny"), mogła więc brzmieć Wołyń (identycznie jak na zabużańskim pograniczu polsko-ruskim). W źródłach niemieckich występuje też pod nazwami: Jumne, Jumneta, Julin, Wineta, w sagach skandynawskich Jamsborg. Wszystkie te nazwy powstały na bazie nazwy pierwotnej, ulegając różnym przekształceniom w pisowni. Przejściowo nazwa powojenna miasta brzmiała Wołyń.

Zapisy źródłowe^{[potrzebne źródło]} od wczesnego średniowiecza wymieniają:

• 967 r. – Yuloin
• 1124 r. – Yulin
• 1140 r. – Wulinensis civitas, Willin
• 1188 r. – Wołyń
• 1185 r. – Wolin
• 1216 r. – Yolin
• 1217 r. – Wolin i zniemczone Wollin

[edytuj] Architektura

Układ miejski tworzy 42 ulice^[5] oraz osiedle Robotnicze i osiedle Jaromierz.

[edytuj] Zabytki

Zabytki chronione prawnie w Wolinie:

• teren Starego Miasta^[6],
• kolegiata św. Mikołaja z XV wieku,
• wiatrak holenderski z 1850 roku (ul. Jaracza), znajdujący się na zachodnim krańcu Wolina, za cmentarzem. Ma 3 kondygnacje, zbudowany został na rzucie koła.
• dom z XIX wieku (ul. Zamkowa 16),
• dom z początku XX wieku, obecnie budynek poczty, (ul. Zamkowa 22),
• dwór z przełomu XVIII/XIX w. (ul. Zamkowa 23a).

[edytuj] Zabytki nierejestrowane

• Ratusz – powstał w stylu neogotyckim. Wybudowany został w 1880 roku (wg innych źródeł 1881)^{[potrzebne źródło]} na miejscu zamku książęcego i późniejszego klasztoru cysterek. Usytuowany jest przy ulicy Zamkowej na północ od Rynku. Obecnie mieści się tu Urząd Miejski.
• elewator zbożowy
• ruiny kościoła św. Jerzego
• fragmenty murów obronnych z XIV-XV wieku, które zachowały się na długości ok. 50 metrów. Stoją za ratuszem, w północno-wschodniej części miasta. Mają wysokość 3 metrów i niejednolitą konstrukcję. Zbudowane są z kamienia.
• zabytkowe domy - znajdują sie przy ul. Wojska Polskiego (nr 2, 4, 6, 8 i 10) oraz przy ul. Zamkowej (nr 4, 5, 16, 18, 19, 20), i pochodzą z XIX wieku. Te pierwsze, w zachodniej pierzei rynku, stoją jednak na miejscu znacznie starszej zabudowy. Widać to choćby po wąskich, szczytowych kamieniczkach, przykrytych naczółkowymi dachami.
• Muzeum Regionalne

Przykłady dobrze zachowanej zabudowy znaleźć można również na terenie dawnego przedmieścia rybackiego przy ulicach Konopnickiej, Niedamira, Mostowej i Rybackiej. Odmienny typ zabudowy, pochodzącej z przełomu wieków XIX i XX znaleźć można w okolicy dworca i przy ulicy Świerczewskiego.

• w południowej części starego miasta grodzisko z X-XII w., przebudowane w XVII w. na bastion fortyfikacyjny (prawdopodobnie była tu pogańska świątynia poświęcona Trzygłowowi).

• bastiony - jeden wybudowany na dawnym Wzgórzu Chyrowym, między ulicami Mostową i Konopnickiej. Ma formę platformy górującej nad terenem. Pochodzi z wieku XVII, a zbudowany został przez Szwedów jako fortyfikacje. Zostały z niego jedynie ceglane resztki. Drugi jest przy ulicy Ogrodowej. Jest on znacznie mniejszy. Zbudowany także przez Szwedów w XVII wieku.

• Stanowiska archeologiczne wokół miasta:
  • na wzgórzu Młynówka, na zachód od grodziska, cmentarzysko szkieletowe i ciałopalne z IX-XII w.
  • nad Zalewem Szczecińskim, w skrajnie południowej części miasta, na tzw. Wzgórzu Wisielców, osada i cmentarzysko kurhanowe ciałopalne z IX-X w.
  • Srebrne Wzgórze - na wzniesieniu nad Dziwną, pół km na północ od miasta znajdują się ślady grodziska (prawdopodobnie gród strażniczy) z IX-XII wieku, którego mieszkańcy kontrolowali ruch na Dziwnej. Zachowane wały ziemne do 3 m wysokości i fosa.

[edytuj] Gospodarka

Ta sekcja wymaga dopracowania zgodnie z zaleceniami edycyjnymi. Należy w niej poprawić: co się produkuje w Wolinie, czy jest targowisko miejskie, gdzie skupiony jest handel, ile banków, placówek pocztowych.. Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu w sekcji Dopracować Po wyeliminowaniu wskazanych powyżej niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu.

Przemysł w Wolinie nigdy nie odgrywał większej roli. Właśnie dzięki brakowi zakładów przemysłowych świat przyrody przetrwał w dobrej kondycji^{[styl do poprawy]}. Dawniej czyniono starania, by Wolin stał się zagłębiem budowlanym i "sypialnią" dla Świnoujścia. Życie zweryfikowało te błędne zamierzenia^{[styl do poprawy]}. Zlikwidowano nierentowną "Cepeliankę" Spółdzielnię Pracy Rękodzieła Ludowego i Artystycznego, Wolińską Spółdzielnie Mleczarską, (zatrudniała blisko 100 osób), Spółdzielnię Inwalidów "Pokój", masarnię, elewator zbożowy zakończył swoją działalność. Podobnie kilka mniejszych zakładów w Wolinie. W prywatne ręce przeszła - dziś już nieistniejąca - przetwórnia "Centrali Rybnej". Znacznie ograniczyły swoją działalność Zakłady Spożywcze Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska". Ostały się: piekarnia i mały młyn oraz tartak w ZGKiM w Wolinie produkujące na potrzeby lokalne, powstała stolarnia. Każdy z tych zakładów nie zatrudnia więcej niż kilkanaście osób^{[potrzebne źródło]}. Obecnie^[7] powstają dwa sklepy wielkopowierzchniowe: Netto i Biedronka.^[8]

Według danych z 2007 roku w mieście działało 654 prywatnych podmiotów gospodarczych, z czego 564 stanowiły osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą. Działalność prowadziło 5 spółdzielni oraz 8 spółek handlowych z udziałem kapitału zagranicznego¹. W kwietniu 2008 r. 356 mieszkańców miasta było bezrobotnych^[9].

Struktura demograficzna mieszkańców miasta Wolin wg danych z 31 grudnia 2007:¹

Opis	Ogółem		Kobiety		Mężczyźni
jednostka	osób	%	osób	%	osób	%
populacja	4 916	100	2 524	51,34	2 392	48,66
wiek przedprodukcyjny (0 - 17 lat)	888	18,06	451	9,17	437	8,89
wiek produkcyjny (18 - 65 lat)	3 456	70,3	1 664	33,85	1 792	36,45
wiek poprodukcyjny (powyżej 65 lat)	572	11,64	409	8,32	163	3,32

[edytuj] Oświata

Zasugerowano, aby ta sekcja została przeniesiona do nowego artykułu nazwanego Oświata w Wolinie. (dyskusja)

W Wolinie jest jedna szkoła podstawowa, jedno gimnazjum oraz dwie szkoły ponadgimnazjalne.

[edytuj] Szkoła podstawowa im. Bolesława Krzywoustego

Publiczna Szkoła Podstawowa w Wolinie rozpoczęła swoją działalność 1 kwietnia 1946 roku. Naukę w przywróconym do stanu użytkowania budynku przez napływających do miasta mieszkańców rozpoczęło 15 uczniów.

Pierwszym kierownikiem szkoły był Antoni Liczmański, a zakończenie pierwszego powojennego roku szkolnego odbyło się 1 lipca 1947 r. Wraz z nowym rokiem szkolnym zwiększyła się liczba uczniów i nauczycieli. Staraniem rodziców, nauczycieli i władz lokalnych 27 marca 1959 roku wbudowano kamień węgielny pod budowę sali gimnastycznej, którą oddano do użytku w roku 1964.

Kolejnym ważnym dla szkoły wydarzeniem były obchody 1000-lecia przyłączenia Wolina do Polski i sztandar od społeczności wolińskiej, który szkoła otrzymała 21 września 1967 roku. W tym też toku szkoła otrzymała imię Bolesława Krzywoustego. W roku 1971 - w 25-lecie istnienia - szkoła otrzymała Honorową Odznakę "Gryfa", a w maju 1974 Medal Komisji Edukacji Narodowej za zasługi dla nauczycieli i uczniów.

Od początku istnienia szkoły, istniała też podstawowa szkoła wieczorowa dla dorosłych oraz kursy eksternistyczne dla pracujących a także filia liceum ogólnokształcącego.

14 maja 1996 roku, w 50. rocznicę istnienia wolińskiej podstawówki, wmurowany został kamień węgielny pod rozbudowę szkoły. W wydarzeniu tym, uświetniającym uroczystość 50-lecia szkoły, oprócz uczniów i nauczycieli udział wzięli też przedstawiciele władz samorządowych, państwowych i kościelnych. Nowe skrzydło - pierwotnie przeznaczone dla klas I-III - oddane zostało 11 marca 1998 roku, a w wrześniu tego samego roku w Wolinie odbyła się Wojewódzka Inauguracja Roku Szkolnego 1998/1999.

Nowe skrzydło pierwotnie przeznaczone dla klas początkujących po reformie edukacyjnej zostało w całości przeznaczone na szkołę podstawową, a "stara" podstawówka została przeznaczona na gimnazjum.

W roku szkolnym 2003/2004 szkoła otrzymała certyfikat Szkoły z Klasą. W roku 2008 oddano do użytku nowa salę gimnastyczną.^[10][8] Do szkoły podstawowej uczęszczało w roku 2006/2007 347 uczniów, z czego 183 to chłopcy, a 164 dziewczęta.^[11] Placówka w roku 2006 łącznie miała 17 klas uczących się w 16 salach lekcyjnych.

[edytuj] Gimnazjum

Publiczne gimnazjum w Wolinie rozpoczęło działalność 1 września 1999 roku w wyniku reformy oświaty. Ma swoją siedzibę przy ulicy Spokojnej 1 w przedwojennym budynku, w którym do tej pory mieściła się szkoła podstawowa. Gimnazjum ma do dyspozycji 15 sal lekcyjnych, pracownię informatyczną, salę gimnastyczną, aulę, bibliotekę, świetlicę oraz gabinet pedagoga, pielęgniarki i stołówkę.

Do szkoły uczęszczają uczniowie - absolwenci szkół podstawowych gminy Wolin: Publicznej Szkoły Podstawowej w Wolinie, Dargobądzu, Troszynie, Koniewie oraz Społecznej Szkoły Podstawowej w Ładzinie. Liczba uczniów w roku szkolnym 2006/2007 wynosiła 351 uczniów, z czego 167 to chłopcy, a 184 dziewczęta^[11].

[edytuj] Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych

W Wolinie są dwie szkoły ponadgimnazjalne. Jedną z nich jest Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych w skład którego wchodzi:

• Liceum Ogólnokształcące (profil dziennikarski)
• Technikum Hotelarskie
• Technikum Architektury Krajobrazu
• Technikum Ekonomiczne
• Policealne Studium Ekonomiczne
• Technikum Budowlane

Uczniowie wolińskich szkół prowadzą współpracę z ich niemieckimi rówieśnikami z Torgelow (Niemcy). Wspólną platformę zainteresowań znaleziono w tradycji Wikingów. W Torgelow działa Towarzystwo Ukranenland, a Ukranen, to niemiecka nazwa plemienia Wkrzan zamieszkującego tamte ziemie. Niemieccy uczniowie brali udział np. w wodowaniu w Wolinie historycznego statku "Starigard", a polska młodzież uczestnicząca w obozie w Torgelow, próbowała swych sił w rękodzielnictwie według wikingowskich wzorców. Liceum Ekonomiczne w Wolinie, od 1993 roku ma przyjazne kontakty z gimnazjum w niemieckim Eggesin. Młodzi regularnie, co 2-3 miesiące, składają sobie wizyty i podejmowani są w domach rodziców. Chodzą na wycieczki, dyskoteki i rywalizują sportowo^[8].

[edytuj] Kultura

Choć Wolin jest niewielkim miastem ma u siebie szereg ośrodków kulturalnych. Do najważniejszego można zaliczyć Miejski Ośrodek Kultury. Prowadzi swoją działalność w piwnicach Ratusza. Jest organizatorem wielu cyklicznych imprez organizowanych rokrocznie w Wolinie. Niewielkie pomieszczenia pozwalają na prowadzenie zaledwie kilku zespołów i kół zainteresowań. Zrzesza młodzież w różnych sekcjach tematycznych pod fachową opieką. Powodzeniem cieszy się salka muzyczna. Młodzież z wolińskich szkół przygotowuje się tu do dorocznych "Dni Morza" i Festiwalu Słowian i Wikingów.

Alternatywą dla ośrodka kultury są kółka zainteresowań w szkole i poz nią. Należy tutaj wymienić koło plastyczne prowadzone przez mgr Daniela Strzelczyka. Na terenie miasta działa prężnie również klub tańca towarzyskiego "Jantar", odnoszący liczne sukcesy i nagrody. W Wolińskim gimnazjum działa także Klub Sportowy "Sprinter", który również odnosi liczne sukcesy oraz sekcja zapaśnicza. Na przystani ma swoją siedzibę Uczniowski Klub Sportowy "Albatros" działający przy Polskim Towarzystwie Zapobiegania Narkomanii. Ponadto podtrzymywane są dobre kontakty z Ochotniczą Strażą Pożarną.

W mieście ma swoją siedzibę biblioteka miejska. W roku 2007 w jej zasobach było 25 406 książek. Na miejscu wypożyczonych zostało 20 329 pozycji a na zewnątrz 33 394. Liczba czytelników sięgnęła 947 osób.

Wolin to siedziba Muzeum Regionalnego im. Andrzeja Kaube. Można tu znaleźć bogactwo eksponatów dotyczących plemienia Wolinian, systemu obronnego miasta, rzemiosła, i wierzeń jego średniowiecznych mieszkańców.

[edytuj] Sport i rekreacja

Ta sekcja wymaga dopracowania zgodnie z zaleceniami edycyjnymi. Należy w niej poprawić: Nie ma nic o sporcie i rekreacji - ile jest boisk, hal sportowych, gdzie ludzie wypoczywają w weekend, ścieżki rowerowe, szlaki rowerowe. Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu w sekcji Dopracować Po wyeliminowaniu wskazanych powyżej niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu.

Planowana jest organizacja szlaku wodnego Berlin - Szczecin - Bałtyk.

[edytuj] Infrastruktura

[edytuj] Transport

Przez Wolin przebiega droga krajowa nr 3. Od strony Świnoujścia biegnie ona obwodnicą Dargobądzia, następnie przez nowy most w Wolinie i dalej do Parłówka i do Szczecina. Stanowi ona część międzynarodowej trasy E65 z Malmö w Szwecji na południe Europy. Najbliższe lotnisko to port lotniczy Szczecin-Goleniów, znajdujący się 44 km od miasta.

Przez przystanek kolejowy Wolin Pomorski przebiega zelektryfikowana linia kolejowa nr 401 (Szczecin – Świnoujście). Na przystanku zatrzymują się jedynie regionalne pociągi osobowe relacji Szczecin Główny - Świnoujście łącznie z sezonowym pociągiem przyśpieszonym "Uznam".

W Wolinie mieści jest także portem rzecznym i morskim. W Porcie Wolin dokonywane są przeładunki głównie zboża oraz okre­sowo elementów budowlanych i innych. Pełni także funkcję portu rybackiego. Rzeką (cieśniną) Dziwną przechodzi morski tor wodny, łączący Zalew Kamieński z Zalewem Szczecińskim. Maksymalna długość statków mogących zawijać do portu wynosi 90 m, a maksymalna szerokość 10 m. Ruch statków w mieście przez cieśninę Dziwny związany jest z czterema mostami łączącymi jej brzegi.

[edytuj] Gospodarka komunalna

W mieście działa oczyszczalnia ścieków. W Wolinie znajduje się ujęcie wody o wydajności 219 000 m³/rok^[12], z którego oprócz miasta korzysta Mokrzyca Mała i Mokrzyca Wielka.

Wolin korzysta z sieci napowietrznnej 15 kV zasilającej lokalne stacje transformatorowe 15/0,4 kV. W mieście funkcjonuje sieć kablowa (centrum miasta) i na obrzeżach sieć napowietrzna. Większość stacji transformatorowych zasilanych z sieci kablowej pracuje w układzie pierścieniowym, mając możliwość dwustronnego zasilania^[13]. Operatorem elektroenergetycznym jest Enea.

[edytuj] Wolinianie

• Jan Bugenhagen
• Carl Friedrich von Wiebeking
• Marzena Cieślik
• Gertrud Meißner

W Wolinie zmarł Harald Sinozęby.

[edytuj] Administracja

Miasto jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej. Mieszkańcy Wolina wybierają do swojej Rady Miejskiej 6 radnych (6 z 15). Pozostałych 9 radnych wybierają mieszkańcy terenów wiejskich gminy Wolin. Organem wykonawczym jest burmistrz. Siedzibą władz jest ratusz przy ul. Zamkowej.

Burmistrzowie Wolina (po 1990 r.):

• Mirosław Mielniczuk (1990-1998)
• Bogdan Wilkowski (1998–2006)
• Eugeniusz Jasiewicz (PSL) (od 2006 r.)

[edytuj] Miasta partnerskie

• Venansault,
• Staffanstorps,
• Usedom

[edytuj] Zobacz też

• Woliński Park Narodowy
• Wyspa Wolin

W sąsiedztwie Wolina znajdują się następujące miejscowości:
Międzyzdroje	Dziwnów	Kamień Pomorski
Świnoujście	N W E S	Golczewo, Płoty
	Stepnica	Nowogard

Przypisy

[edytuj] Bibliografia

• Danuta Jeżowska, Krzysztof Próchniewicz, Wolin – miasto i gmina, Wyd. Oficyna In Plus, Łódź, 1996, ISBN 83-906309-0-7.

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Strona oficjalna miasta
• BIP
• Wollin (de)
• Mapy: Autopilot • Google Maps • Szukacz • Targeo • Zumi

• Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi

p • d • e Miasta województwa zachodniopomorskiego Miasta powiatowe Białogard • Choszczno • Drawsko Pomorskie • Goleniów • Gryfice • Gryfino • Kamień Pomorski • Kołobrzeg • Koszalin • Łobez • Myślibórz • Police • Pyrzyce • Sławno • Stargard Szczeciński • Szczecin • Szczecinek • Świdwin • Świnoujście • Wałcz  Miasta gminne Barlinek • Barwice • Biały Bór • Bobolice • Borne Sulinowo • Cedynia • Chociwel • Chojna • Czaplinek • Człopa • Darłowo • Dębno • Dobra Nowogardzka • Dobrzany • Drawno • Dziwnów • Golczewo • Ińsko • Kalisz Pomorski • Karlino • Lipiany • Maszewo • Mieszkowice • Międzyzdroje • Mirosławiec • Moryń • Nowe Warpno • Nowogard • Pełczyce • Płoty • Polanów • Połczyn-Zdrój • Recz • Resko • Sianów • Suchań • Trzcińsko-Zdrój • Trzebiatów • Tuczno • Węgorzyno • Wolin • Złocieniec