Woodrow Wilson
Z Wikipedii
| Thomas Woodrow Wilson | |
 |
|
| Data urodzenia | 28 grudnia 1856 |
| Data śmierci | 3 lutego 1924 |
| 28. Prezydent Stanów Zjednoczonych | |
| Okres urzędowania | od 4 marca 1913 do 4 marca 1921 |
| Przynależność polityczna | Partia Demokratyczna |
| Pierwsza Dama | Ellen Wilson, Edith Wilson |
| Poprzednik | William Taft |
| Następca | Warren Harding |
| 34. Gubernator stanu New Jersey | |
| Okres urzędowania | od 17 stycznia 1911 do 1 marca 1913 |
| Poprzednik | Horace Baker |
| Następca | James F. Fielder |
| Rektor Uniwersytetu Princeton | |
| Okres urzędowania | od 1902 do 1910 |
| Poprzednik | Francis L. Patton |
| Następca | John G. Hibben |
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
Thomas Woodrow Wilson (ur. 28 grudnia 1856 w Staunton, Wirginia, zm. 3 lutego 1924 w Waszyngtonie, Dystrykt Kolumbii) – dwudziesty ósmy prezydent USA (1913-1921).
Wilson, urodzony w rodzinie prezbiteriańskiego pastora i wykładowcy uniwersyteckiego, ukończył Uniwersytet Princeton oraz Wydział Prawa na uniwersytecie w Wirginii. Zrobił doktorat na Johns Hopkins University i rozpoczął karierę naukową. Jest to także pierwszy amerykański politolog
Bardzo szybko piął się w górę i w roku 1902 został rektorem Uniwersytetu Princeton.
Wilson stawał się coraz bardziej znany, co skłoniło konserwatywne kręgi wewnątrz Partii Demokratycznej do rozważenia jego kandydatury na prezydenta kraju. Najpierw jednak wystartował, w 1910 roku, w wyborach na gubernatora New Jersey. W 1912 roku demokraci nominowali go na prezydenta.
Mimo iż zdobył jedynie 42% głosów obywateli, to zadecydowała miażdżąca przewaga głosów elektorskich.
Już na początku swej prezydentury Wilson przeprowadził przez Kongres trzy ważne ustawy. Jedna z nich – Underwood Act – przewidywała obniżenie stawek celnych, druga – Federal Reserve Act – pozwalała na bardziej elastyczne gospodarowanie skarbem państwa, trzecia z kolei powoływała do życia Federalną Komisję Handlu (Federal Trade Commission), której zadaniem było zwalczanie nieuczciwych praktyk w biznesie. Jego program, znany jako New Freedom, dawał obywatelom prawo do swobodnego zrzeszania się oraz do strajku.
4 sierpnia 1914 roku prezydent ogłosił neutralność USA w wojnie.
Na kolejne zmiany nie trzeba było długo czekać. W 1916 roku administracja Wilsona zakazała zatrudniania dzieci oraz ograniczyła czas pracy robotników kolejowych do ośmiu godzin dziennie. Te zmiany, oraz hasło "on trzyma nas z dala od wojny" (chodziło o toczącą się wówczas wojnę w Europie), pozwoliły Wilsonowi wygrać kolejne wybory, w których uzyskał 51,67% głosów.
Wkrótce po nich prezydent stwierdził, że Ameryka nie może pozostać neutralna w obliczu wojny światowej. 2 kwietnia 1917 roku Wilson poprosił Kongres o wypowiedzenie wojny Niemcom.
Przyłączenie się USA z wolna przeważało losy wojny na korzyść aliantów. W styczniu 1918 roku prezydent przedstawił przed Kongresem cele, które USA chcą osiągnąć w tej wojnie. Są one znane jako 14 punktów Wilsona i stały się podstawą traktatu wersalskiego.
Po podpisaniu przez Niemcy kapitulacji, Wilson wyjechał do Paryża, gdzie pracował na rzecz zapewnienia światu stałego pokoju. Następnie prezentował traktat wersalski przed Kongresem. Jednak po wyborach w 1918 roku demokraci utracili większość i Kongres, przewagą siedmiu głosów, traktat odrzucił.
Wilson, wbrew ostrzeżeniom lekarzy, zaczął podróżować po kraju i przekonywać współobywateli do traktatu. Wyczerpany doznał ciężkiego udaru, który omal go nie zabił.
W 1919 r. przyczynił się do założenia Ligi Narodów, za co otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla.
Był przyjacielem polskiego pianisty i działacza Ignacego Jana Paderewskiego.
Prezydent zmarł w 1924 roku. Był żonaty dwukrotnie najpierw z Ellen Wilson a po jej śmierci z Edith Wilson.
| Poprzednik Francis L. Patton |
Rektor Uniwersytetu Princeton 1902-1910 |
Następca John G. Hibben |
| Poprzednik John Franklin Fort |
Gubernator stanu New Jersey 1911-1913 |
Następca James F. Fielder tymczasowo |
| Poprzednik William Jennings Bryan |
Kandydat Demokratów na urząd Prezydenta USA, 1912 (zwycięstwo) | Następca James M. Cox |
| Poprzednik William Howard Taft |
Prezydent USA 1913-1921 |
Następca Warren Harding |
| Poprzednik Grover Cleveland |
Demokratyczny Prezydent USA | Następca Franklin Delano Roosevelt |
|
|||||
| Marcinkiewicz na Platformie do Strasburga |
Były premier Kazimierz Marcinkiewicz na pierwszym miejscu warszawskiej listy PO do Parlamentu Europejskiego. Taki wariant rozważają liderzy partii - dowiedziała się „Gazeta” |
| Dalajlama w Polsce |
Dziś początek wizyty XIV Dalajlamy, duchowego i politycznego przywódcy Tybetańczyków, laureata Pokojowej Nagrody Nobla i jednego z największych żyjących autorytetów moralnych. |
| Człowiek, mnich, dalajlama |
Dla Zachodu XIV Dalajlama Tenzjin Gjaco jest laureatem Pokojowej Nagrody Nobla, współczesnym Gandhim, moralnym autorytetem konsekwentnie głoszącym ideę miłości, szacunku i odpowiedzialności za wszystkie żywe istoty i za całą Ziemię. |
| "Żeby móc tak mówić, trzeba być nieskazitelnym bohaterem" |
- Żeby używać takich słów, trzeba mieć autorytet, który mają postacie pomnikowe. Trzeba być nieskazitelnym bohaterem - tak Radosław Sikorski skomentował wypowiedź prezesa PiS. Jarosław Kaczyński stwierdził dziś, że "13-letnie dziewczynki wytrzymywały tortury gestapo, a Niesiołowski sypał". |
| Lech Wałęsa o UE: Ja, rewolucjonista trochę tu porozrabiam |
W Brukseli odbyło się dziś pierwsze spotkanie grupy refleksji w sprawie przyszłości Unii Europejskiej. Uczestniczący w nim Lech Wałęsa zapowiedział, że jako "stary rewolucjonista" będzie zadawał prowokacyjne pytania i "jeśli go nie wyrzucą, to trochę porozrabia". |
| Dalajlama: Uczę się polskiej determinacji i siły woli |
Określenie "Polska" towarzyszy mi od dzieciństwa; kiedy tylko tu jestem uczę się polskiej determinacji i siły woli - mówił w wywiadzie dla radiowej "Jedynki" Dalajlama XIV. Jutro duchowy przywódca Tybetańczyków przyjeżdża do Polski. |
| Bondaryk: Otrzymałem od PTC ok. 450 tys. zł |
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Krzysztof Bondaryk wydał w czwartek oświadczenie. Poinformował w nim, że wysokość uzyskanych przez niego świadczeń od spółki PTC z tytułu zakazu konkurencji, nagrody rocznej i ekwiwalentu za urlop wyniosła ok. 450 tys. zł. |
| Klich: Jutro decyzja w sprawie unikających poboru |
- Jutro będzie wydana odpowiednia decyzja, która rozwiąże ten problem - odpowiedział minister obrony Bogdan Klich na pytanie co, w związku z zakończeniem poboru do wojska stanie się z osobami unikającymi służby wojskowej. |
| Radni PO chcą zmienić nazwę pl. Defilad |
Skansen PRL-u w centrum Warszawy ma szansę zmienić nazwę na bardziej romantyczną. Radni Platformy Obywatelskiej chcą przemianować pl. Defilad na pl. Fryderyka Chopina. Klub PiS jest tym pomysłem zachwycony. |
| Zuchwały napad na bank |
Dwóch mężczyzn w kominiarkach w środku dnia sterroryzowało kasjerkę banku i uciekło z pieniędzmi. |
