Wyrzysk
Z Wikipedii
| Wyrzysk | |||||
|
|||||
| Województwo | wielkopolskie | ||||
| Powiat | pilski | ||||
| Gmina - rodzaj |
Wyrzysk miejsko-wiejska |
||||
| Założono | przed 1320 | ||||
| Prawa miejskie | XV w. | ||||
| Burmistrz | Maria Bratkowska (od 30.09.2007) (e-mail) |
||||
| Powierzchnia | 4,12 km² | ||||
| Położenie | 53° 9' N 17° 16' E |
||||
| Wysokość | 90 m n.p.m. | ||||
| Ludność (2006) • liczba ludności • gęstość |
5263 1277,4 os./km² |
||||
| Strefa numeracyjna (do 2005) |
67 | ||||
| Kod pocztowy | 89-300 | ||||
| Tablice rejestracyjne | PP | ||||
Położenie na mapie Polski  Wyrzysk
|
|||||
| TERC10 (TERYT) |
4303819084 | ||||
|
Urząd miejski3
ul. Bydgoska 29 89-300 Wyrzysktel. 67 286-75-65; faks 67 286-26-26 (e-mail) |
|||||
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|||||
| Strona internetowa miasta | |||||
Wyrzysk (niem. Wirsitz) to miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie pilskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Wyrzysk. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. pilskiego.
Według danych z 31 grudnia 2004, miasto miało 5263 mieszkańców.
Spis treści |
[edytuj] Położenie
Wyrzysk leży 35 km na wschód od Piły, na południowym skraju Pojezierza Krajeńskiego, w pobliżu Doliny Noteci, w głębokiej dolinie rzeki Łobżonki, w pagórkowatej, malowniczej okolicy. Przez miasto przebiega droga krajowa nr 10 Szczecin-Warszawa oraz drogi wojewódzkie: nr 194 do Gołańczy i nr 242 do Więcborka. 4 km na południe od miasta znajduje się stacja kolejowa Wyrzysk - Osiek na linii Piła-Bydgoszcz.
[edytuj] Historia
Osada znana w źródłach od 1320. W XIV dziedziczyli ją Pałukowie. W XV wiek Wyrzysk wspominany jest jako miasto, później własność różnych rodów szlacheckich, od 1773 sprzedana królowi pruskiemu Fryderykowi II. Pierwotna lokacja miasta nie powiodła się i miasto lokowano ponownie między 1744 a 1773. Rozwój Wyrzyska na przełomie XVIII i XIXu związany był z założeniem tutaj jednej z baz regulacji Noteci. W latach 1818-1975 miasto było stolicą powiatu, od 1945 w województwie bydgoskim. 1 stycznia 1919 Wyrzysk opanowany został przez powstańców wielkopolskich. W końcu 1939 hitlerowcy na terenie dawnej strzelnicy i cmentarza ewangelickiego zamordowali 26 Polaków. Do 1975 miasto było siedzibą powiatu wyrzyskiego.
[edytuj] Znane osoby
- w 1734 urodził się Franciszek Ksawery Rydzyński późniejszy biskup chełmiński oraz senator Księstwa Warszawskiego
- w 1912 urodził się Wernher von Braun
- urodził się pisarz Michał Mędlewski
- urodziła się siatkarka Urszula Bejga
- przez pewien czas w Wyrzysku mieszkał późniejszy generał Władysław Anders, którego ojciec był zarządcą miejscowego majątku ziemskiego.
- urodziła się piosenkarka Ewa Kryza
- urodziła się modelka Jagoda Mielcarek
[edytuj] Gospodarka
W Wyrzysku znajduje się kilka niewielkich przedsiębiorstw produkcyjnych. Działa tu Przedsiębiorstwo Budowlane "PBR" S.A. jak i DOMBUD Zakład Budownictwa Ogólnego Wiesław Fenske.
[edytuj] Zabytki
- kościół św. Marcina składający się z nawy bocznej i wieży - dawnej świątyni neogotyckiej z lat 1859-1860 oraz nawy głównej zbudowanej w 1946; część neogotycka nakryta jest w prezbiterium sklepieniem krzyżowo-żebrowym, w pozostałej części stropem belkowym; we wnętrzu:
- dwór z połowy XIX w.
- młyn wodny z muru pruskiego
- dawna synagoga z 2. połowy XIX w.
- domy eklektyczne i secesyjne z końca XIX w. i początku XX w.
- wczesnośredniowieczne grodzisko stożkowate "Czubatka"
- pomniki i miejsca pamięci:
- pomnik 26 ofiar hitleryzmu
- głaz upamiętniający gen. Władysława Andersa z 1992
- na cmentarzu pomnik i kwatera żołnierzy Armii Czerwonej, mogiła ofiar hitleryzmu oraz tablica na miejscu egzekucji w 1939
[edytuj] Przyroda
- w odległości 3-4 km na południe od miasta stroma krawędź Doliny Noteci, z kulminacją na Dębowej Górze (194 m n.p.m.)
- wzdłuż szosy do Osieka szereg pomnikowych drzew, m.in. dębów i lip
[edytuj] Sport
- Wyrzyski Ludowy Klub Sportowy Łobzonka
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Strona internetowa Wyrzyska
- Mapy: Autopilot • Google Maps • Szukacz • Targeo • Zumi
- Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi
Miasta: Łobżenica • Piła • Ujście • Wyrzysk • Wysoka
Gminy miejskie: Piła
Gminy miejsko-wiejskie: Łobżenica • Ujście • Wyrzysk • Wysoka
Gminy wiejskie: Białośliwie • Kaczory • Miasteczko Krajeńskie • Szydłowo
Miasta powiatowe:
Chodzież • Czarnków • Gniezno • Gostyń • Grodzisk Wielkopolski • Jarocin • Kalisz • Kępno • Koło • Konin • Kościan • Krotoszyn • Leszno • Międzychód • Nowy Tomyśl • Oborniki • Ostrów Wielkopolski • Ostrzeszów • Piła • Pleszew • Poznań • Rawicz • Słupca • Szamotuły • Śrem • Środa Wielkopolska • Turek • Wągrowiec • Wolsztyn • Września • Złotów
Miasta gminne:
Bojanowo • Borek Wielkopolski • Buk • Czempiń • Czerniejewo • Dąbie • Dobra • Dolsk • Golina • Gołańcz • Grabów nad Prosną • Jastrowie • Jutrosin • Kleczew • Kłecko • Kłodawa • Kobylin • Kostrzyn • Koźmin Wielkopolski • Kórnik • Krajenka • Krobia • Krzywiń • Krzyż Wielkopolski • Książ Wielkopolski • Luboń • Lwówek • Łobżenica • Margonin • Miejska Górka • Miłosław • Mikstat • Mosina • Murowana Goślina • Nowe Skalmierzyce • Nekla • Obrzycko • Odolanów • Okonek • Opalenica • Osieczna • Ostroróg • Pniewy • Pobiedziska • Pogorzela • Poniec • Przedecz • Puszczykowo • Pyzdry • Rakoniewice • Raszków • Rogoźno • Rydzyna • Rychwał • Sieraków • Skoki • Sompolno • Stawiszyn • Stęszew • Sulmierzyce • Swarzędz • Szamocin • Ślesin • Śmigiel • Trzcianka • Trzemeszno • Tuliszków • Ujście • Wieleń • Wielichowo • Wronki • Wyrzysk • Wysoka • Zagórów • Zbąszyń • Zduny • Żerków
| Tusk: Chcecie szybkich zmian, dajcie mi sto procent władzy |
Weto jest konstytucyjnym uprawnieniem prezydenta i skłamałbym, jeślibym mówił, że nie spodziewałem się tego - tak premier Donald Tusk komentuje fakt niepodpisania przez Lecha Kaczyńskiego kolejnych ustaw. Jego zdaniem prezydent używa weta jako "broni politycznej". Chcecie szybkiej zmiany - dajcie mi sto procent władzy - oświadczył premier. |
| J. Kaczyński: Polacy zostaną ciężko ograbieni |
- Polityka liberalizmu PO będzie nas drogo kosztowała. Polacy zostaną ciężko ograbieni, gdyż ceny wzrosną, a pensje nie - mówił prezes PiS podczas wizyty na Mazurach i Suwalszczyźnie. Jarosław Kaczyński przekonywał mieszkańców Ełku i Suwałk, że wprowadzenie euro będzie niekorzystne dla Polaków. |
| Prezydent zawetował kolejne ustawy |
Prezydent Lech Kaczyński zawetował kolejne ustawy. Są to: nowelizacja ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, zmiana w przepisach dotyczących emerytur i rent z FUS oraz ustawa upoważniająca prezydenta do ratyfikacji Konwencji ds. kontaktów z dziećmi. Po raz drugi zawetował ustawę likwidującą tzw. poziomy awans sędziów. Politycy PO, PSL oraz Lewicy uważają, że kolejne weta prezydenta Lecha Kaczyńskiego są podyktowane pobudkami politycznymi. |
| IPN sprawdzi, czy Józef Światło naprawdę nie żyje |
Pion śledczy katowickiego IPN chce zbadać losy podpułkownika Józefa Światły, który w 1953 roku uciekł z Polski na Zachód - poinformował serwis tvp.info. W chwili obecnej prokuratorzy nie mają nawet pewności czy były wicedyrektor Departamentu X Ministerstwa Bezpieczeństwa faktycznie nie żyje. |
| Paweł Machcewicz dyrektorem Muzeum II Wojny Światowej |
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Bogdan Zdrojewski powołał Pawła Machcewicza na stanowisko dyrektora Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku - poinformował dział prasowy ministerstwa. |
| Kaczyński: Sikorski szefem NATO? To dobre dla Polski |
Według prezesa PiS Jarosława Kaczyńskiego "byłoby dobrze dla Polski", gdyby Radosław Sikorski lub Aleksander Kwaśniewski objęli stanowisko sekretarza generalnego NATO - bo to wzmacnia pozycję Polski. Zaznaczył, że "bliżej" mu do Sikorskiego. |
| Samobójczyni skoczyła do Odry |
86-letnia mieszkanka Opola popełniła dziś samobójstwo skacząc do Odry. |
| Boże Narodzenie w Opoce |
Rekolekcje on-line, przegląd tradycji adwentowych i świątecznych oraz konkurs MMS na zdjęcie szopki to nowe atrakcje portalu Opoka. |
| IPN ujawnił protokół przesłuchania Graczyka |
IPN opublikował na swych stronach w internecie protokół przesłuchania b. oficera SB Edwarda Graczyka, jako świadka w śledztwie IPN w sprawie fałszowania przez SB akt mających dowodzić, że Lech Wałęsa był agentem o pseudonimie "Bolek". |
| Zaproszenia na wykład Dalajlamy jak świeże bułeczki |
Planowany na 11 grudnia wykład Dalajlamy w Hali Torwar w Warszawie cieszy się bardzo dużym zainteresowaniem. Wszystkie zaproszenia zostały rozdane w ciągu godziny. |
